SA/Bd 2675/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Hanna Szpunar-Radkowska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej J. M. kwotę 25 zł (dwadzieścia pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania. SA/Bd 2675/03 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] nr [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych przez J. M. na prowadzenie egzekucji administracyjnej Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B. uznał te zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu podniesiono, że samochód marki Fiat o numerze rejestracyjnym [...] stanowiący własność J. M. wielokrotnie był zaparkowany w obrębie obszaru płatnego parkowania bez ważnego biletu parkingowego. W przypadku stwierdzenia braku ważnego biletu parkingowego procedura nakładania kary pieniężnej polega na sporządzeniu zawiadomienia o nałożeniu kary i umieszczeniu go za wycieraczką parkującego pojazdu. Nieuregulowanie należności w terminie 7 dni obligowało organ do wysłania zobowiązanej upomnień, które zostały skutecznie doręczone w trybie art. 44 kpa. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.06.1997r. (I S.A./Po 1852/96) i z dnia 12.02.1998r. ( I SA/Po 876/97) podkreślono, że na właściciel pojazdu może zwolnić się od obowiązku uregulowania należności wynikających z nieopłaconego parkowania wskazując osobę, która w danym dniu była użytkownikiem pojazdu. Uznając za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku wierzyciel przedłożył potwierdzone kserokopie zawiadomień o nałożeniu kary pieniężnej, upomnień oraz dowodów ich doręczenia, a w świetle okoliczności sprawy brak jest przesłanek określonych w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 1991r.,Nr 36, poz.161 ze zm.), które mogą stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona skarżąca podniosła, że nie może być uznana za osobę zobowiązaną do uregulowania należności wynikających z nieopłaconego parkowania, gdyż nie była użytkownikiem pojazdu w okresie, w którym ten obowiązek powstał. Zakwestionowała ponadto skuteczność doręczenia jej upomnień z wezwaniem do niezwłocznego wykonania obowiązku. Strona skarżąca wskazała ponadto, że tryb wprowadzania i ustalania sposobu pobierania opłat za parkowanie został zakwestionowany w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002r., w którym orzeczono o niezgodności art. 13 ust.4 ustawy z dnia 21 marca 1985r.o drogach publicznych (Dz.U. z 2000r., Nr 71, poz. 838 ze zm.) z art. 7 Konstytucji RP. Zdaniem strony skarżącej, obszarem płatnego parkowania objęto w B. ulice, które nie charakteryzują się znacznym deficytem miejsc postojowych, a tym samym nie było potrzeby wprowadzenia tego obszaru z uwagi na organizację ruchu drogowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 138§ 1 pkt1 w związku z art. 144 kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Podzielając stanowisko wierzyciela zawarte w zaskarżonym postanowieniu organ wskazał, że upomnienia zawierające wezwanie zobowiązanej do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego zostały zgodnie z art. 15§1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji doręczone skarżącej w sposób przewidziany w art. 44 kpa. Odnosząc się do zarzutu skierowania egzekucji do niewłaściwej osoby organ stwierdził, że niezapłacenie opłaty za postój w strefie płatnego parkowania przez kierującego pojazdem dało podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, w którym za zobowiązanego należało uznać właściciela pojazdu. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wskazała osoby, która była użytkownikiem samochodu w terminach powstania obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie, a tym samym uniemożliwiła wystawienie tytułów wykonawczych na inną osobę zobowiązaną. Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wyjaśniło, że w wyroku z dnia 10 grudnia 2002r Trybunał Konstytucyjny odroczył utratę mocy obowiązującej art. 13 ust.4 ustawy z dnia 21 marca 1985r.o drogach publicznych (Dz.U. z 2000r., Nr 71, poz. 838 ze zm). do dnia 30 listopada 2003r., a zatem w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 190 ust.4 Konstytucji RP. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. M. ponownie podniosła zarzuty zawarte w zażaleniu, a także wskazała na społeczny aspekt wprowadzenie stref płatnego parkowania. Zdaniem skarżącej, nałożenie na nią obowiązku uiszczenia opłat z tytułu nieopłaconego parkowania narusza konstytucyjną zasadę legalności określoną w art. 7 Konstytucji RP. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 31 grudnia 2003r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1271 ze zm.), a zgodnie z treścią art. 97§1tej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr153, poz.1270). Skarga jest zasadna, albowiem w sprawie niniejszej organ administracyjny dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego dającego podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Przepis art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, uprzednio przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej postanawiają. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z kolei art. 33 pkt 6 ustawy stwierdza, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być m.in. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia wymaganego w myśl art. 15. Bezspornym w sprawie pozostaje, że postępowanie egzekucyjne wobec strony skarżącej prowadzone było na podstawie 21 tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela. Wobec treści zarzutów sformułowanych przez J. M. opartych na art. 33 pkt7 omawianej ustawy istotne znaczenie w niniejszej sprawie miało ustalenie, czy zachowana została procedura uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, określona w art. 15§1. Wymagało to od organów orzekających w sprawie dokładnego zbadania, czy wystawienie przez wierzyciela tytułów wykonawczych i wszczęcie egzekucji poprzedzone zostało wystosowaniem do skarżącej wezwania do wykonania obowiązku, a także czy upomnienia te zostały jej skutecznie doręczone, względnie czy istnieją podstawy do przyjęcia konstrukcji tzw. doręczenia zastępczego (art. 44kpa). Zgodnie z treścią art. 7 i 77§1 kpa organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygania sprawy. Zgodnie z dyspozycję art. 107§3 kpa w związku z art. 126 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W niniejszej sprawie wymogi powyższych przepisów nie zostały spełnione, bowiem w aktach sprawy poza jednym upomnieniem z dnia 29 listopada 2002r. brak jest jakiegokolwiek dowodu, który wskazywałby na to, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było zgodnie z prawem. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji ograniczył się do podania, że upomnienia zostały doręczone skarżącej w sposób zastępczy zgodnie z art. 44 kpa. bez wskazania, na jakiej podstawie doszedł do takich wniosków. Z akt administracyjnych przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu nie wynikają okoliczności faktyczne, które mogły stanowić uzasadnienie stanowiska organu zaprezentowanego w tym zakresie. Brak jest bowiem w aktach sprawy zwrotnych poświadczeń odbioru upomnień, które uprawniałyby organ odwoławczy do uznania, że przed wszczęciem egzekucji wierzyciel skierował do skarżącej upomnienia zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 15 §1 ustawy o egzekucji w administracji. W konsekwencji stwierdzić należy, że na podstawie akt sprawy Sąd nie może dokonać kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. Organ II instancji nie ustosunkował się również do zarzutu strony skarżącej dotyczącego błędnego uznania jej za osobę zobowiązaną. W aktach sprawy znajdują się bowiem oświadczenia z dnia 4 stycznia 2002r. i 9 lipca 2003r. skierowane do wierzyciela przez N. B., z których wynika, że w okresach, w których powstał obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie był on jedynym użytkownikiem pojazdu należącego do strony skarżącej. W tej sytuacji nieuprawnione jest stanowisko organu, że niemożliwym było wystawienie tytułu wykonawczego na osobę, która faktycznie kierowała pojazdem. Bez znaczenia dla ustalenia właściwej osoby zobowiązanej do uiszczenia należności z tytułu korzystania przez użytkownika drogi z obszaru płatnego parkowania jest bowiem źródło uzyskania tej informacji. Powołane przez organ I instancji w tym zakresie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mogły zatem mieć w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż dotyczyły odmiennego stanu faktycznego, a mianowicie takiego, w którym osoba użytkownika pojazdu nie była organowi znana, a właściciel pojazdu również tej osoby nie wskazał. Powyższa kwestia również nie była przedmiotem rozważań w zaskarżonym postanowieniu, co wiąże się z naruszeniem art.7, 77 § 1 i 80 kpa. Brak wyjaśnienia sprawy w omawianym zakresie pozostaje w bezpośrednim związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy i dlatego uchybienie wymienionym przepisom powoduje uchylenie zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1pkt.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wyżej wymienionej ustawy.