SA/Bd 2432/03

WyrokWSA w Bydgoszczy2004-01-21

Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Wiesław Czerwiński, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, stosując art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, ma uprawnienia do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania akt do ponownego rozpoznania, gdy sprawa została już zawisła przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stosując art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, nie ma uprawnień do przekazania całości akt organu pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania, gdy sprawa jest już zawisła przed sądem administracyjnym. Organ ten może podejmować jedynie takie rozstrzygnięcia, jakie może podjąć sąd. Ponadto, decyzje organów administracyjnych naruszające zasadę trwałości decyzji ostatecznych podlegają uchyleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania prawa jazdy kategorii B i T przez Starostę N., utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. Przyczyną odmowy była weryfikacja dokumentów skarżącego, która wykazała brak potwierdzenia uprawnień w zakresie kat. B i T, mimo posiadania przez niego prawa jazdy kat. A oraz prawa jazdy kat. III z 1954 r. Skarżący podniósł, że pierwotne pozwolenie kat. III zostało mu wydane w 1951 r., a następnie w 1980 r. otrzymał prawo jazdy kat. B, które posługiwał się przez 23 lata. SKO w B. uchyliło zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty, przekazując akta do ponownego rozpatrzenia, uznając naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...], decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty N. z dnia [...] nr [...]. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. 20 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia Małgorzata Włodarska (del. SSO) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kat. B, T 1. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...], decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty N. z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. 20 zł (dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpoznaniu odwołania J. N. zam. w S., utrzymało w mocy decyzję Starosty N. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy wydania prawa jazdy kat. B i T. Przyczynę odmowy stanowi weryfikacja dokumentu przedłożonego przez Stronę, a wskazującego, iż Strona posiada prawo jazdy kat. A, B, T, w wyniku której stwierdzono brak potwierdzenia uprawnień w zakresie kat. B i T. W aktach brak jest dokumentów, z których wynikałoby, że skarżący pozytywnie zdał egzamin na prawo jazdy kat. B i T w podanym terminie. Znajdujące się w dokumentach kierowcy dowody jednoznacznie pozwalają stwierdzić, iż skarżący zgodnie z prawem posiada prawo jazdy kat. A oraz w 1954 r. posiadał prawo jazdy kat. III. W świetle obowiązujących w 1954 r. przepisów pozwolenie kat. III należało wymienić, a nie wymienione pozwolenia stawały się nieważne z dniem 31 grudnia 1954 r. J. N. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy skargę na powyższą decyzję. Podniósł, iż w 1951 r. zdał egzamin państwowy na prawo jazdy kat. III, które podlegało wymianie w 1954 r. Obowiązku tego nie dopełnił, albowiem nie posiadał w tym czasie samochodu i przeoczył termin wymiany. W 1958 r. zdawał egzamin na motocykl i pozwolenie takie otrzymał. Sprawa pozwolenia kat. III wystąpiła ponownie w czasie, gdy pracował w ADM w charakterze ogrodnika. W Wydziale Komunikacji w J. zlecono mu napisanie prośby o wydanie pozwolenia kat. B. Pozwolenie takie otrzymał i posługiwał się nim przez 23 lata, nie powodując żadnej kolizji. Później zorientował się, że na odwrocie pozwolenia dokonany jest wpis kategoria ciągnikowa. Jego uwagę na ten temat zbagatelizowano oświadczając, że skoro potrafi jeździć samochodem, to ciągnikiem też. Przypomina, iż było to dokonane na własne potrzeby, gdyż zachodziła konieczność obkoszenia co pewien czas terenów zielonych wokół Urzędu Gminy kosiarka samobieżną i stąd ten wpis. Nie przystępował do egzaminu i nie wnioskował o wydanie pozwolenia kat. T. Uważa, że został perfidnie oszukany i narażony na zbędne koszty przez tamt. Wydział Komunikacji. Główni sprawcy mieli pełną świadomość, że przekraczają prawo. Obecnie jest emerytem i nie stać go na ponowne ubieganie się o pozwolenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. i poprzedzającą ją decyzję Starosty N. z dnia [...] nr [...] i przekazało całość akt I instancji celem ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano m.in., że z przedłożonych dowodów wynika, że skarżący posiada prawo jazdy kat. III uzyskane w 1954 r. Konsekwencją tego jest uznanie, że skarżący miał prawo do wymiany tegoż prawa jazdy na prawo jazdy kat. B. Skoro Urząd Gminy w J. wydał skarżącemu prawo jazdy kat. B, skarżący posiada druk tego prawa jazdy, oznacza to, że istniały prawne podstawy do takiego załatwienia sprawy. Wydanie dokumentu prawa jazdy poprzedziło wydanie stosownej decyzji administracyjnej. Oceniono, że decyzja własna Kolegium, jak i decyzja Starosty N. narusza zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Jeżeli organ stwierdził istnienie nieprawidłowości w wydaniu skarżącemu w 1980 r. przez Wydział Komunikacji Urzędu Gminy w J. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kat.B, winien przed wydaniem decyzji odmawiającej wymiany prawa jazdy podjąć czynności zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji stwierdzającej uprawnienia skarżącego do kierowania pojazdami w powyższej kategorii. J. N. poinformowany o stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego podtrzymał swoją skargę w całości. Wskazał, że pozwolenie wydano mu po uprzednio złożonym wniosku oraz dokonaniu opłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] podlega uchyleniu z przyczyn procesowych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że organ odwoławczy stosując przepis art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) nie ma uprawnień do przekazania całości akt I instancji celem ponownego rozpoznania. Związane to jest z faktem, że wniesienie skargi do Sądu powoduje zawiśnięcie sprawy przed Sądem. Organ drugiej instancji stosując przepis art. 38 ust. 2 ustawy o NSA może podjąć tylko takie rozstrzygnięcia, jakie może podjąć Sąd. Sposoby rozstrzygnięć Sądu określone były w przepisie art. 22 i następnych. Przepis art. 22 ust. 1-4 cyt. ustawy o NSA nie przewiduje rozstrzygnięcia w postaci uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Stąd też decyzję SKO z [...] nr [...] należało uchylić z powodu naruszenia przepisów postępowania. Natomiast z merytorycznego punktu widzenia Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela poglądy wyrażone w tej decyzji. Słusznie stwierdzono, że skoro Urząd Gminy w J. wydał skarżącemu prawo jazdy kat. B, oznacza to, że istniały prawne podstawy do takiego załatwienia sprawy. Wydanie prawa jazdy musiało poprzedzać wydanie decyzji. Organ, wydając prawo jazdy, rozstrzygnął indywidualną sprawę w zakresie administracji publicznej. To organ obowiązany był przekazywać dokumenty potwierdzające to uprawnienie, a przerzucanie na skarżącego, po upływie ponad 20 lat, obowiązku udowodnienia swoich uprawnień, poza posiadanym prawem jazdy, nie jest uzasadnione. Należy także wskazać na zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Uchylenie lub zmiana ostatecznych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie lub ustawach szczegółowych (art. 16 § 1 Kpa). Decyzja Starosty N. z dnia [...] nr [...], jak i decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. naruszają tę zasadę. Decyzje te podlegają uchyleniu. Tym samym należy ponownie przeprowadzić proces weryfikacji, uwzględniając wyjaśnienia skarżącego. Uzasadnia to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylenie wydanych w sprawie decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło