SA/Bd 3271/03

WyrokWSA w Bydgoszczy2004-03-31

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Grażyna Malinowska-Wasik, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił zgodę większości współwłaścicieli na budowę altany, nie wyjaśniając kwestii następstwa prawnego po zmarłym współwłaścicielu, którego podpis widniał na oświadczeniu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy art. 7 i 77 kpa, nie wyjaśniając kwestii następstwa prawnego po zmarłym współwłaścicielu J. D., którego podpis widniał na oświadczeniu o braku sprzeciwu wobec budowy. Brak ten miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ponieważ zgoda dysponenta udziału przesądzała o posiadaniu przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością. W związku z tym, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę altany-wiatrołapu wydanego przez Wójta Gminy Z. W. dla D. B. Pozwolenie zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody K.-P. Skarżący W., J. i P. L. zarzucili m.in. ograniczenie dopływu światła i ryzyko uszkodzenia budynku. Kluczowym zarzutem było nieprawidłowe ustalenie zgody większości współwłaścicieli, gdyż jeden ze współwłaścicieli, J. D., nie żył od 1999 r., a jego podpis na oświadczeniu o braku sprzeciwu złożyła inna osoba.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] nr [...] oraz zasądza od Wojewody K.-P. na rzecz skarżących kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Hanna Szpunar-Radkowska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. i J. L., P. L. działającego przez przedstawicieli ustawowych W. i J. L. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody K.-P. na rzecz skarżących W. i J. L. oraz P. L. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy Z. W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił D. B. pozwolenia na budowę altany stanowiącej wejście do lokalu mieszkalnego nr 3 w budynku wielorodzinnym usytuowanym na działce nr [...] w C., a nadto zobowiązał ją do uzyskania pozwolenia na użytkowanie tejże altany. Powyższą decyzję wydano na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...], aktu notarialnego stwierdzającego nabycie na własność przez A. i T. B. - rodziców inwestora wskazanego lokalu mieszkalnego wraz z udziałem wynoszącym 9948/37360 części we własności wspólnych części budynku i nieruchomości pod budynkiem, udzielonej przez nich D. B. zgody na dobudowę altany, złożonego przez D. B. oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością oraz aktualnego wypisu z rejestru gruntów. Z części opisowej protokołu budowlanego i wypisu z rejestru gruntów wynikało, że poza lokalem nr 3 w budynku znajduje się pięć innych stanowiących odrębną własność lokali mieszkalnych należących do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa J. D., P. L., M. i H. H. oraz W. i J. L. będących jednocześnie współwłaścicielami w różnych częściach ułamkowych gruntu pod budynkiem i wspólnych pomieszczeń budynku. W projekcie budowlanym określono, iż altana-wiatrołap zrealizowana zostanie w odległości 4,32 m od istniejącego już sąsiedniego wiatrołapu i nie będzie stanowić przeszkody sąsiedzkiej. Z rozdzielnika decyzji wynika, że otrzymali ją właściciele wszystkich mieszkań. Zwrotne poświadczenie odbioru zamiast J. D. podpisała "L. - sąsiadka". W odwołaniu od powyższej decyzji J., W. i P. L. podnieśli, że organ I instancji nie uwzględnił uzasadnionych interesów osób trzecich mimo, iż budynek stanowi współwłasność wszystkich mieszkańców. Budowa altany ograniczy w znacznym stopniu dostęp światła naturalnego do pokoju P. L. przez jedyne okno usytuowane w jej pobliżu, a nadto - dobudowa altany bezpośrednio do ściany nośnej przedwojennego budynku może spowodować dalsze naruszenie struktury muru i tak już naruszonej wcześniejszym samowolnym wstawieniem w tę ścianę przez rodzinę B. drzwi i nadproża okiennego. Po wniesieniu przez wyżej wymienionych odwołania D. B. doręczyła organowi II instancji oświadczenie o nie zgłaszaniu przez wspólnotę mieszkańców sprzeciwu wobec zamiaru dobudowy altany-wiatrołapu, podpisane przez H. H., E. D. oraz pełnomocnika do spraw mieszkaniowych Agencji Własności Rolnej - Oddział Terenowy w B. - sekcja w T. z siedzibą w L. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda K.-P. zaskarżoną decyzję Wójta Gminy Z. W. utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że zgodę na planowaną budowę wyraziła większość współwłaścicieli (23177 na 37360 udziałów), co jest - zgodnie z art. 201 kodeksu cywilnego - wystarczające w przypadku czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną, zaś dobudowa altany w odległości ponad 2, 5 m od okna sąsiedniego lokalu nie naruszy wymogów wynikających z § 57 i 60 w związku z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690), gdyż nie ograniczy dostępu do niego światła naturalnego, bowiem między ramionami kąta 60o, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna tego pomieszczenia, nie znajduje się projektowana dobudowa. Poza tym, zdaniem organu odwoławczego, fakt wykonania projektu budowlanego przez uprawnionego projektanta, przy zachowaniu warunków określonych w art. 36 i 42 prawa budowlanego, jest gwarantem powodzenia przedsięwzięcia budowlanego. Decyzja wysłana na adres J. D. nie została odebrana, a na jej zwrocie do nadawcy zamieszczono adnotację, że adresat zmarł. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 12 listopada 2003 r. W., J. i P. L. podtrzymali zarzuty dotyczące ograniczania przez planowaną altanę dopływu światła do pokoju P. L. oraz niebezpieczeństwa dalszego uszkodzenia, a nawet zawalenia się budynku w razie jej budowy, a nadto zarzucili, iż uzasadnienie decyzji organu II instancji zawiera niezgodne z prawdą stwierdzenie co do wyrażenia przez większość właścicieli zgody na budowę wiatrołapu, gdyż J. D. od 1999 r. nie żyje, a zajmujący aktualnie mieszkanie po nim jego brat sprzeciwia się budowie, natomiast do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa o zgodę w tym zakresie nikt się nie zwracał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) skarga z uwagi na nie zakończenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie do dnia 31 grudnia 2003 r. podlegała rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. Skarga jest zasadna. W myśl art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) pozwolenie na budowę może otrzymać tylko osoba, która posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach organu I instancji znajduje się odpowiednie oświadczenie D. B. w tym przedmiocie oraz udzielona jej przez rodziców zgoda wraz z upoważnieniem do występowania w niniejszej sprawie w charakterze inwestora, gdyż wyżej wymienieni są współwłaścicielami lokalu, do którego ma prowadzić wiatrołap, a własność lokalu wyodrębniono aktem notarialnym z dnia 28 marca 1997 r.. Trafnie organ II instancji w uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, że budowa altany-wiatrołapu należy do czynności zwykłego zarządu, wynika to bowiem a contrario z art. 22 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Z kolei treść art. 19 cytowanej ustawy wskazuje, iż do zarządu nieruchomością wspólną obejmującą 7 lokali mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego, a konkretnie - art. 201 tego kodeksu. Stosownie do tego przepisu na czynność zwykłego zarządu musi wyrazić zgodę większość współwłaścicieli. W budynku usytuowanym na działce nr [...] w C. znajduje się sześć lokali stanowiących odrębny przedmiot własności, a udziały poszczególnych właścicieli w częściach wspólnych budynku i gruntu pod budynkiem określa znajdujący się w aktach organu I instancji wypis z rejestru gruntów. Organ odwoławczy przyjął, że warunek wynikający z art. 201 kodeksu cywilnego został spełniony, co jest równoznaczne z posiadaniem przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością, w sposób wynikający z pozwolenia na budowę. Zdaniem tego organu zgodę na dobudowę altany-wiatrołapu wyrazili bowiem współwłaściciele posiadający 23177 na ogólną ilość 37360 udziałów. Na wyżej wymienioną liczbę, jak wynika z wypisu z rejestru gruntów składają się udziały: A. i T. B. - rodziców inwestora wynoszące 9948 części, H. i M. H. - 4480 części, Agencji Własności Rolnej - 3149 części oraz J. D. - 5600 części. Organ II instancji przeoczył jednak okoliczność, iż ostatni z wymienionych wyżej współwłaścicieli nie podpisał przedstawionego w toku postępowania odwoławczego przez D. B. oświadczenia o braku sprzeciwu wobec zamierzenia inwestycyjnego, a w jego miejsce uczynił to E. D. Nie dostrzegł także tego, że odbiór decyzji organu I instancji pokwitowała "sąsiadka - L.". Jego własną decyzję zaś zwrócono z adnotacją, że adresat J. D. zmarł. W skardze do Sądu podniesiono, że wyżej wymieniony nie żyje od 1999 r. Fakt podpisania oświadczenia przez inną osobę aniżeli J. D. winien skłonić organ II instancji do dokonania ustaleń, czy posiada ona tytuł prawny współwłaściciela części wspólnych budynku i gruntu z racji władania wyodrębnionym lokalem mieszkalnym, a jeżeli nie - kto posiada tytuł do udziału wynoszącego 5600 na 37360 części. Wyjaśnienie tej kwestii miało istotne znaczenie w sprawie, bowiem zgoda dysponenta wyżej wymienionego udziału przesądzała o istnieniu wymaganej przepisem art. 201 kodeksu cywilnego zgody większości współwłaścicieli, a w konsekwencji - uzyskaniu przez D. B. prawa do zadysponowania nieruchomością w sposób wynikający z wydanego przez Wójta Gminy Z. W. pozwolenia na budowę. Nie dokonanie w omawianym wyżej zakresie przez organ II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji ustaleń jest równoznaczne z nie wywiązaniem się z obowiązków określonych w art. 7 i 77 kpa mogącym mieć istotny wpływ na treść zawartego w tejże decyzji rozstrzygnięcia, a tym samym uzasadnia jej uchylenie. Ponownie rozpoznając odwołanie organ II instancji winien wyjaśnić kwestię następstwa prawnego po zmarłym J. D. (art. 30 ust. 4 kpa), a w szczególności, czy jego następcą jest E. D., który podpisał zgodę na budowę. W razie negatywnych ustaleń, brak będzie podstaw do utrzymania w mocy decyzji Wójta Gminy Z. W. z dnia [...]. Niezależnie od tego, w ocenie Sądu, wywody uzasadnienia organu II instancji w zakresie dotyczącym braku wpływu planowanej inwestycji na dostęp światła naturalnego do pokoju P. L. winny być odzwierciedleniem odpowiedniego załączonego do akt dokumentu umożliwiającego sprawdzenie ich prawidłowości. Z powyższych względów, uznając nadto, iż uzupełnienie wskazanych braków postępowania administracyjnego nie wymaga przeprowadzenia tegoż postępowania w znacznej części, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wyłącznie o uchyleniu decyzji Wojewody K.-P. z dnia [...]. Nadmienić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu II instancji co do bezzasadności zarzutu dotyczącego groźby dalszego naruszenia struktury muru w razie realizacji pozwolenia na budowę altany-wiatrołapu uznając, iż nie można stawiać znaku równości między samowolą budowlaną, a działaniami inwestora wynikającymi z konkretnych wyliczeń posiadającego uprawnienia budowlane projektanta, podejmowanymi z zachowaniem warunków określonych w art. 36 i 42 prawa budowlanego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło