SA/Bd 2124/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Hanna Szpunar-Radkowska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. i J. M. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wojewoda K.-P. decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 104 i 138 § 1 pkt 1 kpa (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 jedn. tekst z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. i J. M. od decyzji Starosty T. nr [...] z dnia [...] o pozwoleniu na budowę polegającą na wstawieniu drzwi w części piwnicznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego oraz budowę schodów z barierką ochronną w celu wykonania wejścia do lokalu z przeznaczeniem na działalność gospodarczą przy ul. [...] w C. - orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazano co następuje. Na podstawie prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] wydanej przez Burmistrza C. A. i W. B. Starosta T. zatwierdził projekt budowlany i wydał decyzję o pozwoleniu na budowę polegającą na wstawieniu drzwi wejściowych w części piwnicznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego oraz budowę schodów z barierką ochronną w celu wykonania wejścia do lokalu użytkowego przy ul. [...] w C.. Odwołujący się wskazują, iż wykonanie decyzji spowoduje ograniczenie w korzystaniu z ich lokalu użytkowego, gdyż schody prowadzące do lokalu użytkowego Państwa A. i W. B. w części piwnicznej, znajdują się przed jednym z trzech okien wystawowych ich lokalu, przez co pogorszy się atrakcyjność lokalu. Na podstawie analizy akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż Starosta T. decyzją o pozwoleniu na budowę zatwierdził projekt budowlany, który uzyskał wszelkie niezbędne uzgodnienia wraz ze zgodą Burmistrza Gminy na dysponowanie nieruchomością gruntową na cele budowlane. W tej sytuacji pozostała do oceny kwestia, czy zaskarżona decyzja może naruszać interes prawny odwołujących się. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 kpa). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok NSA w Warszawie IV SA 1285/98 z 27.09.1999 r.). Nie ma w związku z tym podstaw prawnych do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja narusza interes skarżących, o jakich mowa w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem podnoszony przez skarżących zarzut ewentualnego pogorszenia atrakcyjności ich lokalu nie znajduje oparcia w cytowanym artykule tego prawa. W tej sytuacji organ nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia wniesionego odwołania. Od powyższej decyzji H. i J. M. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając, iż nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym. Zaznaczyli też, że gdy kupowali nieruchomość to przedstawiciele gminy oświadczyli, że nieruchomości nie obciążają długi, ograniczane prawa rzeczowe i ograniczenia w rozporządzaniu. Podnieśli ponadto, że posiadają prawomocne pozwolenie na przebudowę elewacji, a projektowana inwestycja A. i W. B. koliduje z ich interesem z uwagi na zastawienie okna schodami i barierkami. Skarżący wskazali również na to, że wnioskodawcy zakupili piwnicę, a nie lokal handlowy. Wskazując na powyższe domagali się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Wojewoda Kujawsko-Pomorski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że wniesienie przedmiotowej skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i nie zakończenie do tego dnia postępowania w sprawie skutkowało tym, że na mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) - sprawa podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwanej ustawą p.p.s.a.). Dokonując na mocy art. 1 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, że wydana ona została z naruszeniem przepisów proceduralnych, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadnicze znaczenie miały te uchybienia proceduralne organów obu instancji, które sprawiły, że skarżący wbrew ustawowym gwarancjom procesowym pozbawieni byli czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Mianowicie organ I instancji mimo treści art. 61 § 4 kpa nie zawiadomił o wszczęciu postępowania skarżących, będących stronami w sprawie. Przyznanie im bowiem statusu strony nie powinno rodzić wątpliwości, jeśli się uwzględni charakter projektowanych robót budowlanych, a zwłaszcza fakt, iż dotyczą one lokalu położonego w budynku, z którego wyodrębnione zostały inne lokale, w tym lokal będący własnością skarżących. Pamiętać należy, że w myśl art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z 24.06.1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 85, poz. 388 ze zm.) zarówno inwestorzy, jak i skarżący będąc właścicielami wyodrębnionych lokali są jednocześnie współwłaścicielami nieruchomości wspólnej, którą stanowią grunt oraz części budynku i urządzenia nie służące wyłącznie do użytku właścicieli lokalu. Taką częścią wspólną jest chociażby ściana nośna, a więc taka, w jakiej wstawiane mają być drzwi przez inwestorów. Nie bez znaczenia jest także dla interesu prawnego współwłaścicieli okoliczność zmiany przeznaczenia lokalu z piwnicznego na użytkowy. Z uwagi na usytuowanie w budynku lokalu użytkowego należącego do skarżących, należało w sprawie zbadać, czy wykonanie planowanych robót budowlanych nie zakłóci prawidłowego korzystania z lokalu skarżących, zgodnie z jego przeznaczeniem. Zasadą w tego rodzaju sprawach jest to, że jeżeli mogą występować sprzeczne interesy stron, to obowiązkiem organu jest przeprowadzenie analizy tych interesów. W tym celu niezbędne było zawiadomienie skarżących o wszczęciu postępowania, aby mogli oni przedstawić swoje stanowisko w sprawie. Nie czyniąc tego organ pozbawił skarżących czynnego udziału w postępowaniu. Dalszym uchybieniem było przeprowadzenie oględzin bez zawiadomienia o tym stron, w tym skarżących. Zgodnie z art. 79 kpa strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin z uwagi na to, że ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu. W dalszym toku postępowania organ nie podjął żadnych czynności mających na celu poinformowanie skarżących o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W szczególności nie zawiadomiono ich o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W konsekwencji doszło do naruszenia wymienionych wyżej przepisów, a zwłaszcza art. 9, 10 i 95 § 1 kpa. Nieprawidłowości tych nie dostrzegł i nie naprawił organ II instancji, który w wyniku wniesienia odwołania miał obowiązek ocenić nie tylko decyzję pod kątem przepisów prawa materialnego, ale też prawidłowość poprzedzającego jej wydanie postępowania. Nie podjął też organ II instancji żadnych kroków celem wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czym naruszył przepisy art. 7 i 77 kpa. W rezultacie niemożliwym stała się rzetelna ocena zarzutów skarżących zawartych w odwołaniu i skardze, a odnoszących się do ewentualnych utrudnień w korzystaniu z ich lokalu użytkowego oraz realizacji przebudowy elewacji. Dodać przy tym trzeba, że nie mogły stanowić materiału do oceny sprawy pisma kierowane przez organ I instancji do organu II instancji. Ze względów wyżej przedstawionych skargę uwzględniono i orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 152 ustawy p.p.s.a. G. Malinowska-Wasik M. Linska-Wawrzon M. Łent