SA/Bd 2497/03

WyrokWSA w Bydgoszczy2004-01-29

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Grażyna Malinowska-Wasik, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, który twierdzi, że planowana inwestycja może negatywnie oddziaływać na jego nieruchomość (np. poprzez podtopienia), ma przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a w konsekwencji czy może żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiedniej, który wykaże, że planowana inwestycja może negatywnie oddziaływać na jego nieruchomość i sposób jej wykorzystania, posiada przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy bez należytego rozważenia tych okoliczności stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80, 28 kpa) oraz przepisów dotyczących zagospodarowania przestrzennego i prawa cywilnego (art. 140 kc).
Stan faktyczny
Skarżący G. i S. P. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy I. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie rurociągu solanki. Skarżący, jako właściciele sąsiedniej nieruchomości, twierdzili, że inwestycja powoduje podtopienia ich gruntów rolnych i narusza ich interes prawny. Kolegium odmówiło im przymiotu strony, uznając, że nie wykazali interesu prawnego lub obowiązku. Skarżący domagali się uchylenia decyzji Kolegium i stwierdzenia nieważności decyzji Wójta.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących kwotę 50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Hanna Szpunar-Radkowska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących G. i S. P. kwotę 50 zł (pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. SA/Bd 2497/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu wniosku G. i S. P., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy I. z dnia [...] nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie rurociągu solanki o długości 700 m w miejscowości D. Rozstrzygnięcie to organ administracji publicznej uzasadnił tym, iż przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie wynika wyłącznie z faktu sąsiedztwa. Zdaniem organu skarżący nie wskazali na istnienie w rozpatrywanej sprawie ich interesu prawnego lub obowiązku, a zatem nie posiadają przymiotu strony. Pismem z dnia 19 maja 2003 r. G. i S. P. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, iż jako właściciele nieruchomości sąsiedniej posiadają przymiot strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż usytuowanie inwestycji przy granicy z ich działkami powoduje podtopienia ich gruntów rolnych na skutek przerwania urządzeń melioracyjnych. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...]. W ocenie organu brak jest podstaw do przyjęcia, że podnoszone przez skarżących argumenty mogą implikować odmienną ocenę ich statusu jako strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] G. i S. P. wnieśli o uchylenie powyższej decyzji organu II instancji, zarzucając jej naruszenie art. 28 kpa poprzez odmowę przyznania jej przymiotu strony w postępowaniu, błędne orzeczenie braku przymiotu strony bez podania jego podstawy prawnej, pomimo istniejącej w ich działkach o nr [...], [...], [...], przy krawędzi drogi powiatowej, inwestycji liniowej z rur azbestowo-cementowych. Ponadto skarżący zarzucili brak wyjaśnienia merytorycznego przez organ orzekający zarzutu antydatowania decyzji z dnia [...] nr [...], w kontekście pisma z dnia [...] nr [...], które stwierdza, że prace polegające na modernizacji i remoncie nie wymagają ustalenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji oraz wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie fałszowania dokumentów przez Wójta Gminy I. Pismem z dnia 18 września 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. złożyło odpowiedź na skargę, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniach zaskarżonej decyzji i wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 31 grudnia 2003r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1271 ze zm.), a zgodnie z treścią art. 97 § 1 tej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Pojęcie strony postępowania zdefiniowano w art. 28 kpa, który stanowi, że stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą niniejszej sprawy było zatem ustalenie, czy skarżący jako właściciele działek sąsiadujących z nieruchomościami objętymi decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu są stroną tego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W uchwale składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r. sygn. VI SA 13/95 (ONSA 1995, z. 4, poz. 154) przyjęto, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może wpływać na sposób wykonywania własności sąsiednich nieruchomości, a tym samym właściciel sąsiedniej nieruchomości może być stroną w tym postępowaniu administracyjnym. Konsekwencją powyższego stanowiska jest to, że właściciel sąsiedniej nieruchomości może wykazywać w konkretnej sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, iż rozstrzygnięcie jej dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej, co skutkuje uznaniem go za stronę postępowania. Zgodnie z treścią art. 140 Kodeksu cywilnego w granicach określanych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Zasada ta uwzględniana jest także w obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.). Art. 3 pkt 1 powołanego aktu prawnego stanowi bowiem, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Mając na względzie powyższe regulacje prawne należy stwierdzić, że na prawo właściciela nieruchomości sąsiedniej do niezakłóconego korzystania z nieruchomości może mieć bezpośredni wpływ decyzja administracyjna o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dotycząca lokalizacji inwestycji, której oddziaływanie będzie wykraczać poza nieruchomość, na której ma powstać obiekt. Właściciel sąsiedniej nieruchomości może wywodzić przymiot strony i wystąpienie przesłanek z art. 28 k.p.a., poprzez wykazanie w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach sprawy, iż zamierzona inwestycja może oddziaływać na sposób korzystania z jego nieruchomości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono przekonywująco przesłanek, dla których uznano, że skarżący nie są stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu tym stwierdza się, że o przymiocie strony decyduje wykazanie przez zainteresowanych istnienia w tej sprawie interesu prawnego lub obowiązku. Organ nie odniósł się jednak do podnoszonej przez skarżących kwestii, że uciążliwości związane z funkcjonowaniem inwestycji oddziałują niekorzystnie na ich nieruchomość i uniemożliwiają prowadzenie na niej prawidłowej gospodarki zgodnie z przeznaczeniem gruntu. Z powyższego wynika, że jako przepis prawa, który w niniejszej sprawie winien decydować, czy skarżący są stroną postępowania wskazuje się art. 140 kc. Rzeczą organu było zatem rozważenie, czy projektowana inwestycja może oddziaływać ujemnie na nieruchomość skarżących w sposób przez nich wskazany, co jest równoznaczne z naruszeniem ich interesu prawnego. Kwestia ta nie była przedmiotem rozważań w zaskarżonej decyzji jak i w poprzedzającej ją decyzji z dnia [...], co wiąże się z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, a w konsekwencji - art. 28 kpa. Brak wyjaśnienia sprawy w omawianym zakresie pozostaje w bezpośrednim związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy i dlatego uchybienie wymienionym przepisom powoduje uchylenie obu decyzji. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wyżej wymienionej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło