SA/Bd 2383/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia (del. SSO) Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi J.W. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty C. z dnia (...) Nr (...), 2. zasądza od Wojewody (...) na rzecz skarżącego 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia (...) znak (...) wydaną na podstawie art. 6 pkt 6 a-b w zw. z art. 13 ust. 3 pkt 1 i art. 37k ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 58, poz. 514 z 2003 r.), po rozpatrzeniu z urzędu sprawy J.W., Starosta (...) orzekł o utracie z dniem 07.04.2003 r. przez J.W. prawa do zasiłku oraz statusu osoby bezrobotnej oraz o przyznaniu z dniem 07.04.2003 prawa do świadczenia przedemerytalnego w wysokości 200% kwoty zasiłku (...) brutto. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że decyzją z dnia (...) orzeczono o uznaniu J. W. za osobę bezrobotną od dnia 02.01.2003 i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10.01.2003r. W dniu 07.04.2003 r. J.W. ponownie wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego w związku z dostarczeniem brakujących dokumentów. Na wniosek PUP w C. z dnia 08.04.2003 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję o wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego - decyzja z dnia (...). Zgodnie z przepisem art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. W postępowaniu administracyjnym ustalono, iż strona spełniła warunki określone ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, umożliwiające przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Od powyższej decyzji J. W. wniósł odwołanie, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego począwszy od dnia 03.01.2003 r. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że w dniu 03.01.2003 r. złożył wszystkie niezbędne dokumenty, od których zależy przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego i że zostały one zweryfikowane przez pracownika PUP i uznane za prawidłowe. ZUS decyzją z dnia (...) odmówił ustalenia wysokości świadczenia z powodu braku pieczątki imiennej na świadectwie pracy. Niezwłocznie więc nowe świadectwo pracy zostało doręczone Powiatowemu Urzędowi Pracy w C., gdzie za namową pracownika PUP skarżący złożył nowy wniosek, uzyskując zapewnienie, że prawo do świadczenia przedemerytalnego zostanie jemu przyznane od stycznia 2003 r. zgodnie z pierwszym wnioskiem. Tak się jednak nie stało. Powiatowy Urząd Pracy złożył wniosek do ZUS o ustalenie wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego na dzień 07.04.2003 r. i od tego dnia przyznał skarżącemu prawo do świadczenia przedemerytalnego. Zdaniem skarżącego jest to nieprawidłowość, która spowodowała stratę materialną w wysokości różnicy między należnym świadczeniem w wysokości 200% zasiłku, a wypłaconą kwotą w wysokości 120% kwoty podstawowej zasiłku. Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Starosty (...) z dnia 05.05.2003 r. w części dotyczącej daty przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego w wysokości 200% kwoty zasiłku podstawowego, Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) znak (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że zgodnie z art. 37l ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek osoby spełniającej warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w PUP albo od następnego dnia po złożeniu wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że pracownik PUP w dniu przedłożenia przez J.W. świadectw pracy tj. 02.01.2003 r. zwrócił uwagę na nieprawidłowo wystawione przez M. w D. świadectwo potwierdzające jego zatrudnienie, na dowód czego na kserokopii tego dokumentu poczynił odpowiednią adnotację o braku imiennej pieczątki pracodawcy. Ponieważ ze złożonych świadectw wynikało, iż strona legitymuje się okresem uprawniającym do emerytury, na jej życzenie przesłano to świadectwo wraz ze złożonym wnioskiem o ustalenie wysokości emerytury do ZUS w G., będącego jednocześnie organem kompetentnym do zweryfikowania dowodów potwierdzających posiadanie odpowiednich okresów składkowych i nieskładkowych. ZUS w G. jednakże odmówił J.W. ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb wyliczenia świadczenia przedemerytalnego, bowiem do ogólnego stażu pracy nie zaliczył z wyżej podanych powodów, zatrudnienia w M. Prawidłowo wystawione świadectwo pracy potwierdzające okres zatrudnienia w wyżej wym. M. J.W. dostarczył do PUP w C. dopiero w dniu 07.04.2003 r. Po przekazaniu w dniu 08.04.2003 r. wniosku do ZUS w G., w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ ten wydał w dniu (...) decyzję ustalającą wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego w kwocie 1.467,01 zł. Mając na względzie powyższą decyzję organ I instancji w dniu 05.05.2003 r. orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 07.04.2003 r. oraz o przyznaniu z tym dniem prawa do świadczenia przedemerytalnego w wysokości 200% kwoty zasiłku tj. 996,40 zł brutto. Zgodnie z przepisami § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 28.02.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania świadczeń określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 132 z późn. zm.), po ponownym ustaleniu przez organ rentowy wysokości emerytury w przypadku udokumentowania dodatkowych okresów uprawniających do emerytury, świadczenie przedemerytalne przyznaje się od dnia złożenia w powiatowym urzędzie pracy tych dokumentów. Na powyższą decyzję J.W. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie z powodu niezgodności z prawem i przyznanie świadczenia przedemerytalnego od stycznia 2003 r., tj. od daty złożenia wniosku w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. W uzasadnieniu wskazał, że nieprawdą jest jakoby urzędnik Powiatowego Urzędu Pracy poinformował go o braku pieczątki imiennej na świadectwie pracy, skutkującym odmową przyznania świadczenia, ponieważ gdyby o tym wiedział, to niezwłocznie uzupełniłby ten brak, aby nie narazić się na odmowę przyznania świadczenia. Podkreślił także, iż zarówno nowy wniosek, jak i jakiś nie wypełniony formularz złożył w kwietniu 2003 r. za namową pracownika PUP, który go zapewniał o tym, że świadczenie zostanie przyznane od stycznia 2003 r. Skarżący uważa, że został wprowadzony w błąd przez pracownika PUP, co naraziło go na straty finansowe. Odpowiadając na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem sprawa J.W. została rozpoznana z naruszeniem zasad postępowania wynikających z przepisu art. 7, 8 i 9 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. W szczególności zaś organy administracji publicznej nie podjęły wszelkich kroków w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i interesu obywatela. Okolicznością wymagającą wyjaśnienia w niniejszej sprawie było to, czy skarżący dysponuje właściwym dokumentem na potwierdzenie zatrudnienia w M. w okresie od 08.01.1973 r. do 21.02.1975 r., jako że zaliczenie tego okresu do ogólnego stażu pracy dawało jemu prawo do świadczenia przedemerytalnego. W dniu zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. (02.01.2003 r.) skarżący przedstawił na potwierdzenie tego okresu pracy świadectwo pracy z dnia 21.02.1975 r. nie zawierające pieczątki imiennej osoby je wystawiającej. Pomimo tego Powiatowy Urząd Pracy uznał, że dokumenty przedstawione przez skarżącego są wystarczające do złożenia wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ustalenie wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego oraz do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 03.01.2003 r. w kwocie zaliczkowej na podstawie przepisu art. 37k ust. 6 ustawy z dnia 14.12.1994 r. (cyt. na wstępie), uzasadniając swoją decyzję tym, że z przedstawionych dokumentów wynika, iż skarżący spełnił warunki do pobierania świadczenia przedemerytalnego w wysokości zaliczkowej. Skarżący twierdzi, że nie zwrócono jemu w PUP uwagi na brak formalny przedstawionego przez niego świadectwa pracy. Podniósł, że gdyby tak zrobiono, to w wyznaczonym przez PUP terminie dostarczyłby właściwie wystawione świadectwo pracy. Potwierdza jego tezę fakt, że nowe, właściwe świadectwo pracy zostało wystawione w dniu 13.01.2003 r., a więc 11 dni po zarejestrowaniu się skarżącego w PUP i prawie 3 miesiące przed wydaniem przez ZUS decyzji o odmowie ustalenia wysokości emerytury. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby skarżący miał jakiekolwiek trudności z dostarczeniem nowego świadectwa pracy, gdyby tylko został o tym właściwie poinformowany przez PUP. Skutkowałoby to dosłaniem dokumentu do ZUS, który w dniu 31.03.2003 r. miałby wszelkie podstawy do wydania decyzji pozytywnej dla skarżącego. Tak się jednak nie stało. Zdecydowano się natomiast, po nadesłaniu przez ZUS decyzji negatywnej dla skarżącego, na wznowienie postępowania administracyjnego i odmowę prawa do świadczenia przedemerytalnego. Zrobiono to w dniu 10.04.2003 r. (vide: postanowienie z dnia (...) znak(...), to jest wtedy, gdy w urzędzie było już złożone prawidłowe świadectwo pracy (data wpływu: 07.04.2003 r.) i po tym jak ponownie wystąpiono do ZUS o ustalenie wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego (vide: pismo z dnia (...) nr (...)). W tym miejscy należy stwierdzić, że nie było przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego w dniu 10.04.2003 r. A zwłaszcza nie mogły to być przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, który powołano jako podstawę wznowienia postępowania. Nie wyszły bowiem na jaw żadne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję z dnia 03.01.2003 r., w każdym bądź razie organ administracji ich nie wskazał. Sąd stwierdza powyższe wychodząc ponad zarzuty zawarte w skardze, jako że na mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) nie jest nimi związany. Powyższe naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wznowienie postępowania spowodowało bowiem, że organ I instancji uznał złożenie przez skarżącego prawidłowego świadectwa pracy jako wszczęcie nowej sprawy administracyjnej. Doszło też do złożenia przez skarżącego pisma przewodniego, w którym wnosi on o ponowne rozpatrzenie uprawnień do świadczenia przedemerytalnego (vide: pismo z (...)). Nie wyjaśniono w administracyjnym toku instancji, jak doszło do złożenia tego pisma. Skarżący konsekwentnie zarówno w odwołaniu z dnia 16.05.2003 r., jak i w skardze z dnia 09.07.2003 r. podkreśla, że został do tego namówiony przez pracownika PUP, który dodatkowo zapewnił go o tym, że prawo do świadczenia przedemerytalnego zostanie jemu przyznane od stycznia 2003 r. Gdyby okoliczności powyższe potwierdziły się, to byłoby to naruszenie przez organ administracji zasady wynikającej z art. 9 kpa - obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Nie było bowiem potrzeby składania nowego wniosku o świadczenie przedemerytalne. Poza tym, nawet gdyby skarżący złożył taki wniosek z własnej inicjatywy, to niewątpliwie obowiązkiem organu administracji państwowej byłoby wyjaśnienie rzeczywistej jego woli. Organ ma obowiązek na podstawie art. 9 kpa czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera także podnoszona w skardze okoliczność o podpisaniu w dniu 07.04.2003 r. przez skarżącego w PUP w C. nie wypełnionego formularza. Okoliczność ta pozostała nie wyjaśniona. Można przypuszczać jedynie, że był to druk wniosku o ustalenie wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego, którego treść i znaczenia skarżący nie był w pełni świadom, jeżeli podpisywał go "in blanco". Nie wiedziałby też wtedy, jak urzędnik PUP wypełnił pkt III pakt 2 tego wniosku, czyli jaką wskazał datę, od której świadczenie emerytalne miałoby przysługiwać. Nie można tego jednak stwierdzić, ponieważ w aktach nie ma kopii tego wniosku. Z pisma Powiatowego Urzędu Pracy w C. z dnia 08.04.2003 r. wynika natomiast, że wniosek taki złożono do ZUS i że w pkt III pakt 2 wskazano, iż świadczenie przedemerytalne zostanie przyznane od dnia 07.04.2003 r. i to na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28.02.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania świadczeń przedemerytalnych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 25, poz. 132 z późn. zm.). Z całą stanowczością należy stwierdzić, że powołany przepis nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Dotyczy on bowiem sytuacji, gdy osoba uprawniona już do świadczenia przedemerytalnego (inaczej; mająca prawo do tego świadczenia) przedkłada dokumenty w celu udowodnienia dodatkowych okresów uprawniających do emerytury, mających wpływ na wysokość emerytury. Wtedy zgodnie z § 2 ust. 3 tego rozporządzenia świadczenie emerytalne przyznaje się od dnia złożenia w powiatowym urzędzie pracy dokumentów stanowiących podstawę ponownego ustalenia wysokości emerytury i świadczenia przedemerytalnego, albo w nowej wysokości, gdy podstawa wymiaru składki przypada w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, albo w nowej waloryzowanej wysokości na zasadach przewidzianych dla zasiłku dla bezrobotnych - w pozostałych przypadkach. Skarżący nie był w dniu 07.04.2003 r. osobą uprawnioną do świadczenia przedemerytalnego w rozumieniu § 2 ust. 2 rozporządzenia cyt. powyżej i nie dokumentował dodatkowych okresów zatrudnienia, jedynie takie, od których zależało przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji powinien wyjaśnić, czy wolą skarżącego było złożenie w dniu 07.04.2003 r. nowego wniosku o świadczenie przedemerytalne oraz wskutek czego do tego doszło i stosownie do uzyskanych wyjaśnień rozpatrzyć sprawę unikając rozwiązań nie znajdujących oparcia w obowiązujących przepisach, zarówno dotyczących zasad ogólnych postępowania administracyjnego, jak i tych, które dotyczą postępowania w sprawach o świadczenie przedemerytalne. Mając powyższe na uwadze, orzeczono na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych... (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (cyt. powyżej), jak w pkt 1 i 2 sentencji, a o kosztach jak w pkt 3 sentencji na podstawie art. 200 tej ustawy.