SA/Bd 2939/03

WyrokWSA w Bydgoszczy2004-03-17

Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Marzenna Linska-Wawrzon, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie zmiany wpisu w ewidencji działalności gospodarczej, jeśli spółka została już wykreślona z tej ewidencji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, jeśli spółka, której dotyczy wniosek o zmianę wpisu w ewidencji działalności gospodarczej, została już prawomocnie wykreślona z tej ewidencji. W takiej sytuacji brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku, a postępowanie staje się bezprzedmiotowe na mocy art. 105 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zmianę wpisu w ewidencji działalności gospodarczej spółki cywilnej w miejsce zmarłego wspólnika. Po długotrwałym postępowaniu, które obejmowało zawieszenie, podjęcie i ponowne zawieszenie, spółka została ostatecznie wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej z uwagi na utratę statusu przedsiębiorcy z dniem 1 stycznia 2001 r. Następnie organ umorzył postępowanie w sprawie zmiany wpisu, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżący zaskarżył decyzję o umorzeniu, domagając się stwierdzenia jej nieważności.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o dokonanie zmiany wpisu w ewidencji działalności gospodarczej oddala skargę SA/Bd 2939/03 UZASADNIENIE J. D. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nr [...] z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o dokonanie zmiany wpisu w ewidencji działalności gospodarczej spółki cywilnej zarejestrowanej pod nazwą PPHU "J." s.c. z siedzibą w S. K. ul. [...], na nazwiska J. D. i T. T. nr ewidencyjny wpisu [...]. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło na podstawie następujących okoliczności. Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył wniosek z dnia 30 maja 1996 r. do Urzędu Miasta i Gminy w S. K. w sprawie dokonania zmiany wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. Zażądał aby w miejsce zmarłego wspólnika – T. T., wpisać A. D. (córka zmarłej wspólniczki i skarżącego) reprezentowaną przez pełnomocnika D. D. Powyższe uzasadnił zapisem w § 11 umowy spółki prawa cywilnego z dnia 31 grudnia 1994 r., w którym to paragrafie stosownie do art. 872 Kodeksu cywilnego zostało zawarte zastrzeżenie co do wejścia do spółki spadkobierców zmarłego wspólnika. W dniu 24.06.1996 r. Burmistrz Miasta i Gminy w S. K. zawiesił postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd w kwestii dotyczącej stwierdzenia nabycia spadku po zmarłej T. T. W dniu 2 sierpnia 1996 r. ustanowiony w sprawie adwokat złożył do Sądu Rejonowego w B. wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po T. T. oraz otwarcie i ogłoszenie testamentu z dnia 1 maja 1996 r. Następnie skarżący ponowił do organu wniosek o dokonanie zmiany we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Wobec powyższego w dniu 4 lutego 1997 r. organ administracji publicznej poinformował zainteresowanego, że nie ustąpiły przyczyny zawieszenia postępowania, gdyż spółka cywilna (dwuosobowa) ulega wygaśnięciu m.in. z chwilą śmierci jednego ze wspólników, co ma zastosowanie w przypadku PPHU "J." s.c. W dniu 15 lutego 2001 r. skarżący powołując się na nowelizację ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej, na art. 88 b oraz 88 e pkt 2 i 3 (Dz. U. Nr 101 z 1999 r., poz. 1178) wystąpił o uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 30 sierpnia 2001 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. K. podjął zawieszone w dniu 24 czerwca 1996 r. postępowanie powołując się na nowelizację przepisów o działalności gospodarczej. Skarżący nie zgadzając się z uzasadnieniem i podstawą prawną postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, złożył zażalenie do organu II instancji, które zostało zakończone umorzeniem postępowania. W dniu 20 marca 2002 r. organ I instancji wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej PPHU "J." s.c. J. D. i T. T. nr ewidencyjny wpisu [...] z uwagi na okoliczność, że w związku z wejściem w życie ustawy prawo o działalności gospodarczej oraz ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym ( Dz. U. Nr 121, poz. 770 z późn. zm.) spółka powyższa utraciła z dniem 1 stycznia 2001 r. status przedsiębiorcy i zgodnie z prawem podlega wykreśleniu z urzędu. W odwołaniu z dnia 17 czerwca 2002 r. od decyzji z dnia [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej skarżący zażądał jej uchylenia. Uważa, że organ w pierwszej kolejności winien rozpatrzyć sprawę zmiany wpisu i dopiero po tej czynności wspólnicy wypowiedzą się co do formy działalności gospodarczej. W dniu 17 czerwca 2002r. skarżący zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]. W dniu 1 października 2002 r. SKO stwierdziło nieważność decyzji z [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej. Organ uznał, że decyzja z [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż w ocenie organu nie było podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania, ponieważ nie ustała przyczyna jego zawieszenia. W świetle powyższego w dniu 15 stycznia 2003 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. K. powołując się w dalszym ciągu na ustawę o działalności gospodarczej wszczął postępowanie w sprawie wykreślenia rzeczonej spółki cywilnej z ewidencji. O powyższej czynności zawiadomił wszystkich uczestników postępowania, następnie w dniu [...] wydał decyzję o wykreśleniu PPHU "J." s.c. z ewidencji wpisu nr [...]. Organ rozstrzygniecie oparł na znowelizowanych przepisach ustawy Prawo działalności gospodarczej oraz ustawy przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, z których wynika, że spółka cywilna od dnia 1 stycznia 2001r. utraciła status przedsiębiorcy. Organ wyjaśnił, że zgodnie z prawem osoby fizyczne, które do dnia 31 grudnia 2000r. wykonywały działalność gospodarczą jako wspólnicy spółek cywilnych, zobowiązane były w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, dostosować formę wykonywanej działalności do wymogów w/w ustawy i termin ten upłynął w dniu 31 marca 2001r. W ocenie organu, wykreślenie spółki cywilnej z ewidencji działalności gospodarczej w tym przypadku jest obowiązkiem obligatoryjnym, gdyż art. 88 lit i ustawy Prawo o działalności gospodarczej stanowi, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jednostek organizacyjnych, które od dnia 1 stycznia 2001r. nie są przedsiębiorcami podlega wykreśleniu z urzędu. W dniu 12 marca 2003 r. od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Zarzucił organowi I instancji nie zastosowanie się do wytycznych zawartych w decyzji z dnia 1 października 2002r.stwierdzającej nieważność. W dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej w/ wym. spółki, uzasadniając rozstrzygnięcie obowiązującymi przepisami prawa. W świetle powyższego Burmistrza Miasta i Gminy S. K. w dniu [...] wydał decyzję nr [...], na mocy której umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe z wniosku skarżącego o dokonanie zmiany wpisu w ewidencji działalności gospodarczej spółki cywilnej zarejestrowanej pod nazwą PPHU "J." s.c. z siedzibą w S. K. ul. [...], na nazwiska J. D. i T. T. nr ewidencyjny wpisu [...]. Powyższe uzasadnił tym, że w/ wym. spółka została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej decyzją z dnia [...]. Decyzja umarzające postępowanie została następnie utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w dniu [...]. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy skarżący powołuje się na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...]. Wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Uważa, że organ powinien w pierwszej kolejności rozpatrzyć wniosek o dokonanie zamiany wpisu, aby wspólnicy mogli wypowiedzieć się co do formy przyszłej spółki, a wydanie decyzji o umorzeniu postępowania uniemożliwia rozliczenie majątku Spółki. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego, mimo iż skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, właściwym do jej rozpatrzenia na mocy powyższego artykułu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, a sprawa rozpatrzona została na postawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz. 1270). Podstawą prawną rozstrzygnięcia organu I instancji był art. 105 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przepis art. 105 kładzie akcent nie na przeszkodę w prowadzeniu postępowania, lecz na bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Poglądy na istotę umorzenia postępowania administracyjnego są zatem uwarunkowane przez stanowisko odnośnie samego przedmiotu postępowania administracyjnego. Przepis art. 105 §1 kpa jest podstawą obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego przy czym organ prowadzący postępowanie powinien z urzędu badać, czy postępowanie "z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe" Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1.k.p.a W dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej w/wym. spółki, uzasadniając rozstrzygnięcie obowiązującymi przepisami prawa. Podstawą prawną, na której swoje rozstrzygnięcia oparły organy administracyjne był art. 88 i ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz.1178 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jednostek organizacyjnych, które w dniu 1 stycznia 2001 r. nie są przedsiębiorcami, podlega wykreśleniu z urzędu, z uwzględnieniem art. 88 e ust. 3 (wykreślenie następuje w drodze decyzji administracyjnej). W ocenie Sądu, skoro na dzień wydania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego tj. dzień [...] spółka była wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej ( decyzja ostateczna o wykreśleniu z ewidencji została wydana w dniu [...]) to nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego o dokonanie zmiany we wpisie. Z tego też względu postępowanie z wniosku stało się bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa przy sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tego też względu uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło