SA/Bd 2881/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art.104 § 1 i 2 k.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zmianami ), nie stwierdził u K. G. choroby zawodowej. Wydając powyższą decyzję organ I instancji w uzasadnieniu wskazał, iż z orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] wystawionego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, Poradni Chorób Zawodowych w B., oraz orzeczenia lekarskiego nr [...] Instytutu Medycyny Pracy, Przychodni Chorób Zawodowych w L. z dnia [...] wynika, brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej przy jednoczesnym stwierdzeniu, że podczas wykonywania czynności zawodowych K. G. był narażony na lakiery i rozpuszczalniki w tym benzen, toluen, ksylen, butanol, czterochloroetylen, a z wymienionych substancji jedynie benzen jest wymieniony w wykazie czynników jako rakotwórczy, a czterochloroetylen jest uznany jedynie za prawdopodobnie rakotwórczy dla ludzi. Z analizy danych literatury medycznej dotyczących rakotwórczego działania wymienionych substancji wynika, że żadna z nich nie jest uważana za czynnik etiologiczny raka krtani. W odwołaniu od powyższej decyzji K. G. podniósł, iż nie zgadza się z uzasadnieniem decyzji, bowiem praca w warunkach szczególnych, gdzie przez długi okres narażony był na działanie rozpuszczalników wskazuje na zasadność stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Decyzją z dnia [...] nr [...] znak [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115 ) i rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób ( Dz.U. Nr 132, poz. 1121 ) nie wykazano by czynnik szkodliwy występujący w środowisku pracy bezspornie, lub z wysokim prawdopodobieństwem wywołał chorobę nowotworową u K. G. Podnoszony fakt pracy w warunkach szczególnych nie jest tożsamy z wystąpieniem w środowisku pracy odwołującego czynnika etiologicznego raka krtani. Organ odwoławczy powołał się na okoliczność związania treścią orzeczeń uprawnionych jednostek służby zdrowia nie pozwalającą przyjąć związku dającego podstawę by połączyć schorzenie krtani z czynnikami występującymi na stanowisku pracy K. G. i stwierdzić chorobę zawodową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. G. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podkreślając, że wbrew stanowisku prezentowanemu przez organy administracji, obowiązujące przepisy nie wykluczają go z kręgu osób, pozwalających uznać jego chorobę jako zawodową, na co przede wszystkim wskazuje długoletnia praca w warunkach szkodliwych, gdzie był bezpośrednio narażony na oddziaływanie tak szkodliwych czynników jak benzen, toluen, ksylen, butanol, czterochloroetylen itp., które to czynniki wyczerpują wymogi określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. nr 132, poz. 1115). W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, opierając się na argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszony został art. 7 k.p.a. wobec niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego znajdującego się w sprawie, a wynikającego z dyspozycji przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Stosownie do § 2. ust.1 powołanego za podstawę prawną rozstrzygnięcia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi narażeniem zawodowym. Nie ulega wątpliwości, że u skarżącego stwierdzono raka krtani. W wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia w pkt. 17 wymieniony jest nowotwór złośliwy, powstały w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy. Bezsporne w sprawie jest, ze skarżący miał w pracy kontakt z czynnikami rakotwórczymi. Poza sporem pozostaje również, że K. G. w okresach zatrudnienia od 1963 do 1993 podczas wykonywania pracy jako malarz, lakiernik narażony był na działanie rozpuszczalników organicznych ( benzen, toluen, ksylen, butanol, czterochloroetylen ). Organ administracyjny opierając się na orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. z dnia [...] oraz orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w L. z dnia [...] uznał, że nie ma związku przyczynowego pomiędzy zachorowaniem na nowotwór złośliwy krtani z narażeniem na szkodliwe działanie czynników rakotwórczych w pracy, albowiem z orzeczeń tych wynika, że z analizy danych literatury medycznej dotyczących działania rakotwórczego substancji występujących na stanowisku pracy skarżącego żadna z nich nie jest uważana za czynnik etiologiczny raka krtani. W populacji osób zawodowo narażonych na benzen i cztyerochloroetylen nie obserwowano zwyżki zachorowania na nowotwory o tej lokalizacji w porównaniu z populacją ogólną. Opinie wyżej wymienionych placówek powołanych do rozpoznania choroby zawodowej są ogólnikowe, nie zawierają uzasadnienia dającego podstawę do dokonania na ich tle oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Instytut Medycyny Pracy powołał się przy tym na dane literaturowe, bez ich wskazania. Zauważyć należy, że orzeczenia wydane przez właściwe jednostki stanowią jedynie jeden z dowodów podlegających swobodnej ocenie organów inspekcji sanitarnej, uzasadniających wydanie decyzji. Dlatego też orzeczenie lekarskie stanowiące podstawę rozstrzygnięcia szczególnie w sprawach spornych i wątpliwych winno nosić cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. W wypadku wątpliwości co do zasadności przedmiotowych orzeczeń, obowiązkiem tych organów było przeprowadzenie dowodu z innych biegłych. Zatem w toku ponownego rozpoznania sprawy organ winien rozważyć, czy będzie celowe zasięgnięcie opinii innej placówki naukowej zajmującej się chorobami nowotworowymi. W przypadku wykazania, że nowotwór występujący u skarżącego może być wywołany czynnikami, z którymi skarżący miał kontakt w pracy, to ustalenia wymaga kwestia, czy mogły one wywołać raka krtani. Przy ocenie, czy występujące schorzenie jest chorobą zawodową należy mieć na uwadze, iż w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca wykonywana była w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie oraz, ze działanie czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy ma przesądzające znaczenie dla rozpoznania choroby zawodowej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy mieć na uwadze, że dla uznania danej choroby za chorobę zawodową wystarczy ustalenie, że choroba ta mieści się w wykazie chorób zawodowych i została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Nie wyklucza to możliwości udowodnienia, że powstanie choroby zawodowej w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia. Ciężar dowodu spoczywa wówczas na organach administracyjnych, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na chorobę zawodową. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.