SA/Bd 2456/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Ł. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę SA/Bd 2456/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. K. działający z upoważnienia Rady Miejskiej w K. K. odmówił Ł. W. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału i uregulowanie płatności. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, iż z dokumentacji zebranej w sprawie wynika, że dochód w rodzinie wnioskodawcy wynosi [...] zł na osobę. Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. K. miesięcznie dysponuje kwotą [...] zł z przeznaczeniem na wypłaty zasiłków celowych i w pierwszej kolejności przeznacza ją na świadczenia dla 316 mieszkańców gminy, którzy pozbawieni są jakichkolwiek dochodów. W odwołaniu od tej decyzji Ł. W. przedstawił swoją sytuację materialną i zarzucił zaskarżonej decyzji błędne ustalenie rzeczywistych dochodów jego rodziny. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ powołał się na przepis art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz.414 ze zm.), w myśl którego w celu zaspokajania niezbędnych potrzeb bytowych może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na wskazane przez organ pierwszej instancji okoliczności faktyczne niniejszej sprawy podzieliło motywy, jakimi kierował się ten organ rozważając możliwość przyznania skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału i uregulowanie płatności. Wskazano mianowicie, że zgodnie z treścią art. 2 ust.4 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym, a jego rozmiar i forma dostosowane muszą być do okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy, jak również do aktualnych możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo, zgodnie z dyspozycją art. 2a ust.2 powołanej ustawy ustalił miesięczny dochód rodziny skarżącego przyjmując za podstawę jego wyliczenia kwotę [...] zł z jednego hektara przeliczeniowego. Trudna sytuacja finansowa ośrodka spowodowana ograniczonymi środkami oraz dużą ilością osób zgłaszających się po pomoc nie pozwala na przyznanie skarżącemu zasiłku celowego. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ł. W. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podniósł, że wydanie decyzji przez organ I instancji nastąpiło po upływie ponad 4 miesięcy od złożenia wniosku o przyznanie świadczenia, tj. z naruszeniem obowiązującego prawa, w szczególności art.35 §3 i art. 36 kpa. Skarżący ponownie opisał swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz wskazał, że w 2002r. bezprawnie został pozbawiony możliwości zarobkowania. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm./. Ustawa ta utraciła moc z dniem 31 grudnia 2003r. na mocy art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1271 ze zm.), a zgodnie z treścią art. 97§1tejustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr153, poz.1270). Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego i procesowego. Z dokumentacji sprawy wynika, że skarżący spełnia podstawowe kryterium ustawowe uprawniające do korzystania z większości świadczeń pomocy społecznej, gdyż dochód jego rodziny nie przekracza parytetu dochodów, o którym mowa w art. 4 ust. l ustawy. To nie oznacza jednak, że skarżącemu obligatoryjnie przysługuje pomoc w formie zasiłku celowego. Organ administracyjny może bowiem odmówić przyznania pomocy społecznej z powodu braku środków. Wynika to z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), który stanowi, że potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Właściwy organ jest zatem zobowiązany do rozważenia celowości przyznania pomocy osobie lub rodzinie ubiegającej się o jej otrzymanie w odniesieniu do wielkości wydatków związanych z zaspokajaniem potrzeb wszystkich uprawnionych. Jest bowiem oczywiste, że środki na pomoc społeczną przewidziane w budżecie państwa lub jednostki samorządu terytorialnego mogą okazać się niewystarczające dla wszystkich potrzebujących. Wówczas organy pomocy społecznej nie będą miały możliwości uwzględnić potrzeb wszystkich osób zgłaszających się o pomoc. W sytuacji ograniczonych możliwości w pierwszej kolejności należy realizować świadczenia z pomocy społecznej, które mają charakter obowiązkowy, tak jak na przykład udzielenie schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania osobie tego pozbawionej (art. 13 ustawy o pomocy społecznej). Świadczenia obowiązkowe muszą wyprzedzać świadczenia fakultatywne. Do świadczeń fakultatywnych należy zaś zaliczyć zasiłek celowy. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia art.32 ust.1 omawianej ustawy o pomocy społecznej przewiduje, że zasiłek celowy z pomocy społecznej może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Z treści tego przepisu wynika zatem, że świadczenie to zależy od uznania organu administracyjnego, w przeciwieństwie do wskazanych już świadczeń obowiązkowych, w przypadku których przepisy je ustalające mają kategoryczne brzmienie. Stwierdzenie, iż przyznanie zasiłku okresowego zależy od uznania administracyjnego nie oznacza dowolności. Organ musi wskazać kryteria, którymi kierował się korzystając ze swego prawa do uznania. Jednym z takich kryteriów może być brak środków na pomoc społeczną. Co do zasady więc organ pomocy społecznej mógł odmówić przyznania pomocy w tej formie z uwagi na brak środków, czyli inaczej mówiąc, z uwagi na brak możliwości spełnienia żądanego świadczenia. Organy administracyjne wskazały, że z uwagi na ograniczone możliwości finansowe ośrodka i wysokość wydatków na świadczenia dla osób całkowicie pozbawionych dochodów, przyjęto dodatkowe kryteria przyznawania pomocy w formie zasiłków celowych. Jeżeli organ oceniając sytuację rodzinną i materialną skarżącego z jednej strony, a z drugiej zaś własne możliwości finansowe i potrzeby innych osób uprawnionych do świadczeń uznał, że nie dysponuje środkami pozwalającymi na przyznanie skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego, to decyzji tej nie można zarzucić dowolności. Rozstrzygające w sprawie organy pomocy społecznej uzasadniły decyzję należycie, zgodnie z wymogami art. 107§3 kpa, przytaczając zarówno przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie, jak i okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia zastosowania tych przepisów. Nie mogły również odnieść zamierzonego skutku te argumenty strony skarżącej, które związane są z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 35§ 3 i 36 kpa. Podniesiony przez skarżącego zarzut przewlekłości postępowania nie może być rozpatrywany w postępowaniu sądowym, którego przedmiotem jest kontrola zgodności z prawem wydanej decyzji administracyjnej. Zarzut ten mógł stanowić podstawę skargi na bezczynność organu, o ile byłaby wniesiona przed wydaniem decyzji. Mając zatem na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji.