SA/Bd 2328/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. na rzecz T. Z. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów sądowych. SA/Bd 2328/03 UZASADNIENIE 10 lutego 2003 r. T. Z. złożyła w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Po rozpatrzeniu wniosku strony skarżącej organ administracyjny pierwszej instancji, dnia [...], orzekł o niezaliczeniu jej do żadnego ze stopni niepełnosprawności. Od powyższego orzeczenia strona skarżąca wniosła, za pośrednictwem organu pierwszej instancji, odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wskazując, że jej obecny stan zdrowia uniemożliwia jej wykonywanie ciężkich prac fizycznych, związanych z prowadzonym przez nią skupem metali oraz surowców wtórnych. Dlatego też wniosła o skierowanie jej na specjalistyczne badania wydolnościowe. Organ odwoławczy na podstawie przepisu art. 134 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, postanowieniem z dnia [...] nr [...], stwierdził niedopuszczalność odwołania z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził, iż strona skarżąca orzeczenie organu pierwszej instancji, wraz z prawidłowym pouczeniem, odebrała 7 kwietnia 2003 r., natomiast jej odwołanie wpłynęło do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. 23 kwietnia 2003 r., zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Strona skarżąca wniosła na powyższe postanowienie organu odwoławczego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która wpłynęła do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności 4 czerwca 2003 r. Strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu odwołania podnosząc, iż odwołanie od orzeczenia, które otrzymała 7 kwietnia 2003 r. wysłała za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 22 kwietnia 2003 r. Był to pierwszy dzień powszedni po dniach ustawowo wolnych od pracy (Świętach Wielkiej Nocy). Jako dowód wskazała kopertę z datą nadania pisma. Ponadto strona skarżąca wskazała, iż w piśmie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 30 kwietnia 2003 r., skierowanym do organu odwoławczego stwierdzono, że: "Odwołanie zostało wniesione w terminie." Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. przekazał skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 4 lipca 2003 r. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i pozostawienie sprawy bez rozpoznania podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę jako zasadną należało uwzględnić. Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę te właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. W zakresie tak określonej kognicji Sąd dopatrzył się w przedmiotowej sprawie uchybień organu administracji w interpretacji przepisów prawa procesowego. Zgodnie z przepisem art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późno zm.) odwołanie wnosi się do właściwego organu za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przepisy szczególne nie przewidują w przedmiotowej sprawie innego terminu do wniesienia odwołania. Sposób liczenia terminów w postępowaniu administracyjnym uregulowano szczegółowo w przepisie art. 57 k.p.a., zgodnie z którym przy obliczeniu terminu liczonego w dniach nie uwzględnia się dnia zdarzenia będącego początkiem terminu (np. doręczenia decyzji administracyjnej), a jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Na podstawie akt sprawy ustalono, iż strona skarżąca odebrała orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. 7 kwietnia 2003 r., zatem zgodnie z przepisem art. 129 § 2 kpa w związku z art. 57 § 1 k.p.a., koniec terminu wniesienia odwołania od tego orzeczenia przypadał na dzień 21 kwietnia 2003 r. Jednocześnie Sąd zważył, iż dzień ten był drugim dniem Wielkiej Nocy, który zgodnie z przepisem art. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 28 z późno zm.) stanowi ustawowy dzień wolny od pracy. Zatem, zgodnie z przepisem art. 57 § 4 k.p.a., termin do wniesienia odwołania przez stronę skarżącą upłynął w dniu 23 kwietnia 2003 r. Jednocześnie należy podkreślić, iż ustawodawca wart. 57 § 5 wskazał, że termin uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem m.in. nadano pismo w polskiej placówce pocztowej albo polskim urzędzie konsularnym. Organ odwoławczy, na podstawie art. 134 k.p.a. postanowieniem z dnia [...] nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania strony skarżącej z powodu uchybienia terminu do odwołania, uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie faktem, iż pomimo właściwego pouczenia: . "odwołanie wpłynęło do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w B. w dniu 23 kwietnia 2003 r." Jako dowód wskazano pieczęć wpływu na odwołaniu strony. Jednocześnie w odpowiedzi na skargę organ administracji drugiej instancji stwierdził, iż orzeczenie organu pierwszej instancji stwierdził, że 22 kwietnia 2003 r. orzeczenie stało się prawomocne i nie służy na nie żaden środek odwoławczy, a odwołanie wpłynęło 2 dni po dopuszczalnym 14 dniowym terminie. W ocenie Sądu, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami, twierdzenia organu odwoławczego zawarte w odpowiedzi na skargę są sprzeczne z obowiązującym zasadami liczenia terminów w postępowaniu administracyjnym. Sąd zważył, iż wnikliwego rozważenia w przedmiotowej sprawie wymaga ponadto kwestia ustalenia faktycznego sposobu i terminu wniesienia przez stronę skarżącą odwołania od orzeczenia organu pierwszej instancji. Dokonując analizy akt sprawy administracyjnej należy stwierdzić, iż w oparciu o nie jest możliwym jednoznaczne stwierdzenie tych faktów. Jednakże Sąd ustalił, iż odwołanie strony skarżącej z dnia 21 kwietnia 2003 r. wpłynęło do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 23 kwietnia 2003 r., co potwierdza data na prezentata tego organu na odwołaniu. Faktowi temu nie zaprzecza także strona skarżąca, podnosząc jednakże w skardze, iż wniosła ona odwołanie w ustawowym terminie, tj. 22 kwietnia 2003 r. nie osobiście, lecz za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej. W takiej sytuacji oczywistym jest, iż oceny skuteczności złożonego przez stronę postępowania administracyjnego odwołania, należy dokonywać nie z uwzględnieniem daty wpływu pisma do właściwego organu lecz daty stempla pocztowego na kopercie, w której doręczono odwołanie. Niestety w aktach przedmiotowej sprawy brak jest koperty umożliwiającej obecnie jednoznaczne potwierdzenie twierdzeń strony skarżącej, natomiast Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nie wypowiedział się w przedmiocie tego zarzutu. Jednakże należy podzielić wskazany przez stronę skarżącą argument, iż wątpliwości w zakresie zasadności zaskarżonego postanowienia budzi fakt, iż organ orzekający w sprawie w pierwszej instancji, przekazując odwołanie do rozpatrzenia organowi odwoławczemu (pismo z dnia 30 kwietnia 2003 r., nr 29874) stwierdził wniesienie odwołania w terminie. Sąd wziął pod uwagę także fakt, iż strona skarżąca winna złożyć odwołanie w sposób zapewniający posiadanie przez nią dowodu jego złożenia. Bezspornym dowodem byłby dowód nadania przesyłki poleconej, ale w postępowaniu nie ustalono ewentualnie jaką przesyłką (zwykłą czy poleconą) przesłano odwołanie do organu, nie ustalono także jaka data stempla pocztowego figuruje na kopercie. Z urzędu należy podnieść, iż Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w zaskarżonym postanowieniu błędnie orzekł o niedopuszczalności odwołania z powodu uchybienia terminu do odwołania. Takie sformułowanie sentencji postanowienia narusza przepis art. 134 k.p.a., w którym ustawodawca zawarł kompetencję dla organu odwoławczego orzeczenia w sprawie dwóch odrębnych instytucji procesowych rozpatrywanych w ramach tzw. postępowania wstępnego, z których każda ma odmienne przesłanki. Na etapie postępowania wstępnego podejmowane są czynności w celu ustalenia czy odwołanie jest dopuszczalne (przyczyny podmiotowe i przedmiotowe) i czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminu ustawowego. Z akt administracyjnych wynika, iż organ odwoławczy nie kwestionował dopuszczalności przedmiotowego odwołania, a jedynie stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. W tych więc warunkach zaskarżone postanowienie, pomimo, iż błędnie: "stwierdza niedopuszczalność odwołania z powodu uchybienia terminu do odwołania", jest w swej istocie postanowieniem stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu uchybienie to nie mogło jednakże stanowić samoistnej podstawy do jego uchylenia, ponieważ nie mogło mieć ono istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podzielił stanowisko prezentowane w ww. zakresie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 5.09.2001 r., I SA 566/01, wyrok NSA w Lublinie z dnia 17.06.1998 r., I SA/Lu 602/97). Reasumując należy stwierdzić, iż warunkiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania od orzeczenia organu administracji publicznej, jest wniesienie go w ustawowym terminie. Zdaniem Sądu organ administracji przed podjęciem ostatecznego postanowienia w trybie art. 134 k.p.a., w przypadku występowania wątpliwości dotyczących terminu wniesienia odwołania jak w przedmiotowej sprawie, winien przeprowadzić odpowiednie postępowanie wyjaśniające (wezwać do złożenia wyjaśnień na piśmie, dowodu nadania przesyłki w urzędzie pocztowym). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy wydał zaskarżone postanowienie zamykające drogę do merytorycznego rozpatrzenia odwołania przedwcześnie, nie dokonując dostatecznego wyjaśnienia jego przesłanek. Bowiem istotą i celem przewodnim postępowania administracyjnego jest zawsze podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Działanie takie jest także sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa, wyrażoną wart. 8 k.p.a. i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Sąd, na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późno zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. E. Piechowiak J. Grzęda M.Łent