SA/Bd 1959/03
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-02-12
Skład orzekający: Zdzisław Pietrasik, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne zasadnie przyjęły, że świadectwo pochodzenia towaru zawarte w fakturze przedłożonej przez skarżącego przy odprawie celnej jest niewiarygodne i w konsekwencji, czy zasadnie wyliczono należności celne według stawek autonomicznych, a nie według stawek preferencyjnych?Ratio decidendi
Organy celne zasadnie przyjęły, że brak jest podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki celnej, jeśli nie zostaną spełnione wszystkie warunki określone w Protokole nr 4 do Układu Europejskiego, w tym prawidłowe udokumentowanie pochodzenia towaru. W sytuacji, gdy weryfikacja świadectwa pochodzenia nie potwierdziła jego autentyczności, należności celne powinny być naliczane według stawek autonomicznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów celnych o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej kwoty długu celnego oraz określeniu tej kwoty. Skarżący, M. K., importował samochód osobowy i zadeklarował jego wartość celną na podstawie faktury. Organy celne zakwestionowały prawidłowość zgłoszenia, wskazując na brak spełnienia warunków do zastosowania obniżonej stawki celnej. Po postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr.) Sędziowie WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Joanna Szklarska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę
SA/Bd 1959/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w T. na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej, art. 13 § 4, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b) i c), art. 83 § 1, art. 85 § 1, art. 222 § 4, art. 231 § 1, art. 262 Kodeksu celnego, § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193 z późn. zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 107, poz. 1217 z późn. zm.), art. 16 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskim (Dz. U. Nr 104, poz. 662 z 1997 r.), § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958 z późn. zm.) uznał zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] złożone przez M. K., za nieprawidłowe w części dotyczącej kwoty długu celnego oraz zapisów w polu 36, 47C, 47D i określił kwotę długu celnego. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że M. K. w dniu [...] w Oddziale Celnym w G. złożył zgłoszenie celne dotyczące objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki Volkswagen Passat, nr nadwozia [...], rok produkcji [...], w którym w oparciu o załączoną fakturę i zadeklarowane koszty transportu poniesione za granicą zadeklarował wartość celną towaru na podstawie art. 23 § 1 Kodeksu celnego. Towar został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu i zwolniony. Fakturę stanowiącą załącznik zgłoszenia przekazano belgijskiej administracji celnej w celu dokonania jej weryfikacji u sprzedawcy. Wskazując na postanowienia Protokołu nr 6 Układu Europejskiego, stanowiący jego integralną część, zawierający postanowienia o wzajemnej pomocy w sprawach celnych, organ stwierdził, że dochodzenie przeprowadzone przez belgijską administrację celną u sprzedawcy samochodu w firmie A nie potwierdziło podejrzeń organu celnego co do zaniżenia wartości celnej przedmiotowego towaru, co zostało poparte uwierzytelnionymi dokumentami w postaci faktury z dnia [...] zaksięgowanej w dokumentacji księgowej firmy A oraz zgłoszenia celnego, na podstawie którego samochód został wyeksportowany z Belgii. Z dokumentów tych wynika, że przedmiotowy samochód został stronie sprzedany za kwotę 60 000 franków belgijskich. Do obliczenia należnej kwoty wynikającej z długu celnego zastosowano stawkę celną autonomiczną, z uwagi na brak prawidłowego dokumentu uprawniającego do zastosowania stawki celnej obniżonej, z powodu zakwestionowania danych zawartych w fakturze dołączonej przez stronę do zgłoszenia celnego. Wskazując na przepis § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz art. 16 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego stwierdził organ I instancji, iż obniżone stawki celne stosuje się przy jednoczesnym spełnieniu warunków: 1) na towar ustanowiono obniżoną stawkę celną, 2) pochodzenie towaru z obszaru Unii Europejskiej zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem EUR l lub deklaracją na fakturze. Niezachowanie jednego z tych warunków uniemożliwia zastosowanie stawki celnej obniżonej. Uzasadniając orzeczenie w zakresie odsetek wyrównawczych organ celny wskazał na przepis art. 222 § 4 Kodeksu celnego.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 121, art. 122, art. 180, art 187 Ordynacji podatkowej, co spowodowało ujemne następstwa u strony działającej w dobrej wierze, przerzucało skutki nieznajomości prawa przez funkcjonariuszy celnych na stronę, niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, rozstrzygnięcie niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony, przyjęcie, wbrew zasadom postępowania podatkowego, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, powołanie dowodów dla strony niekorzystnych, pominięcie istotnych dla sprawy dowodów źródłowych, nie przeprowadzenie ekspertyz grafologicznych znajdujących się na obu fakturach podpisów, stempli i pisma, brak ustaleń w zakresie druków faktur, jakimi posługiwał się sprzedawca przed transakcją ze stroną oraz zasad księgowania w Belgii, brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego. Strona zakwestionowała fakturę eksportera jako nieposiadającą podpisu sprzedawcy i kupującego. Zarzuciła, że organ nie wyjaśnił, czy informacja administracji belgijskiej dotyczy przedmiotowej sprawy, bowiem nie wynika z niej, że zawarte w niej ustalenia dotyczą przedmiotowej faktury, ani nie wskazał w uzasadnieniu decyzji podstawy przyjęcia takiego stanowiska, nie ustalił jaką kwotę zapłacił kupujący, nie zebrał informacji o cenach pojazdów z innych komisów na terenie Belgii, nie ustalił w jakiej formie nastąpiła zapłata za samochód, zarzuciła dokonanie fałszerstwa podmiotom belgijskim, wskazała, że przy stanie technicznym towaru wartość podana na fakturze eksportera była znacznie zawyżona. Ponadto strona podniosła, że organy administracji celnej belgijskiej nie wskazały dowodów na poparcie dokonanych przez nią ustaleń faktycznych. Powołała się na przyjęcie przez belgijski organ celny graniczny zgłoszenia o objęciu towaru procedurą wywozu i tranzytu. Powołała się w tym zakresie na wyrok SN sygn. akt III RN 106/00.
Reasumując skarżący wywodził, że organy celne z naruszeniem prawa dokonały niewłaściwego określenia wartości celnej towaru, co w konsekwencji miało wpływ na określenie w niewłaściwej wysokości długu celnego.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 83 § 1, art. 262 Kodeksu celnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podkreślił, że przyczyną wszczęcia postępowania u sprzedawcy samochodu był fakt ujawnienia przez belgijskie władze celne dokumentów świadczących o tym, iż w zgłoszeniu celnym strona skorzystała z obniżonej stawki celnej nie spełniając jednocześnie wymogów do jej zastosowania. Szczegółowo ustosunkował się organ odwoławczy do poszczególnych zarzutów odwołania, wskazując na przeprowadzone postępowanie dowodowe i jego ocenę i przypominając o fakcie braku klauzuli o pochodzeniu towaru, która uprawniałaby do zastosowania obniżonej stawki celnej. Podkreślił, że polskie organy celne nie mają powodu podważać autentyczności przesłanych przez belgijskie władze celne dokumentów. Wskazał na obowiązki organu celnego wynikające z art. 83 §3 Kodeksu celnego oraz na treść przepisu art. 23 § 1 kodeksu celnego, podnosząc, że strona jak i jej pełnomocnik wykazały się biernością w zakresie zgłaszania wniosków dowodowych. Jedyną czynnością podjętą przez pełnomocnika było wnioskowanie o wydanie dokumentu T2 oraz faktury ujawnionej przez belgijskie władze celne. Dyrektor Izby nie dopatrzył się naruszenia art. 241 ustawy Kodeks celny, dający organowi celnemu możliwość zabezpieczenia kwoty długu celnego.
W skardze na decyzję organu II instancji strona skarżąca powtórzyła zarzuty podnoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji i ich argumentację.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i jego argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za nieuzasadnioną. Niniejsza sprawa jest jedną z kolejnych spraw rozpatrywanych uprzednio w 2003r. przez Naczelny Sąd Administracyjny, której przedmiotem jest określenie długu celnego od samochodów osobowych importowanych przez osoby fizyczne z Belgii, a zgłoszonych do odprawy celnej w Urzędzie Celnym w T. / por. SA/Bd 1335/03, 1517/03, 2043/03 i następne/. Wszystkie skargi dot. decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. utrzymujących w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w T. określające wysokość długu celnego od samochodów importowanych z Belgii są jednolite w swej treści i ich zarzuty / co ma miejsce również w niniejszej sprawie/ sprowadzają się do niewłaściwego określenia przez organy celne wartości celnej importowanych samochodów, która była podstawą wymiaru należności celnych.
Niezależnie od tak ujętego zarzutu skargi w okolicznościach niniejszej sprawy w ocenie Sądu istota zaistniałego między stronami sporu sprowadza się nie do określenia wartości celnej przedmiotowego samochodu lecz do rozstrzygnięcia czy organy celne zasadnie przyjęły, że świadectwo pochodzenia towaru zawarte w fakturze przedłożonej przez skarżącego przy odprawie celnej jest niewiarygodne i w konsekwencji czy zasadnie wyliczono należności celne według stawek autonomicznych, a nie według stawek preferencyjnych.
Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 16 i 21 protokołu nr 4 do Układu Europejskiego w związku z art. 13 § 3 pkt 4 możliwość zastosowania obniżonych stawek celnych zachodzi w przypadku jednoczesnego spełnienia warunków:
a/ towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego,
b/ pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem pochodzenia EUR – 1 lub deklaracją na fakturze,
c/ towar został bezpośrednio przywieziony do Polski.
Brak spełnienia którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek eliminuje możliwość zastosowania preferencyjnych stawek celnych w odniesieniu do importowanego towaru przy czym dokumentowanie pochodzenia towaru zostało określone ściśle postanowieniami Protokołu nr 4 i jakiekolwiek odstępstwa w tym zakresie niezależnie od faktycznego miejsca pochodzenia towaru również nie daje podstaw do zastosowania obniżonych stawek celnych.
Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący wnosząc o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej od importowanego samochodu przedłożył fakturę zakupu z adnotacją, że przedmiotowy samochód pochodzi z Niemiec.
W wyniku przeprowadzonej weryfikacji świadectwa pochodzenia belgijskie służby celne nadesłały oryginał kopii faktury eksportera na której nie było żadnej adnotacji co do świadectwa pochodzenia towaru.
Stosownie do unormowania zawartego w artykule 28 § 2 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego eksporter jest zobowiązany do posiadania i przechowywania dokumentów dotyczących wystawionych świadectw pochodzenia towaru / kopia faktury z deklaracją/.
Skoro zatem w wyniku postępowania weryfikacyjnego nie został potwierdzony fakt autentyczności zapisów na fakturze zakupu przedstawionej przez skarżącego do odprawy celnej w przedmiocie świadectwa pochodzenia towaru to, w ocenie Sądu organy celne zasadnie i bez naruszenia prawa materialnego przyjęły, że brak było podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki celnej określając w konsekwencji wysokość należności celnej według stawki autonomicznej.
Dla oceny zasadności rozstrzygnięcia organów celnych zdaniem Sądu nie ma znaczenia fakt, że z dokumentu przedłożonego przez skarżącego w toku postępowania sądowego wynika, że przedmiotowy samochód został wyprodukowany w Belgii /zapis na fakturze podawał jako kraj pochodzenia Niemcy/ albowiem jak już zaznaczono wyżej dokumentować miejsce pochodzenia tylko wtedy i wyłącznie na zasadach i warunkach określonych w Protokole nr 4, a więc z wyłączeniem innych środków dowodowych.
Mając powyższe na uwadze i nie ustosunkowując się do innych zarzutów skargi jako bezprzedmiotowych w okolicznościach sprawy / wartość celna towaru/ Sąd uznając, że zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia prawa materialnego jak również przepisów postępowania na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło