SA/Bd 2990/03
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-03-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon, Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik, Asesor WSA Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu drugiej instancji utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich jest ważna, jeśli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony przez osobę nieposiadającą pisemnego pełnomocnictwa od strony, a organ nie wezwał do usunięcia tego braku formalnego?Ratio decidendi
Decyzja organu drugiej instancji stwierdzająca nieważność zaskarżonej decyzji jest zasadna, ponieważ organ ten rozpatrzył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez osobę nieposiadającą pisemnego pełnomocnictwa, nie będąc do tego uprawnionym. Brak pisemnego pełnomocnictwa stanowił brak formalny, który powinien zostać usunięty w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Rozpatrzenie wniosku przez osobę nieuprawnioną, bez usunięcia braków formalnych, stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca W. G. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, powołując się na wysiedlenie w latach 1940-1945. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania uprawnień, uznając, że wysiedlenie nie stanowi represji w rozumieniu ustawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła siostra skarżącej, Z. B., bez pisemnego pełnomocnictwa. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując stanowisko organów co do braku represji.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana.
SA/Bd 2990/03
UZASADNIENIE
W. K. G. złożyła w dniu [...] wniosek do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie jej uprawnień kombatanckich .
Podanie uzasadniła tym, że w latach 1940-1945 była wraz z rodziną wysiedlona do Generalnej Guberni do K.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją nr [...] w dniu [...] odmówił skarżącej przyznania uprawnień kombatanckich , z uwagi na to, że rodzaj represji przedstawiony przez w/ wym. nie stanowi represji w rozumieniu ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego ( Dz. U z 2002r. nr 42, poz. 371 z późn. zm.)
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła siostra skarżącej Z. B.
Organ II instancji nie uwzględnił zarzutów podniesionych we wniosku i decyzją nr [...] z dnia [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołał się na wyżej cyt. ustawę o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego, według której nie stanowi represji wysiedlenie strony wraz z rodziną przez hitlerowskiego okupanta z miejsca zamieszkania do Generalnej Guberni.
Skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego złożyła W. K. G. W jej przekonaniu okoliczności wysiedlenia w latach 1940-1945 i sam pobyt we wskazanym okresie w K. stanowi represję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych względów niż zostały podniesione w jej treści. Na mocy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta zgodnie z art.3 § 1 i § 2 pkt 2 cyt. ustawy obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Z treści art.134 § 1 tej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem rozstrzygnięcia podjętego przez organ odwoławczy.
Z akt sprawy wynika, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony w skutek decyzji wydanej przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nr [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich, został podpisany przez Z. B. W aktach sprawy brak jest pisemnego pełnomocnictwa potwierdzającego legitymację do działania Z. B. w imieniu W. K. G. Organ II instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy całkowicie pominął okoliczność, że pismo podpisane przez siostrę skarżącej, bez pisemnego pełnomocnictwa, nie może zostać potraktowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Sądu brak podpisu osoby uprawnionej pod wnioskiem wskazywał na brak formalny, który organ powinien usunąć w wyniku prowadzonego postępowania. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczają działanie strony przez pełnomocnika. Z art. 32 k.p.a. wynika, że strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania.
Należy jednak mieć na uwadze brzmienie art. 33 § 2 k.p.a., że pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Jedynie art.33 §4 k.p.a. dopuszcza odstępstwo od tej zasady, polegające na tym, że w sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości, co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony.
W ocenie Sądu, złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie należy do kręgu spraw mniejszej wagi. Organ nie wyjaśnił charakteru pisma podpisanego przez Z. B. w oparciu o art.64 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi dla organu zalecenie co do czynności, które należy dokonać w związku ze stwierdzeniem przez organ braków. I tak, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Zdaniem Sądu organ II instancji nie miał podstaw do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podpisanego przez Z. B., bez udzielonego dla niej pełnomocnictwa przez W. G. na podstawie art.138§ 1 k.p.a., gdyż nie był to wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W ocenie Sądu, powyższe uchybienie przy rozpatrywaniu sprawy stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji zawartą w art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja organu II instancji wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ Skarżąca nie złożyła osobiście wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również nie umocowała do reprezentowania zgodnie z przepisami prawa Z. B.
Rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez osobę nieuprawnioną, nie będącą stroną postępowania, w sytuacji, gdy braki formalne nie zostały usunięte w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji, stanowi rażące naruszenie prawa ( art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a więc decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 kpa).
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U nr 153, poz. 1270) uwzględnił skargę i stwierdził nieważność decyzji w całości z uwagi, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego - zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Ponadto Sąd stosownie do art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Z uwagi na okoliczność, że skarga została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. Sąd zastosował się do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1271 z późn. zm.), który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego mimo, iż skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, właściwym do jej rozpatrzenia na mocy powyższego artykułu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło