SA/Bd 2204/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. P. i M. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania kwatery stałej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w B. decyzją Nr [...], z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpc, art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 368 z późn. zm.) oraz art. 12 ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (tekst jednolity: Dz. U. z 1992r. Nr 5, poz. 19 z późn. zm.) i §15 ust. 1 pkt 5 Statutu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nadanego zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej Nr 25/MON z dnia 6 czerwca 2002r. (Dz. Urz. MON Nr 10, poz. 97), po rozpatrzeniu odwołania S. P. od decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w Ł. nr [...] z dnia [...] w sprawie stwierdzenia nie nabycia uprawnień do osobnej kwatery stałej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w Ł. stwierdził, że S. P. oraz jej dzieci M. i M. G. nie nabyli prawa do osobnej kwatery stałej, po śmierci R. G.. S. P. wniosła do Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w B. odwołanie od w/w decyzji nr [...], w którym zakwestionowała prawidłowość rozstrzygnięcia i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ drugiej instancji rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym zważył, co następuje: W dniu 3 października 1995r. zmarł st. sierż. szt. R. G.. W dniu śmierci w/w zamieszkiwał wraz z S. P. oraz dziećmi M. i M. w wynajętym lokalu mieszkalnym we wsi [...], poczta [...]. W związku z tym spełnienie warunków określających nabycie prawa do kwatery członków rodziny osoby uprawnionej winno być oceniane według przepisów obowiązujących na dzień śmierci żołnierza tzn. na podstawie obowiązującej w tym czasie ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (tekst jednolity: Dz. U. z 1992r.Nr5, poz. 19 z późn. zm.). Zgodnie z art. 12 w/w ustawy w razie śmierci żołnierza, emeryta lub rencisty wojskowego prawo do osobnej kwatery stałej nabywają wspólnie zamieszkali w kwaterze z żołnierzem, emerytem lub rencistą, w dniu jego śmierci, członkowie rodziny uprawnieni do wojskowej renty rodzinnej, a prawo to przysługuje im przez czas posiadania uprawnień do tej renty. Zmarły R. G. w chwili śmierci nie zajmował osobnej kwatery stałej, a zatem członkowie jego rodziny nie spełniają niezbędnego warunku -wspólnego zamieszkiwania w kwaterze z żołnierzem w dniu jego śmierci-. Dzieci zmarłego M. G. i M. G. posiadały i - jak wynika z zaświadczenia Wojskowego Biura Emerytalnego w K. z dnia 28 marca 2003r. - nadal posiadają uprawnienia do wojskowej renty rodzinnej, a zatem spełniają tylko jeden z w/w warunków. Według organu w świetle powołanych przepisów zamieszkiwanie wspólne w dniu śmierci R. G. w lokalu mieszkalnym nie będącym kwaterą (poza zasobem wojskowych organów kwaterunkowych) samo przez się nie dawało i nie daje podstaw do nabycia prawa do kwatery. Z tych względów organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Od powyższej decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego w B. skargę wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. P., działając w imieniu własnym i jako przedstawicielka małoletniego syna M. G.. S. P. w skardze przedstawiła okoliczności wspólnego zamieszkiwania z R. G. podczas konkubinatu, z którego to związku pochodzą M. G. i M. G.. W szczególności przyznała, że wszyscy wspólnie zamieszkiwali w wynajętym lokalu a R. G., jako żołnierz, nie korzystał z osobnej kwatery stałej. Zamierzał on bowiem, po przejściu na emeryturę skorzystać ze świadczeń przeznaczonych na finansowanie budowy domu. Następnie skarżąca przedstawiła bieg sprawy, a zwłaszcza kolejne decyzje wydawane w następstwie jej wniosku o przyznanie kwatery z zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Według skarżącej interes dzieci zmarłego R. G., jak też zasady współżycia społecznego przemawiają za przyznaniem im prawa do kwatery. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesienie przedmiotowej skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i nie zakończenie do tego dnia postępowania w sprawie skutkowało tym, że na mocy art. 97 §1 ustawy z 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) - sprawa podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 134 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną ustawą p.p.s.a.) - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując więc na podstawie art. 1 §2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 - dalej zwana ustawą p.u.s.a.) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, Sąd wziął również pod uwagę te okoliczności, które wymagają stwierdzenia nieważności decyzji. W rozpatrywanej sprawie Dyrektor Oddziału Terenowego i Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM orzekli decyzjami z dnia [...] i [...] w przedmiocie uprawnień M. G., M. G. i S. P. do osobnej kwatery stałej w związku ze śmiercią R. G., będącego żołnierzem. Podnieść w tym miejscu należy, że w sprawie sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] przesądził o tym, że wydana została w dniu [...] przez właściwego Dyrektora Oddziału Terenowego ostateczna decyzja rozstrzygająca o uprawnieniach S. P. i jej małoletnich wówczas dzieci do otrzymania osobnej kwatery stałej. Wobec powyższego należało uznać, że zaskarżona decyzja z dnia [...] stwierdzająca brak uprawnień do otrzymania kwatery stałej dotyczy w istocie tej samej sprawy, która została zakończona już wcześniej decyzją ostateczną. W świetle art. 156 §1 pkt 3 kpa tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna, skutkować musi stwierdzeniem nieważności tej drugiej decyzji. Wadliwości tej nie dostrzegł organ drugiej instancji, który utrzymując w mocy w postępowaniu odwoławczym decyzję dotkniętą nieważnością w sposób rażący naruszył przepisy prawa. Powyższej oceny nie zmienia fakt, iż decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Terenowego WAM stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...]., którą Dyrektor Oddziału Terenowego orzekł o przydziale skarżącej osobnej kwatery stałej. Jak bowiem wynika z akt sprawy, a w szczególności z porównania dat, decyzja z [...] nie była ostateczna w chwili wydawania decyzji organu I instancji z [...]. W konsekwencji trzeba było przyjąć, że w obrocie prawnym istniała ostateczna decyzja z dnia [...], na mocy której skarżąca i jej małoletnie wówczas dzieci nabyły prawo do kwatery stałej. Organ odwoławczy nie mogąc stosować w postępowaniu instancyjnym art. 156 §1 kpa powinien rozpatrzyć odwołanie i wydać rozstrzygnięcie zgodnie z treścią art. 138 kpa, przy uwzględnieniu zaistniałego stanu - res iudicata (por. Komentarz Kpa, M. Jaśkowska i A. Wróbel, Zakamycze 2000, str. 884-886; Komentarz Kpa, B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. CHBecka, W-wa 2003, str. 595 i powołane w tych komentarzach orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego). Z tych względów należało orzec jak w sentencji, zgodnie z art. 145 §1 ust. 2 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 156 §1 pkt 2 kpa. Orzeczenie objęte punktem drugim wyroku znajduje oparcie w art. 152 ustawy p.p.s.a. E. Piechowiak M. Linska-Wawrzon M. Łent