SA/Bd 2986/03

WyrokWSA w Bydgoszczy2004-04-07

Skład orzekający: Zdzisław Pietrasik, Teresa Liwacz, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy najemca lokalu użytkowego stanowiącego własność gminy, który nie stanowi odrębnej nieruchomości, jest podatnikiem podatku od nieruchomości od początku 2003 r. na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nawet jeśli umowa najmu przewiduje, że czynsz zawiera podatek od nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że najemca lokalu użytkowego stanowiącego własność gminy, który nie stanowi odrębnej nieruchomości, jest podatnikiem podatku od nieruchomości od początku 2003 r. na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sąd stwierdził, że postanowienia umowy najmu nie mogą zmieniać przepisów ustawy określających kto jest podatnikiem, a w przypadku uiszczenia podatku w ramach czynszu, najemca może dochodzić zwrotu na drodze cywilnoprawnej.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. ustalającą podatek od nieruchomości za lokal użytkowy na 2003 r. dla B. O., która była najemcą lokalu stanowiącego własność gminy. Skarżąca podniosła zarzut, że umowa najmu i aneks przewidywały, iż czynsz zawiera już podatek od nieruchomości, co skutkowałoby podwójnym opodatkowaniem. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że najemca jest podatnikiem podatku od nieruchomości od 2003 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Liwacz Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Joanna Szklarska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. ustalającą podatek od nieruchomości na 2003 r. w kwocie [...]zł i wskazującą jako zobowiązaną do jego zapłaty B. O. W uzasadnieniu wskazano, iż podstawę prawną do wydania decyzji przez organ pierwszej instancji stanowił art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) zgodnie z którym podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej będące między innymi: posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jeśli posiadanie to wynika z umowy zawartej z właścicielem. Zgodnie zaś z ustalonym i nie kwestionowanym w odwołaniu stanem faktycznym nieruchomość na której położony jest lokal, którego strona skarżąca jest najemcą stanowi własność gminy miasta W. Przedmiotowy lokal zajęty jest na cele inne niż mieszkalne, wykorzystywany jest do prowadzenia działalności gospodarczej. Odnosząc się zaś do zarzutu podniesionego w odwołaniu, iż skarżąca do chwili obecnej nie otrzymała aktu notarialnego wskazano, iż umowa najmu dla swojej ważności nie wymaga formy aktu notarialnego. Zgodnie bowiem z art. 336 kodeksu cywilnego najemca jest posiadaczem rzeczy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wskazuje, iż umowa najmu lokalu zawarta z Administracją Budynków Komunalnych wraz z aneksem określa wysokość czynszu w którym zawarty jest już podatek od nieruchomości. Od 1999 r. skarżąca dokonywała wpłaty czynszu na konto i nie budziło to wątpliwości aż do czasu wydania decyzji przez Prezydenta Miasta W. ustalającej podatek od nieruchomości za lokal niezależnie od czynszu, który ten podatek obejmował. W takiej sytuacji w ocenie strony została ona zmuszona do podwójnego zapłacenia podatku bez dokonania korekty kwoty czynszu zawartej w aneksie do umowy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zm.) zgodnie z którym podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Powyższy przepis w powołanym brzmieniu obowiązuje od 1 stycznia 2003 r. wprowadzony ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683). Wprowadzone powyższą ustawą zmiany sprowadzały się do tego, iż podatnikiem podatku od nieruchomości jest od początku 2003 r. nie tylko posiadacz całej nieruchomości państwowej lub samorządowej ale również jej części. Skarżąca wynajmowała od sierpnia 1999r. (na podstawie umowy z dnia 26 sierpnia 1999 r.) lokal w budynku stanowiącym własność gminy. Lokal ten nie stanowił odrębnej nieruchomości, w związku z tym nie ciążył na skarżącej obowiązek płacenia podatku od tego lokalu. Za cały budynek w tym i za ten lokal podatek płacił zakład gospodarki komunalnej, który miał w zarządzie budynki stanowiące własność gminy. Jednak od początku 2003 roku lokal ten stał się odrębnym przedmiotem opodatkowania i zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 3 ust 1 pkt 4 lit. a obowiązek zapłaty podatku za ten lokal ciążył na najemcy. Bezpodstawny jest zarzut podniesiony w skardze, iż z umowy najmu lokalu z dnia 28 sierpnia 1999 r. i aneksu Nr [...] wynika, iż czynsz zawiera również podatek od nieruchomości a zatem nastąpiło podwójne opodatkowanie. Zgodnie z § 4 powołanej umowy "najemca płacić będzie wynajmującemu czynsz najmu za jeden metr kwadratowy powierzchni wynajętej wg stawki jak niżej oraz uiszczać będzie wynajmującemu opłaty wyszczególnione jak niżej: - czynsz za najem lokalu (w tym podatek VAT 22%, koszt wywozu śmieci)" aneksem Nr [...] zmieniono wielkość czynszu najmu za jeden metr kwadratowy powierzchni oraz koszty wywozu śmieci. Z żadnych postanowień umowy i aneksu nie wynika, iż czynsz zawiera kwotę podatku od nieruchomości. Nie mniej zauważyć należy, że gdyby nawet z umowy najmu wynikałoby, iż kwota podatku od nieruchomości jest elementem składowym czynszu to fakt ten nie zwalnia najemcę od obowiązku zapłaty podatku. Postanowienia umowne nie mogą bowiem zmieniać przepisów ustawy, określających kto jest podatnikiem. Pomimo istnienia nawet takich umów podatnikiem jest najemca państwowego lub komunalnego lokalu użytkowego i on jest zobowiązany do zapłacenia podatku łącznie z odsetkami. Natomiast w przypadku uiszczenia podatku od nieruchomości w kwocie czynszu najemca może domagać się na drodze cywilnoprawnej od gminy zwrotu zapłaconego prze niego podatku, wskazując na stosowne postanowienia umowy. Z tych względów nie stwierdziwszy naruszenia prawa na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) Sąd orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło