SA/Bd 2546/03
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-02-04
Skład orzekający: Jan Grzęda, Ireneusz Fornalik, Grażyna Malinowska-Wasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może zostać utrzymane w mocy, jeśli zobowiązany legitymuje się decyzją o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, który miał zostać rozburzony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniono to tym, że organy administracji popadły w sprzeczność z powodu niewyjaśnienia stanu faktycznego lub uchybień w uzasadnieniu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe było to, że zobowiązany legitymował się decyzją o pozwoleniu na użytkowanie galerii, która miała być rozburzona na mocy wcześniejszej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w związku z niewykonaniem nakazu rozbiórki galerii drewnianej. Nakaz rozbiórki wynikał z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w A., która została utrzymana w mocy przez NSA. Jednakże skarżący przedstawił decyzję Starostwa Powiatowego w A. o pozwoleniu na użytkowanie tej galerii. Sąd uznał, że organy administracji popadły w sprzeczność z powodu niewyjaśnienia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji i zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.), Sędziowie NSA Ireneusz Fornalik, Grażyna Malinowska-Wasik, Protokolant Magdalena Gadecka, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J.L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie postępowania egzekucyjnego - grzywny w celu przymuszenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia (...), 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z (...) Nr (...) Kierownik Urzędu Rejonowego w A. nakazał rozbiórkę wykonanej konstrukcji galerii drewnianej zadaszonej wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce Nr (...) przy ul. (...) w C., utrzymanej w mocy decyzją Wojewody (...) z (...) ., znak: (...). Decyzje te zostały zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi i Sąd wyrokiem z 16 lipca 1998 r. sygn. akt II SA/Łd 633/96 oddalił skargę. Sąd w uzasadnieniu wyroku podkreślił, iż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania administracyjnego.
Nakaz rozbiórki przedmiotowej galerii po ostatecznym rozstrzygnięciu administracyjnym i sądowym winien być wyegzekwowany. Jednakże Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. decyzją z (...) znak (...) uchylił przedmiotową decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w A. z dnia (...) znak (...). Decyzja ta została wydana w sprawie, która była rozstrzygnięta już inną decyzją ostateczną i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z (...) znak (...) w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził jej nieważność. Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z (...)., znak: (...). W wyniku zaskarżenia wyżej wymienionej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Sąd wyrokiem z 25 lipca 2002 r., sygn. akt IV SA 2150/00 oddalił skargę.
J.L.- zobowiązany do rozbiórki galerii, wystąpił z wnioskiem z 20 kwietnia 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w A. z (...) znak: (...). Po rozpatrzeniu wniosku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z (...) znak:(...) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w A. z uwagi na brak podstaw do stwierdzenia nieważności.
Skarżący nie wykonał nałożonego decyzją obowiązku i organ egzekucyjny - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. postanowieniem z dnia (...) Nr (...) na podstawie art. 20 § 1 pkt 3, art. 17 § 1, art. 2 § 1 pkt 3, art. 26 § 4 i art. 119(126 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. Nr 110, poz. 968 ze zm.) oraz ustawy Prawo budowlane wszczął postępowanie egzekucyjne w administracji w stosunku do J.L. i nałożył grzywnę w celu przymuszenia nałożonego obowiązku w decyzji znak: (...) z dnia (...) w wysokości 1000,00 zł oraz opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości 68,00 zł.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pomimo wcześniejszego upomnienia Nr (...) z (...) nie wykonano obowiązku nałożonego ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w A. z dnia (...) znak(...) w której nakazano rozbiórkę konstrukcji galerii drewnianej wybudowanej w C. przy ul. (...) bez wymaganego pozwolenia.
Od tego postanowienia J.L. odwołał się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. zarzucając naruszenie przepisów prawa. Wobec powyższego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z (...) znak: (...) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego postanowienie organu I instancji zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i brak jest podstaw do jego uchylenia.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z (...) znak: (...) utrzymujące postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z (...) znak (...). W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż dysponuje on aktualną decyzją Starostwa Powiatowego w A. z (...) znak (...) udzielającej pozwolenia na użytkowanie drewnianej galerii przy budynku gospodarczym przy ul.(...).
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska powołał się na argumenty tożsame z argumentami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). ustawa ta utraciła moc z dniem 31 grudnia 2003 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), a zgodnie z treścią art. 97§1 tej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Kontrola Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tą właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.
Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. Nr 110, poz. 968 ze zm.) egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego.
Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów (art. 3 ustawy).
Organ egzekucyjny wszczyna taką egzekucję, dotyczącą obowiązku wykonania czynności, na podstawie tytułu wykonawczego, który powinien określać między innymi treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz wskazywać podstawę prawną prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Celem administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji obowiązków przez zobowiązanego. Cel ten jest istotny nie tylko z punktu widzenia techniki administrowania, tj. skutecznego realizowania obowiązków przez adresatów nakazów i zakazów administracyjnoprawnych. Chodzi tu również o wdrażanie jednostek - obywateli i innych podmiotów - do realizacji zasady praworządności, rozumianej jako wykonywanie obowiązków nałożonych prawem administracyjnym lub aktem administracyjnym.
Należy stwierdzić, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem prawnym ochrony zobowiązanego przed naruszeniem podstawowych zasad tego postępowania, jak również przed niedopuszczalną egzekucją. Jeżeli organ stwierdzi istnienie uzasadnionych zarzutów, to zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. Nr 110, poz. 968 ze zm.) wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów. Należy zatem przyjąć, że w art. 59 ustawy egzekucyjnej chodzi o rozbieżności między treścią obowiązku podaną w tytule wykonawczym a treścią obowiązku określonego w przepisie prawa albo w rozstrzygnięciu w sprawie indywidualnej lub w dokumencie stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
W rozpoznawanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. wszczął postępowanie egzekucyjne celem przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w A. z dnia (...) w której nakazano rozbiórkę konstrukcji galerii drewnianej wybudowanej w C. przy ul. (...) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednakże skarżący w przedmiotowej sprawie legitymuje się decyzją o pozwoleniu na użytkowanie rzeczonej galerii drewnianej, wydaną przez Starostę Powiatowego w A. z (...) znak (...).
Sąd stwierdził, że organy administracji popadły w sprawie w sprzeczność, bądź to z powodu niewyjaśnienia stanu faktycznego, bądź też uchybień w uzasadnieniu swego stanowiska. Sprzeczności, wątpliwości, uchybienia i zaniechania muszą zostać usunięte dla następnego - zgodnego z prawem zadecydowania o spornych postępowaniach egzekucyjnych. Rozstrzygać w ich przedmiocie można bowiem tylko na podstawie rzetelnie, wszechstronnie i dokładnie zebranych i ocenionych okoliczności nie dopuszczających dowolności lub wytkniętych uchybień.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Sąd, na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło