SA/Bd 2554/03

WyrokWSA w Bydgoszczy2004-02-12

Skład orzekający: Jan Grzęda, Marzenna Linska-Wawrzon, Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności do czynnej służby wojskowej jest prawidłowe, jeśli uwzględnia schorzenia (skrzywienie kręgosłupa, brak palca u stopy) a jednocześnie kwalifikuje poborowego do kategorii A?
Ratio decidendi
Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej zostało uchylone z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych, popadając w sprzeczność między stwierdzonymi schorzeniami a uznaniem pełnej zdolności do służby wojskowej, która wiąże się z dużym wysiłkiem fizycznym. Sąd podkreślił, że organ powinien był skorzystać z możliwości przeprowadzenia ponownego badania lub skierowania na obserwację szpitalną.
Stan faktyczny
Powiatowa Komisja Lekarska uznała R. R. za zdolnego do czynnej służby wojskowej (kategoria A), stwierdzając jednocześnie wrodzony brak palca u lewej stopy. Wojewódzka Komisja Lekarska utrzymała w mocy to orzeczenie, wskazując na brak palca, skrzywienie kręgosłupa i niecałkowite spojenie łuku S1. Skarżący zarzucił nieuwzględnienie § 77 pkt 2 rozporządzenia, dotyczącego skróconej kończyny dolnej powyżej 2 cm z nieznacznym upośledzeniem sprawności ruchowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w B., stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu, i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędziowie WSA Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. R. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w B. na rzecz skarżącego R. R. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowa Komisja Lekarska w T. orzeczeniem z dnia [...] na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57, poz. 278 ze zm.) uznała R. R. za zdolnego do czynnej służby wojskowej i zaliczyła go do kategorii A w grupie I zdolności do czynnej służby wojskowej. W uzasadnieniu decyzji ograniczono się do podania, że na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich stwierdzono, że poborowy jest zdolny do służby wojskowej. Stwierdzono jednocześnie wrodzony brak palca u lewej stopy. W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżący zarzucił organowi I instancji, że komisja niewłaściwie zakwalifikowała schorzenie, gdyż jego zdaniem, posiada schorzenie uniemożliwiające odbycie służby wojskowej. Schorzeniem tym jest brak jednego z palców u lewej stopy co powoduje znaczne zmniejszenie stopy i wymaga odpowiedniego obuwia ortopedycznego. Po rozpatrzeniu odwołania R. R. Wojewódzka Komisja Lekarska w B. orzeczeniem z dnia [...], Nr [...] utrzymała w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu komisja podała, że na podstawie przeprowadzonych badań i przedłożonej dokumentacji lekarskiej stwierdziła u poborowego: wrodzony brak palca stopy lewej - § 81 pkt 1, skrzywienie kręgosłupa, niecałkowite spojenie łuku S1 - § 31 pkt 1 załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57, poz. 278 ze zm.). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości podał, że nie został wzięty pod uwagę § 77 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej ponieważ skarżący ma skróconą kończynę dolną powyżej 2 cm z nieznacznym upośledzeniem sprawności ruchowej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska w B. wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska powołała się na argumenty tożsame z argumentami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ podkreślił, że podnoszony w skardze zarzut dotyczący nieuwzględnienia przez komisję okoliczności posiadania skróconej powyżej 2 cm kończyny dolnej z nieznacznym upośledzeniem sprawności ruchowej jest nietrafny. Okoliczności tej skarżący nie podnosił w odwołaniu, jak również nie przestawił żadnej dokumentacji lekarskiej dotyczącej tego schorzenia, zatem nie mogła być ona przedmiotem rozpatrywania w trybie odwoławczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). ustawa ta utraciła moc z dniem 31 grudnia 2003 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), a zgodnie z treścią art. 97§1 tej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1270 ). Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z uwagi na zawarte w niej argumenty. Zasady określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwość i tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach określone zostały w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57, poz. 278 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia orzeczenia o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii zdolności do służby wojskowej wydają właściwe komisje lekarskie na podstawie badania fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej - wg wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. Tryb orzekania przez komisje lekarskie określony w przepisach; wynika z nich, że orzeczenie powinno być wydane przez trzech lekarzy posiadających specjalizację II stopnia albo tytuł specjalisty w podstawowej dziedzinie medycyny (w tym chorób wewnętrznych i chirurgii ogólnej), na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie. Wojewódzka komisja lekarska rozpatrująca odwołanie orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich, w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie oraz skierować badanego na obserwację szpitalną. Zakres właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), który stanowi, że Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że rozpatrując skargę na orzeczenie komisji lekarskiej Sąd bada prawidłowość postępowania administracyjnego poprzedzającego określenie jego stanu zdrowia, a w szczególności czy zbadanie stanu zdrowia poborowego było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie i badaniach, a następnie czy dokonana przez odpowiednią komisję lekarską ocena zdolności poborowego do służby wojskowej jest zgodna z przepisami rozporządzenia w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej i trybu postępowania w tych sprawach. Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do poddawania merytorycznej ocenie rozpoznania dokonanego przez uprawnionych lekarzy, jak i jego kwalifikacji do określonej jednostki wykazu chorób i ułomności. Zasada prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kpa. W rozpatrywanej sprawie organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych, przyjmując, że R. R. jest zdolny do służby wojskowej (kategoria zdrowia A) pomimo skrzywienia kręgosłupa, niecałkowitego spojenia łuku S1 oraz wrodzonego braku palca u lewej stopy. Organ w sposób lakoniczny uzasadnił swoje stanowisko, nie analizując szczegółowo rodzaju i wpływu istniejących chorób na stan zdrowia badanego z punktu widzenia trudów i wysiłku związanego ze służbą wojskową. Organ ustalając stan zdrowia skarżącego popada w sprzeczność stwierdzając wskazane wyżej choroby i jednocześnie uznając pełną zdolność badanego do służby wojskowej, która wiąże się, co jest faktem powszechnie znanym, z dużą uciążliwością i wysiłkiem fizycznym. Należy podkreślić, że obowiązujące przepisy dają komisjom lekarskim rozpatrującym odwołania możliwość w razie potrzeby przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego, badania psychologicznego, a także skierowania badanego na obserwację szpitalną. Komisja ma również prawo przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie. Z tego uprawnienia organ winien skorzystać z uwagi na okoliczność sprawy oraz potrzebę dokonania prawidłowych i pełnych ustaleń. Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Sąd, na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. M. Linska-Wawrzon J. Grzęda E. Piechowiak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło