SA/Bd 2353/03
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-01-15
Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Grażyna Malinowska-Wasik, Ireneusz Fornalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, uwzględniając kwestię jego usytuowania względem granicy działki sąsiedniej oraz zapewniając stronie możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w pełni materiału dowodowego, w szczególności w zakresie usytuowania obiektu względem granicy działki sąsiedniej oraz nie zapewniły skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, w tym inwentaryzacji budowlanej. Nie rozważono również należycie zasadności prac prowadzących do podniesienia balustrady tarasu w kontekście zgłaszanego przez skarżącą problemu nasłonecznienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego obiektu garażowo-gospodarczego z tarasem na działce nr [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym wykonanie balustrady na tarasie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, częściowo zmieniając termin wykonania robót. Skarżąca R. G. zarzuciła nieuwzględnienie usytuowania obiektu poza granicą działki, jego wysokość oraz stan techniczny, a także negatywne skutki przebudowy balustrady dla nasłonecznienia jej budynku mieszkalnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję, stwierdzono, że nie podlega wykonaniu, i zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004 r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi R. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071-jednolity tekst) oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawa budowlanego (Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126- jednolity tekst), po rozpatrzeniu odwołania R. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i w tym zakresie wyznaczył nowy termin do dnia [...] i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w pozostałej części.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na działce nr [...] przy ul. [...] w B. stanowiącej własność J. i J. K. powstał obiekt garażowo-gospodarczy o wymiarach w rzucie poziomym 6,10 m x 4,20 m, którego stropodach stanowi taras. W wyniku oględzin obiektu dokonanych w dniu [...] ustalono, że działka zabudowana jest w granicy z działką nr [...] obiektami: budynek mieszkalny, budynek gospodarczy, budynek gospodarczo-garażowy. Na powyższe obiekty właściciel i jednocześnie inwestor przedłożył prowadzącemu postępowanie administracyjne stosowne dokumenty formalno-prawne. Pomiędzy budynkiem mieszkalnym, a budynkiem gospodarczym została zabudowana wolna przestrzeń, w wyniku której powstał obiekt o wymiarach 6,10 x 4,20 będący przedmiotem postępowania administracyjnego.
Na podstawie oświadczeń właściciela ustalono, że obiekt powstał w roku 1995. Stropodach tego obiektu jest wykorzystywany jako taras, natomiast przyziemie w części jako garaż i pomieszczenie gospodarcze. Na wybudowanie tego obiektu inwestor nie posiada stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę, czym uchybił art. 28 Prawo budowlane z 1994 r., który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 30.
Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48 jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Na właścicielu spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie na podstawie odrębnych przepisów.
Powiatowy organ nadzoru budowlanego w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego ustalił, iż na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu wsi B. zatwierdzonego uchwałą Nr XVI/106/92 Rady Gminy Białe Błota z dnia 29.06.92 r. (Dz. Urz. Woj. Bydg. Nr 13, poz. 232 z 1992 r.) działka nr [...] w B. znajduje się w rejonie mieszkalnictwa jednorodzinnego wolnostojącego i bliźniaczego z zabudową usługową.
Organ I instancji na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. wydał decyzję z dnia [...] znak [...], którą zobowiązał właścicieli spornego obiektu do przedłożenia w terminie do [...] inwentaryzację budowlaną wybudowanego obiektu wraz z orzeczeniem technicznym i projektem budowlanym w celu doprowadzenia jego do stanu zgodnego z przepisami. Skarżący decyzję tę wykonali przedkładając w dniu [...] (data wpływu) w PINB B. stosowne dokumenty. W dniu [...] powiatowy organ nadzoru budowlanego wydał decyzję znak [...], w której nakazał J. i J. K. wykonanie robót budowlanych w samowolnie postawionym budynku garażowo-gospodarczym w oparciu o zalecenia zawarte w przedłożonej inwentaryzacji budowlanej na str. 8. Jednym z zaleceń jest wykonanie na tarasie przy granicy z działką sąsiednią balustrady do wysokości min. 2,10 m, która musi być szczelna, tak aby nie było możliwości penetracji na działkę sąsiednią. Termin wykonania robót budowlanych został określony na [...]
Według organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji na obecnym etapie jest prawidłowe. Odnośnie wniesionego odwołania organ II instancji zaznaczył, że ostateczna decyzja w sprawie zostanie wydana po wykonaniu lub nie nakazanych decyzją z dnia [...] robót budowlanych. Z przedłożonego materiału dowodowego tj. inwentaryzacji budynku gospodarczo-garażowego opracowanej przez mgr inż. M. J. nie wynika, aby postawiony samowolnie obiekt budowlany wykraczał poza granice działki nr [...]. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 05.03.2001 r. sygn. akt P.11/2000 nie jest wymagane uzyskanie zgody pisemnej właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki. Organ ponadto zauważył, że pozostałe obiekty budowlane znajdujące się na działce nr [...] są usytuowane przy granicy z działką nr [...] i zostały pobudowane na podstawie prawomocnych decyzji o pozwoleniu na budowę.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła R. G. zarzucając organom nadzoru budowlanego nieuwzględnienie tego, że pomieszczenia gospodarczo-garażowe są za wysokie i wysunięte poza granicę działki oraz że tylna ściana tych pomieszczeń, od strony nieruchomości skarżącej, ma dziury grożące zawaleniem górnego tarasu.
Skarżąca stwierdziła w skardze, że nie wyraża zgody na przebudowę balustrady tarasu do 2,10 m wysokości na obiekcie gospodarczo-garażowym, gdyż po przebudowie dachu w jej budynku mieszkalnym ograniczone będzie nasłonecznienie pomieszczeń mieszkalnych.
Podniosła ponadto, że dane z mapy geodezyjnej nie są zgodne ze stanem faktycznym.
Treść skargi wskazuje na to, że skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Dokonując, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana została z naruszeniem przepisów proceduralnych, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ I instancji prowadząc postępowanie w celu doprowadzenia samowolnie pobudowanego obiektu garażowo-gospodarczego do stanu zgodnego z prawem, pominął w swych ustaleniach kwestię usytuowania przedmiotowego budynku względem granicy dzielącej działkę nr [...] od działki gruntu nr [...], będącej własnością skarżącej.
Zaznaczyć należy, że właśnie na to zagadnienie zwróciła uwagę R. G. we wniosku wszczynającym postępowanie. Tymczasem podczas oględzin dokonanych w dniu [...] nie poczyniono żadnych wyjaśnień w tym zakresie.
Ponadto z akt nie wynika, aby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przed wydaniem decyzji z dnia [...] umożliwił skarżącej wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności inwentaryzacji budowlanej.
Tych uchybień nie naprawił organ II instancji pomimo tego, że w odwołaniu R. G. podniosła zarzut związany z usytuowaniem przedmiotowej zabudowy względem granicy wymienionych działek.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że z materiału dowodowego tj. inwentaryzacji budynku gospodarczo-garażowego nie wynika, aby samowolnie postawiony obiekt budowlany wykraczał poza granice działki nr [...].
W tym miejscu należy stwierdzić, że powyższa konstatacja organu musi budzić wątpliwości, skoro w geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej z [...] nie uwzględniono przedmiotowego budynku. Nie zweryfikowano również twierdzeń skarżącej co do ewentualnego innego postępowania sądowego dotyczącego spornej granicy.
W konsekwencji złożony przez skarżącą na rozprawie sądowej dokument geodezyjny, przedstawiający usytuowanie budynków zlokalizowanych na działce nr [...] względem granicy działki sprawił, że nie można było uznać, iż sporna kwestia została przez organy w należyty sposób wyjaśniona.
Takie same zastrzeżenia należy poczynić co do ustaleń organów w zakresie prac przewidzianych do wykonania celem zakończenia budynku garażowo-gospodarczego i doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem budowlanym.
Przede wszystkim organ nie zagwarantował skarżącej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zapoznania się z inwentaryzacją budowlaną i zgłoszenia ewentualnych uwag co do wniosków w niej zawartych.
Zdaniem Sądu nie została przez organy należycie rozważona zasadność dokonania prac prowadzących do podniesienia balustrady na tarasie budynku garażowo-gospodarczego w sytuacji, gdy skarżąca od początku postępowania podnosiła kwestię nasłonecznienia pomieszczeń w jej budynku mieszkalnym.
Organy obu instancji nie przedstawiły w swych decyzjach żadnej argumentacji uzasadniającej wybór wskazanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego sposobu wykończenia przedmiotowego obiektu budowlanego.
Wobec powyższego należało uznać, że w prowadzonym przez organy postępowaniu nie zebrano i nie rozpatrzono w pełni materiału dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.
W konsekwencji doszło do naruszenia przepisów art. 7, 9, 10, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 kpa.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1, art. 152 oraz 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło