SA/Bd 3244/03

WyrokWSA w Bydgoszczy2004-03-31

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Grażyna Malinowska-Wasik, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Służby Celnej ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za dopuszczenie do wprowadzenia do obiegu urzędowego sfałszowanych dokumentów, jeśli nie sprawdził tożsamości stron postępowania celnego, a naruszenie obowiązków służbowych nastąpiło poprzez zaniechanie?
Ratio decidendi
Funkcjonariusz Służby Celnej ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za dopuszczenie do wprowadzenia do obiegu urzędowego sfałszowanych dokumentów, nawet jeśli nie sprawdził osobiście tożsamości stron, a naruszenie obowiązków służbowych nastąpiło poprzez zaniechanie. Obowiązkiem funkcjonariusza jest dopilnowanie, aby dokumenty stanowiące podstawę ustalenia stanu sprawy celnej odzwierciedlały stan zgodny z rzeczywistością, a sprawdzenie tożsamości jest jednym ze środków umożliwiających wykonanie tego obowiązku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Służby Celnej S. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T., która utrzymała w mocy orzeczenie o uznaniu go za winnego odstąpienia od sprawdzenia tożsamości osoby fizycznej, co doprowadziło do wprowadzenia do obiegu urzędowego sfałszowanych dokumentów i dokonania odpraw celnych na rzecz osób nieuprawnionych. Skarżący zarzucił, że ustalenia nie były poparte dowodami, nie miał obowiązku sprawdzania tożsamości, a postępowanie dyscyplinarne było przedawnione. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Hanna Szpunar-Radkowska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe oddala skargę SA/Bd 3244/03 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym orzeczeniem dyscyplinarnym z [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] nr [...], orzekającą o uznaniu S. S. za winnego odstąpienia w dniu 7 stycznia 1997r. od sprawdzenia tożsamości osoby fizycznej, która bez stosownego upoważnienia właściciela towaru występowała jako strona przed organem celnym, w wyniku czego, poprzez wydanie decyzji o numerach: [...] oraz [...] wprowadzono do obiegu urzędowego sfałszowane dokumenty oraz dokonano odpraw celnych na rzecz osób fizycznych, które nie dokonywały obrotu towarowego z zagranicą, czym naruszył obowiązki służbowe określone w art.1 ust. 1, ust. 2 pkt 1,3,4 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej ( Dz.U. Nr 72, poz. 802 ze zm.) oraz w § 38 ust. 1 Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Celnego w T. z dnia 15 listopada 1996r. ( Decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w T. nr [...] i w pkt 1 tiret 1 indywidualnej karty zakresu obowiązków i uprawnień z dnia 16 czerwca 1995r. Decyzją Naczelnika wymierzono S. S. karę określoną w art. 63 ust. 1 pkt. 4 cyt. ustawy o Służbie Celnej - przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia powołano art. 79 cyt. ustawy o Służbie Celnej oraz art. 437 § 1 kpk. W uzasadnieniu wskazano, że w świetle zgromadzonych dowodów oraz materiałów pochodzących z postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w B., S. S. nie dopełnił swoich obowiązków służbowych, gdyż w trakcie czynności postępowania celnego, za jego wiedzą bądź przy zaniechaniu obowiązków doszło do złożenia podpisów na: protokole z 6 stycznia 1997r. oględzin pojazdu samochodowego marki Dodge Stratus, postanowieniu z dnia [...] nr [...] o złożeniu towaru Dodge Stratus, protokole rozbieżności z 6 stycznia 1997r. dotyczącym samochodu Plymouth Voyager, protokole z 6 stycznia 1997r oględzin pojazdu samochodowego Plymouth Voyager oraz postanowieniu z [...] nr [...] o złożeniu towaru Plymouth Voyager. W skardze z 7 listopada 2003r., S. S. zarzucił orzeczeniu, że zostało wydane w oparciu o ustalenia nie poparte w sposób jednoznaczny przez dowody zebrane w sprawie, gdyż nie wykazano, że osobiście uczestniczył przy przyjmowaniu dokumentów z fałszywymi podpisami. Podniósł, że nie miał obowiązku sprawdzania tożsamości stron postępowania celnego, a w jego mniemaniu powinien jedynie prawidłowo ustalić rodzaj i ilość towaru oraz określić prawidłowe kwoty cła i podatków. Wskazał, iż tego rodzaju dokumenty jak protokół oględzin czy postanowienie o zabezpieczeniu towaru, nie musiały być sporządzane w prowadzonym przez niego postępowaniu, a więc nie można było przyjąć, że umożliwienie złożenia podpisu przez osobę nieupoważnioną na tego typu dokumentach nosiło znamiona przestępstwa, o jakim była mowa w sporządzonym w sprawie akcie oskarżenia. S. S. zaznaczył, że ówczesna organizacja pracy była taka, że mógł wykonywać obowiązki bez bezpośredniego kontaktu ze stronami. Ponadto zarzuty do decyzji objęły twierdzenie o przedawnieniu możliwości wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, gdyż Dyrektor Izby Celnej w T. powziął wiadomość o nieprawidłowościach w Oddziale Celnym w B. już 15 kwietnia 1998r., kiedy to uzyskał wyniki kontroli wewnętrznej, a dodatkowo w piśmie z 2 grudnia 1998r. prokuratura przekazała protokoły przesłuchań świadków dotyczących sprawy. Skarżący odwołał się do terminów przedawnienia określonych w ustawie o pracownikach urzędów państwowych, która jego zdaniem mogła mieć jedynie zastosowanie w sprawie. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Od orzeczeń dyscyplinarnych wydanych w postępowaniu odwoławczym lub postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego ( art.74 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej ( Dz.U. nr 72, poz. 802 ze zm.) w zw. z art. 3 § 3 cyt. ustawy prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi). Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie stanu faktycznego ustalonego w sposób wszechstronny i wnikliwy oraz rozpatrzonego w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mogących mieć zastosowanie w sprawie. Na początku należy stwierdzić, że Dyrektor Izby Celnej w T. trafnie przyjął, iż w sprawie, przedawnienie dyscyplinarne należało ocenić stosownie do regulacji przedawnienia przewidzianego w kodeksie karnym, gdyż ocena czynu dokonana przez prokuratora w akcie oskarżenia jako czynu zawierającego znamiona przestępstwa, była wystarczająca do zastosowania art. 68 ust. 3 cyt. ustawy o Służbie Celnej, a stosownie do art. 37 ust. 1 zd. 3 ustawy z dnia 16 września 1982r. o pracownikach urzędów państwowych ( Dz.U. nr 31, poz. 214 ze zm.) termin przedawnienia nie upłynął przed dniem wejścia w życie zastosowanej ustawy. Badając materiał dowodowy zebrany w sprawie, Sąd stwierdził, że ustalenia Dyrektora, iż w czasie pełnienia służby przez skarżącego, na wskazanych dokumentach zostały złożone podrobione podpisy, nie wykroczyły poza ustalenia stanu faktycznego. Bezspornym było to, że do obowiązków służbowych skarżącego należał wymiar i pobór należności celnych. Oczywistym więc było to, że wszelkie dokumenty stanowiące podstawę ustalenia stanu sprawy celnej pozwalającego na prawidłowy wymiar i pobór należności, musiały pod każdym względem odzwierciedlać stan zgodny z rzeczywistym. Obowiązkiem zaś skarżącego było dopilnowanie by właśnie takie dokumenty były składane w czasie całej jego służby. Jednym ze środków umożliwiających wykonanie tego obowiązku, było sprawdzenie tożsamości stron i dlatego też chybionym jest zarzut, że brak wyraźnego sformułowania powinności legitymowania osób uniemożliwiał w sprawie pociągnięcie skarżącego do odpowiedzialności dyscyplinarnej. Sąd stwierdził, że za chybiony również należy uznać zarzut braku jednoznacznych dowodów na to, czy skarżący osobiście brał udział w czynnościach, podczas których złożono podrobione dokumenty. Jak słusznie wywiedziono w sprawie, naruszenie obowiązków ma miejsce nie tylko przy ich wykonywaniu ale również zaniechaniu. Nie ma wątpliwości, że dopuszczenie by w dokumentacji celnej znalazły się dokumenty sfałszowane, oznaczało naruszenie obowiązku służbowego wymiaru i poboru cła. W takim przypadku organ prawidłowo działając w oparciu o art. 62 ust. 1 cyt. ustawy o Służbie Celnej pociągnął funkcjonariusza do odpowiedzialności karnej. W związku z tym, i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło