SA/Bd 2944/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. J. a orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową postanawia odrzucić skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. Orzeczeniem o zdolności do służby wojskowej z dnia [...], wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16) oraz § 6 pkt 1, § 32 ust. 1-3 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278) z późniejszymi zmianami (Dz. U. Nr 31 z 1994 r., poz. 113) i Dz. U. Nr 97 z dnia 14.11.2000 r., poz. 1059, po rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. z dnia [...] w sprawie uznania M. J. za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju - kat. zdr. "D" - utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że TWKL w S. wydała wobec szeregowego M. J. orzeczenie Nr [...], uznając go tym orzeczeniem za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju - kat. zdr. "D". Jednocześnie komisja uznała, że schorzenie będące przyczyną tej niezdolności nie pozostaje w związku przyczynowym ze służbą wojskową. Od tych ostatnich ustaleń szeregowy odwołał się, wskazując na orzeczenie PKL w M., gdzie nie stwierdzono żadnych schorzeń. Rozpoznając odwołanie organ wskazał, że schorzenie wymienione w pkt 1 rozpoznania uwarunkowane jest wewnątrzustrojowo i służba wojskowa nie miała wpływu na jego powstanie, a fakt ujawnienia się tego schorzenia w czasie służby wojskowej nie jest równoważny z jego związkiem. Schorzenie to nie jest wymienione w wykazie chorób mogących pozostawać w związku przyczynowym ze służbą wojskową, zawartym w Zarządzeniu MON z dnia 31.03.2003 r. - Dz. U. RP Nr 62 z dnia 14.04.2003 r., poz. 566. W świetle przedstawionych przepisów pozostałe schorzenia nie mogą być również uznane za związane przyczynowo ze służbą wojskową. Wobec tego RWKL postanowiła jak na wstępie. Od powyższego orzeczenia M. J. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionując ustalenia obu Komisji, iż stwierdzone u niego schorzenie w pkt 1 orzeczenia z dnia [...] nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. Według skarżącego stwierdzenie to jest bezpodstawne, gdyż nie miał przeprowadzonych badań psychologicznych, czy psychiatrycznych i nigdy wcześniej nie był leczony psychiatrycznie. Skarżący podkreślił, że Powiatowa Komisja Lekarska w M. nie stwierdziła u niego żadnych schorzeń i uznała go za zdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju i zaliczyła do kategorii "A". Następnie skarżący przedstawił szereg okoliczności mających świadczyć o jego dobrym stanie zdrowia przed podjęciem służby wojskowej. Skarżący stwierdził, że specyficzne warunki w wojsku sprawiły, że był poddany długotrwałemu stresowi, co spowodowało jego chorobę. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej odrzucenie podnosząc, że skarga do NSA przysługuje jedynie co do tej części orzeczenia, która dotyczy ustalonego stopnia zdolności do służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesienie przedmiotowej skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i nie zakończenie do tego dnia postępowania w sprawie skutkowało tym, że na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) - sprawa podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwanej p.s.a.). Zgodnie z art. 134 ustawy z 30.08.2002 r. p.s.a. - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę Sąd uznał, iż nie jest ona dopuszczalna. Dotyczy ona jedynie tej części decyzji, która dotyczy związku schorzeń skarżącego ze służbą wojskową. Sąd Najwyższy w dniu 27 października 1999 r. w sprawie III ZP 9/99 (OSNIAPiUS nr 5 z 2000 r., poz. 167) podjął uchwałę, w której wyjaśnił, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że ustawodawca w przepisach dotyczących chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze i rentowe (ustawa z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową - Dz. U. Nr 53, poz. 342 ze zm. - oraz ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zapotrzebowaniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin - tekst jednolity Dz. U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) nie przewiduje, że ustalenie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową ma przyjmować formę decyzji administracyjnej. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w tej części, w której dotyczy stwierdzenia istnienia lub nieistnienia związku choroby ze służbą wojskową nie może być poddane kontroli sądowej, gdyż idzie w tym wypadku o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, którego prawidłowość może zostać skontrolowana w przypadku odmowy wypłacenia świadczeń przewidzianych w tych ustawach. Ustawy te rozróżniają "orzeczenia" i "decyzje", przy czym od orzeczeń służy odwołanie do komisji wyższego stopnia, zaś decyzje podlegają kontroli przez sądy powszechne - sądy pracy i ubezpieczeń społecznych. Wyjaśniono też, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące związku schorzenia ze służbą wojskową nie należą do zakresu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), gdyż nie są to czynności lub akty z zakresu administracji publicznej oraz nie dotyczą przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Powyższy pogląd podzielił także skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00 publ. ONSA 2/2001, poz. 47 wyjaśniając, że nie przysługuje skarga do NSA od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w zakresie ustalenia związku stwierdzonych u żołnierza schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego). Sąd Najwyższy w przywołanym orzeczeniu wyraził także pogląd, że prawidłowość orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w tej części, w której dotyczy stwierdzenia nieistnienia związku choroby ze służbą wojskową nie może zostać skontrolowana w drodze odwołania do sądu powszechnego (pracy i ubezpieczeń społecznych) od decyzji odmawiającej wypłacenia świadczeń przewidzianych w ustawie o świadczeniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową lub w ustawie o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Podzielając przedstawioną wykładnię prawa Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż wniesiona przez skarżącego skarga nie jest dopuszczalna, gdyż sprawa, której dotyczy, nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 16-20 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W szczególności nie dotyczy decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym lub innego aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących stwierdzenia, przyznania albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.s.a.