SA/Bd 3015/03
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-02-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak, Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik, Asesor WSA Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek stały wyrównawczy może być przyznany z mocą wsteczną od daty orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeśli wniosek o zasiłek został złożony po uprawomocnieniu się tego orzeczenia?Ratio decidendi
Zasiłek stały wyrównawczy, podobnie jak inne świadczenia pieniężne z pomocy społecznej, przyznawany jest od miesiąca kalendarzowego, w którym wpłynął wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Nawet jeśli orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ma moc wsteczną, prawo do zasiłku powstaje dopiero od momentu złożenia kompletnego wniosku, spełniającego wszystkie wymagane prawem warunki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku stałego wyrównawczego za okres od 2 sierpnia 2002 r. do 31 lipca 2003 r. skarżącemu G. S. Pomimo że wyrok sądu orzekający o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności miał datę wsteczną od 2 sierpnia 2002 r., zasiłek został przyznany dopiero od 1 sierpnia 2003 r., ponieważ wniosek o jego przyznanie wraz z prawomocnym orzeczeniem o niepełnosprawności został złożony 4 sierpnia 2003 r. Skarżący zarzucał, że został wprowadzony w błąd przez pracowników urzędu i że złożył ustny wniosek o zasiłek już w sierpniu 2002 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku wyrównawczego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., po rozpoznaniu odwołania G. S., utrzymało w mocy zaskarżoną przez niego wydaną w dniu [...]. z upoważnienia Rady Miejskiej T. przez Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. decyzję nr [...] przyznającą mu na podstawie art. 27 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) od dnia 1 sierpnia 2003 r. do dnia 2 sierpnia 2004 r. zasiłek stały wyrównawczy w wysokości [...] zł miesięcznie i odmawiającą przyznania mu tego zasiłku za okres od dnia 2 sierpnia 2002 r. do dnia 31 lipca 2003 r.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo ustalił moment, od którego przysługuje świadczenie, bowiem wniosek o przyznanie zasiłku wraz z prawomocnym od dnia 25 lipca 2003 r. wyrokiem sądowym z dnia 4 lipca 2003 r. orzekającym o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na okres od 2 sierpnia 2002 r. do 2 sierpnia 2004 r. G. S. złożył dopiero w dniu 4 sierpnia 2003 r., zaś – zgodnie z art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej – zasiłek stały wyrównawczy, podobnie jak i inne świadczenia pieniężne, wypłacany jest od miesiąca kalendarzowego, w którym wpłynął wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W związku z tym fakt, iż sąd orzekł niepełnosprawność wnioskodawcy od dnia 2 sierpnia 2002 r., a więc z mocą wsteczną, nie wpływa na ustalenie tej samej daty powstania prawa do zasiłku.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 16 października 2003 r. G. S. określił zaskarżoną decyzję w części odmawiającej przyznania mu zasiłku od 2 sierpnia 2002 r. do 31 lipca 2003 r. jako krzywdzącą, gdyż podjął niezbędne kroki, by uzyskać świadczenie za cały okres orzeczonej umiarkowanej niepełnosprawności składając ustny wniosek w tym zakresie w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w T. już w dniu 2 sierpnia 2002 r., a nie jest jego winą, że musiał odwoływać się do sądu od niewłaściwych orzeczeń Miejskiego i Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności stwierdzających lekki stopień niepełnosprawności i w związku z tym wyrok uprawniający do świadczenia uzyskał dopiero w lipcu 2003 r. Skarżący podniósł nadto zarzut, iż nie został przez pracowników urzędu należycie i wyczerpująco poinformowany o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały zasadnicze znaczenie dla załatwienia jego sprawy, przy czym z dalszej części skargi wynika, że w sierpniu 2002 r. pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, któremu okazał posiadaną dokumentację lekarską pouczył go, iż musi przedłożyć orzeczenie komisji lekarskiej, gdyż będzie ono stanowiło podstawę przyznania mu prawa do zasiłku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), skarga z uwagi na nie zakończenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie do dnia 31 grudnia 2003 r., podlegała rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.
Skarga jest bezzasadna.
W myśl art. 27 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414) zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie samotnej o dochodzie niższym od kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 ustawy, jeśli jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, przy czym zgodnie z art. 2a ust. 1pkt 4 ustawy – za całkowicie niezdolną do pracy uznaje się m.in. osobę posiadającą znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych. Z kolei z art. 43 ust. 6 ustawy wynika, że świadczenia pieniężne pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją.
Poza sporem pozostaje, że G. S. zamieszkując z żoną w dacie przyznania świadczenia prowadził odrębne gospodarstwo domowe, a jego jedyny dochód stanowiła kwota [...] zł stanowiąca ¼ wysokości dodatku mieszkaniowego, przy ustawowym kryterium dochodowym wynoszącym [...] zł. Trzecia wynikająca z art. 4 ust. 1 ustawy przesłanka niezbędna do otrzymania stałego zasiłku wyrównawczego zaistniała z datą uprawomocnienia się wyroku sygn. [...] Sądu Rejonowego w T. z dnia [...], a więc z dniem 25 lipca 2003 r. i dopiero od tego momentu wyżej wymieniony mógł się skutecznie ubiegać o przyznanie tego świadczenia, gdyż dopiero wtedy zaczął spełniać wszystkie wymagane cytowanym przepisem ustawy warunki do jego otrzymania.
Każdy wniosek o zasiłek stały wyrównawczy złożony przed wskazaną datą, a więc również w sierpniu 2002 r. musiałby więc być rozpatrzony negatywnie, bowiem do tego czasu skarżący legitymował się tylko lekkim stopniem niepełnosprawności, który nie upoważniał do otrzymania tego rodzaju zasiłku.
Z akt administracyjnych jednak wynika, że jedyny i to pisemny wniosek o przyznanie świadczenia G. S. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w T. w dniu 4 sierpnia 2003 r., a więc niemal zaraz po uzyskaniu w tym zakresie ustawowych uprawnień. Stąd też organ I instancji, biorąc pod uwagę moment, od którego wspomniane uprawnienia powstały, jak również kierując się treścią art. 43 ust. 6 ustawy, prawidłowo w decyzji z dnia [...] ustalił prawo do pobierania przez wyżej wymienionego zasiłku stałego wyrównawczego począwszy od dnia 1 sierpnia 2003 r., zaś organ II instancji zasadnie powyższą decyzję utrzymał w mocy.
Ustosunkowując się do zarzutu skargi dotyczącego nie poinformowania skarżącego przez pracownika urzędu o okolicznościach faktycznych i prawnych mających znaczenie dla załatwienia sprawy Sąd stwierdza, że zarzut ten nie znajduje uzasadnienia zarówno wobec wynikającego z akt administracyjnych wielokrotnego pouczania G. S. począwszy od września 2002 r. przy okazji ubiegania się przez niego o każdy kolejny zasiłek z pomocy społecznej (łącznie od tej daty do wydania decyzji w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego przyznawano mu 7-krotnie zasiłki okresowe lub celowe) o konieczności niezwłocznego przedłożenia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z chwilą jego uzyskania, który to fakt G. S. zresztą potwierdził w uzupełniającym skargę piśmie do Sądu z dnia 27 stycznia 2004 r., jak i w świetle okoliczności, iż w dniu 12 września 2002 r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie odebrano od niego w tym zakresie nawet oświadczenie, a wcześniej w miesiącu kwietniu 2002 r. wydając mu dokumenty potrzebne przy ustalaniu stopnia niepełnosprawności poinformowano go o procedurze załatwiania sprawy. Nadmienić w tym miejscu należy, że pierwsza wzmianka o zamiarze ubiegania się przez G. S. o orzeczenie stopnia niepełnosprawności zawarta jest w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w kwietniu 2002 r. dla potrzeb przyznanego mu decyzją z dnia [...] zasiłku celowego i zarówno z wymienionego wywiadu, jak i z dołączonych do akt od tego czasu do sierpnia 2003 r. szeregu innych dokumentów nie wynika, by na przestrzeni tego okresu złożył ustny wniosek o przyznanie mu stałego zasiłku wyrównawczego. Trudno zresztą uznać za zbieg okoliczności fakt, iż data w jakiej skarżący miał - wg jego twierdzeń – złożyć ustny wniosek o przyznanie tego świadczenia (2 sierpnia 2002 r.) pokrywa się z datą, od której sąd orzekł o stopniu jego umiarkowanej niepełnosprawności, skoro wyrok wydany w tej sprawie zapadł dopiero w lipcu 2003 r. i w sierpniu 2002 r. skarżący nie mógł wiedzieć, jaka będzie treść tegoż wyroku.
Uznając, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] w zaskarżonej części nie narusza prawa Sąd orzekł, jak w sentencji.
Nie uwzględniony przy wydawaniu w niniejszej sprawie przez organy I i II instancji decyzji fakt stwierdzenia przez sąd powszechny stopnia niepełnosprawności z datą wsteczną – od dnia 2 sierpnia 2002 r. – może skarżący ewentualnie wykorzystać przy dochodzeniu swych praw do innych aniżeli wynikające z ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) świadczeń.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło