SA/Bd 2818/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Liwacz Asesor sądowy Grzegorz Saniewski Protokolant Małgorzata Buczkowska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi H. H. na postanowienie Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Syg. akt S.A./Bd 2818/03 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził niedopuszczalność zażalenia H. H. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że kwestionowanym postanowieniem wierzyciel oświadczył, iż podtrzymuje zasadność i wymagalność obowiązku egzekwowanego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec H. H. na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należność z tytułu nienależnie pobranego świadczenia za grudzień 1999r. W uzasadnieniu wskazano, że zobowiązany złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w których podniósł, że objęte tytułem wykonawczym należności winny być dochodzone od syndyka masy upadłościowej, gdyż zadłużenie wobec ZUS powstało w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej. ZUS nie podzielał takiego stanowiska podnosząc, że decyzja odmawiająca prawa do zasiłku chorobowego i zobowiązująca do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wydana została po ukończeniu postępowania upadłościowego. Zgodnie z zawartym w postanowieniu pouczeniu o prawie wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej w B. H. H. złożył zażalenie domagając się uchylenia postanowienia w całości. Żalący się podniósł, że składki na ubezpieczenie społeczne, w tym na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, przekazywał za pośrednictwem banku; podkreślił, że żądania wierzyciel zgłosił dwadzieścia miesięcy po dokonaniu wypłaty świadczenia i dopiero po ukończeniu postępowania upadłościowego mimo, że wierzyciel wiedział o jego prowadzeniu i mógł zgłosić swoje roszczenia. W opinii zobowiązanego działania ZUS naruszają przepisy prawa upadłościowego. Organ odwoławczy zapatrując sprawę wskazał, że na podstawie art.34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela, do którego zobowiązany jest zwrócić się o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionego zarzutu. W zakresie zarzutów, o których mowa w art.33 pkt.1-5 ustawy ( w tym zarzutu nieistnienia obowiązku), wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca. Co do zasady stanowisko wierzyciela jest wyrażane w postanowieniu, na które służy zażalenie. Organ egzekucyjny rozstrzyga w sprawie zarzutów dopiero po otrzymaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela w tej kwestii. Wspomniane prawo do zaskarżenia wydawanych przez wierzycieli postanowień w zakresie zgłoszonych zarzutów doznaje jednak ograniczenia w przypadku gdy wierzycielem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych albowiem art.83c ust.2 ustawy z 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, że od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. W sprawie postępowanie prowadzone jest na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należność, której wierzycielem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wierzyciel, realizując swój obowiązek wypowiedział się w zakresie zgłoszonych zarzutów podtrzymując zasadność i wymagalność egzekwowanego obowiązku; jednocześnie pouczył jednak zobowiązanego o przysługującym prawie do złożenia zażalenia na to orzeczenie do Dyrektora Izby Skarbowej. Tej treści pouczenie organ uznał za nieprawidłowe, sprzeczne z przepisem ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i wskazał, że wadliwe pouczenie, chociaż stanowi okoliczność obciążającą organ, który wydał rozstrzygnięcie a brak zawinienia po stronie zobowiązanego, nie może mimo to tworzyć dla niego uprawnienia, którego nie przewidują przepisy prawa. W skardze do Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości podnosząc w uzasadnieniu, że kwestionuje merytoryczne ustalenia ZUS, które legły u podstaw wydania decyzji będącej podstawą tytułu wykonawczego. Ponadto podniósł, że zasiłek chorobowy został wypłacony na 4 miesiące przed ogłoszeniem upadłości jego firmy i ZUS wiedział o upadłości, chociażby z realizacji obowiązku przez syndyka a jednak nie zgłosił swojego roszczenia do listy wierzytelności oczekując ze zgłoszeniem swoich wierzytelności do 25.09.2001r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty z zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Bezspornie skarżący wniósł w terminie zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...]. Mając na uwadze, że skarżący kwestionował istnienie obowiązku objętego tytułem, zgodnie z art.34 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny był zobowiązany – w celu podjęcia rozstrzygnięcia o zarzutach – uzyskać w formie postanowienia stanowisko wierzyciela. Stanowisko takie jest dla organu egzekucyjnego wiążące, co oznacza, że w tym zakresie nie ma on żadnej swobody rozstrzygania. W realizacji obowiązku uzyskania stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela czyli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o wydanie stosownego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] wierzyciel orzekł, że podtrzymuje zasadność i wymagalność egzekwowanego obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie kwestionowanego tytułu wykonawczego. Zasadą – wynikającą z art.34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – jest możliwość zaskarżenia takiego postanowienia zażaleniem, jednakże wierzyciel będący Zakładem Ubezpieczeń Społecznych został przepisem art.83c ust.2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dodanym z dniem 01 stycznia 2003r, uprzywilejowany. Na podstawie wskazanej regulacji nie przysługuje zażalenie na wydane w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowienia przez ZUS w sprawie stanowiska wierzyciela. Z tego tytułu pouczenie o przysługującym zobowiązanemu zażaleniu od spornego postanowienia nie mogło być skuteczne. Prawidłowo więc na podstawie art.134 kpa w związku z art.144kpa oraz art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ II instancji stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Na marginesie podnieść jedynie należy, że z przeprowadzonego dowodu z akt Sądu Okręgowego w T. w sprawie [...] wynika, że zobowiązany H. H. odwoływał się od spornej decyzji ZUS do sądu, który wyrokiem z 16 kwietnia 2002r oddalił odwołanie. W ocenie Sądu orzekającego w tej sprawie właśnie postępowanie przed sądem powszechnym stwarzało możliwość kwestionowania decyzji w oparciu o argumentację, którą zobowiązany podnosił w zarzutach, dotyczących stanu po zakończeniu postępowania upadłościowego. Kwestia ta jednak nie była objęta przedmiotem sporu. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.