SA/Bd 3274/03
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-06-01
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Teresa Liwacz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy z dotacji celowej przyznanej na dany rok budżetowy można finansować wydatki związane z rokiem poprzednim, w szczególności nadpłaconą dotację na dodatki mieszkaniowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że z dotacji celowej przyznanej na dany rok budżetowy można finansować wyłącznie wydatki związane z tym rokiem. Finansowanie z dotacji otrzymanej na dany rok wydatków związanych z rokiem poprzednim jest niezgodne z prawem. Sąd podzielił stanowisko organów skarbowych co do ich właściwości rzeczowej w zakresie określania niepodatkowych należności budżetowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miasta R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określającą Gminie kwotę niepodatkowej należności budżetowej z tytułu pobrania w nadmiernej wysokości dotacji celowej na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych w 2002 r. Gmina zarzuciła organom błędną interpretację przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych i ustawy o finansach publicznych, a także niewłaściwość organów w zakresie wydawania decyzji o zwrocie dotacji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.), Asesor sądowy Grzegorz Saniewski, Protokolant Małgorzata Pasternaka, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy Miasta R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia niepodatkowej należności budżetowej z tytułu pobrania w nadmiernej wysokości dotacji celowej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] określającą Gminie Miasta R. kwotę niepodatkowej należności budżetowej z tytułu pobrania w nadmiernej wysokości dotacji celowej na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych w 2002 r. w wysokości [...] złotych.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał co następuje:
W wyniku postępowania kontrolnego przeprowadzonego w Gminie Miasta R., co do prawidłowości udzielania przez Wojewodę dotacji na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych oraz przyznawania przez Gminę tych dodatków i dokonywania ich wypłat stwierdzono, iż w sporządzanych rozliczeniach dotacji, (o których mowa w art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych) Gmina wykazywała zapotrzebowanie na dotację celową w kwocie ustalonej nieprawidłowo.
Gmina w roku 2002 otrzymała środki budżetowe w kwocie o [...] zł. wyższej od należnej. Zawyżenie kwoty powstało wskutek uwzględnieniu w zapotrzebowaniu na rok 2002 kwoty zaległych zobowiązań z tytułu niewypłaconych w terminie dodatków mieszkaniowych w roku budżetowym 2001 oraz nieuwzględnienie kwot zmniejszających zapotrzebowanie tj. kwoty dodatków, które winny być zwrócone Gminie.
W związku z tym, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją Nr [...] w dniu [...] określił Gminie Miasta R. kwotę niepodatkowej należności budżetowej w tej wysokości tj. w kwocie [...] zł. powstałej wskutek pobrania celowej dotacji w nadmiernej wysokości na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych w 2002 r.
Od powyższej decyzji, w dniu 14 lipca 2003 r. Burmistrz Miasta R. złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji w całości, umorzenie postępowania a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wydanej decyzji zarzucił błędną interpretację przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 10 ust 4 i ust 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2002 r. w sprawie określenia wzorów wniosków o przyznanie dotacji celowej dla gmin na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych oraz wzorów rozliczeń tej dotacji, poprzez przyjęcie, że we wniosku o przyznanie dotacji celowej i jej rozliczeniu należy uwzględniać kwoty dodatków mieszkaniowych należnych i wypłaconych wyłącznie za dany rok budżetowy.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] Nr [...], nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Powyższa decyzja została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Strona skarżąca zarzucała organom skarbowym naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 11 ust 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
Zdaniem strony skarżącej, za podstawę obliczenia zapotrzebowania na dotacje gmina przyjmuje kwotę dodatków mieszkaniowych wypłaconych w kwartale objętym rozliczeniem, co jest zgodne ze wzorami zapotrzebowania i rozliczenia dotacji celowych dla gmin na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych, składanymi do Wojewody (wg rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2002 r.)
Ponadto strona skarżąca zarzuciła niewłaściwość organom orzekającym w sprawie, argumentując, iż decyzje w sprawie zwrotu dotacji celowych winien zdaniem skarżącej wydawać ten podmiot, który dotację przekazał.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę powtórzył argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Sąd administracyjny kontroluje zaskarżone akty wydane w toku działalności administracji publicznej tylko w zakresie ich zgodności z prawem przy zastosowaniu środków prawnych określonych w ustawie. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czynią to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu lub czynności.
W niniejszej sprawie spór sprowadza się do rozstrzygnięcia czy prawo zezwala na sfinansowanie z dotacji celowej przyznanej na dany rok wydatków związanych z rokiem poprzednim.
Skarżąca wnosząc skargę na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia [...] zarzuciła błędną interpretację przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71 poz. 734 z późn. zmianami) a w szczególności art. 11 ust. 3 pkt 2 tej ustawy.
Zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości, finansowania i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach jest uregulowana przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) ale zdaniem Sądu przepisu wyżej cytowanego nie można interpretować w oderwaniu od innych przepisów tejże ustawy oraz przepisów aktów prawnych o charakterze systemowym takich jak Konstytucja RP czy ustawa o finansach publicznych.
Przepisy zawarte w ustawie z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 ze zm.)określają zasady i tryb wspomagania jednostek samorządu terytorialnego z budżetu państwa w finansowaniu wydatków publicznych w celu zaspokojenia potrzeb społecznych.
Wypłata dodatków mieszkaniowych jest zadaniem własnym gmin i na gminach głównie spoczywa ciężar realizacji tych zadań z pomocą Skarbu Państwa. Dofinansowanie oznacza zatem wspomaganie państwa w finansowaniu tego zadania i jest zależne od kwoty zapisanej w budżecie państwa na ten cel.
Przepis art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych daje możliwość udzielania jednostkom samorządu terytorialnego dotacji celowych na realizację zadań z zakresu spraw mieszkaniowych, na wypłatę dodatków mieszkaniowych. Oznacza to, że gmina nie ponosi ciężaru wypłaty dodatków samodzielnie, ale też wyklucza sfinansowanie tego zadania w całości przez budżet państwa.
Zasada uchwalania budżetu państwa na okres jednego roku wynika z art. 219 ust. 1 Konstytucji. Ustawa budżetowa, do której budżet jest załącznikiem jest uchwalana na taki czas. Budżet państwa jest planem rocznym, gdzie na określone zadania przewidziane są określone środki. W Polsce rok budżetowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym. W budżecie państwa na określony rok przewidziane są m. innymi środki na dotacje celowe dla samorządów.
W niniejszej sprawie, w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania decyzji, wyraźnie na tę zasadę wskazuje przepis art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych:
" Gminy otrzymują dotacje celowe z budżetu państwa na dofinansowanie zadania, o którym mowa w ust. 1 w granicach kwot określonych na ten cel corocznie w ustawie budżetowej".
Formą prawną przekazywania środków na ten cel jest dotacja celowa.
Dotacje te przekazywane są z budżetu państwa za pośrednictwem wojewodów i nie są one wymagalne co oznacza, że gmina nie może domagać się wypłacenia określonej kwoty. Dotacja ta jest przyznawana w granicach kwot przewidzianych w budżecie wojewodów na ten cel, proporcjonalnie do kwot zapotrzebowania na te dotacje, składane przez gminy.
Gmina zapotrzebowanie składa wojewodzie w formie wniosku o przyznanie dotacji co kwartał, w terminie do 15 – go dnia miesiąca poprzedzającego dany kwartał.
Rozliczenie sporządza się narastająco od dnia 1 stycznia do dnia kończącego dany kwartał.
Nadpłata dotacji natomiast może być zaliczona na poczet następnego kwartału a nadpłata dotacji za dany rok jest zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy przekazywana na rachunek właściwego urzędu wojewódzkiego do dnia 20 stycznia następnego roku.
Z przyznanej dotacji celowej na dany rok można zatem sfinansować tylko te wydatki, które są związane z rokiem, na który dotacja została udzielona.
A contrario – nie jest zgodne z prawem finansowanie z dotacji otrzymanej na dany rok wydatków związanych z rokiem poprzednim.
Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej. W niniejszej sprawie organy skarbowe określiły stronie skarżącej, w wydanej decyzji należność budżetową niepodatkową.
Zgodnie z art. 3 pkt 3 lic c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DZ. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm. ) – przepisy tej ustawy stosuje się do podatków, opłat i innych niepodatkowych należności z budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
Zgodnie z art. 16 cyt. wyżej ustawy wynika, że właściwość rzeczową organów podatkowych ustala się według przepisów określających zakres ich działania, w związku z powyższym dla urzędów skarbowych właściwy jest art. 5 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. Nr 106, poz. 489 ze zm. ) w myśl, którego do zakresu działania urzędów skarbowych należy ustalanie lub określanie i pobór podatków oraz niepodatkowych należności budżetowych, jak również innych należności, na podstawie odrębnych przepisów.
A na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 1999 Nr 54, poz. 572 ze zm.) , po rozpatrzeniu zastrzeżeń, o których mowa w ust. 1, organ kontroli skarbowej wydaje decyzje w rozumieniu Ordynacji podatkowej, gdy ustalenia dotyczą podatków oraz innych należności budżetowych, których określenie lub ustalenie należy do właściwości urzędów skarbowych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia tak prawa materialnego jak i przepisów postępowania na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło