SA/Bd 3276/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Hanna Szpunar-Radkowska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku do uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Decyzją nr [...] z dnia [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w O. orzekł o odmowie podwyższenia kpt A. T. na podstawie § 31 ust. 3-5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 ze zm.) dodatku specjalnego. Wniosek o podwyższenie wymienionego dodatku A. T. motywował powierzeniem mu, po likwidacji Wydziału Prawnego w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym w O. oraz związanej z tym likwidacji zajmowanego przez niego stanowiska radcy prawnego - szefa wskazanego wydziału, dodatkowych - obok wykonywanych nadal jako radca prawny, o zwiększonym stopniu odpowiedzialności - obowiązków polegających na koordynacji pracy pięciu osób realizujących obsługę prawną Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego i podlegających mu wojskowych komend uzupełnień. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż A. T. nie spełnia określonych w § 31 ust. 3 cyt. rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r. warunków do podwyższenia dodatku, bowiem zgodnie z wyjaśnieniem Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej likwidacja stanowiska służbowego jest równoznaczna z likwidacją zakresu obowiązków w związku z czym powierzone po likwidacji stanowiska obowiązki nie mogą być uznane za nowe, dodatkowe lub wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe. Odwołując się od powyższej decyzji A. T. podniósł, iż rozstrzygnięcie organu I instancji byłoby prawidłowe, gdyby likwidacji stanowiska szefa Wydziału Prawnego - radcy prawnego towarzyszyła faktyczna likwidacja obowiązków w zakresie obsługi prawnej. Tymczasem w związku ze wzrostem liczby spraw pozostających w dotychczasowej gestii wydziału, nie tylko nie zlikwidowano obsługi prawnej, lecz przydzielono do niej łącznie pięć osób, których pracę - obok wykonywanych nadal obowiązków radcy prawnego - zmuszony był koordynować, a obowiązek koordynacji jest jego zdaniem nowym, dodatkowym obowiązkiem wykraczającym poza ramy zwykłych obowiązków radcy prawnego, w związku z którym nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Nadto nie zachodzą określone w § 33 ust. 4a wymienionego rozporządzenia okoliczności wyłączające możliwość zwiększenia dodatku specjalnego. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego w B. zaskarżoną decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w O. utrzymał w mocy. Organ II instancji uznał za trafną argumentację uzasadnienia decyzji z dnia [...], iż skoro z dniem 1 lipca 2002 r. zlikwidowano zajmowane przez A. T. stanowisko i nadal pełni on służbę wojskową oczekując na wydanie w stosunku do niego właściwych decyzji personalnych, to z tym dniem uległ likwidacji zakres jego obowiązków, a tym samym powierzone mu po wskazanej dacie przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w O. obowiązki służbowe, w tym obowiązek koordynacji pracy osób świadczących obsługę prawną na rzecz Sztabu są obowiązkami zwykłymi, a nie dodatkowymi, czy też wykraczającymi poza zwykłe obowiązki służbowe. Poza tym organ odwoławczy podkreślił uznaniowy charakter podwyższenia dodatku specjalnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 10 listopada 2003 r. A. T. zarzucił decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w B. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację § 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 ze zm.) oraz naruszenie przepisów kpa poprzez nierozpoznanie argumentów podniesionych w odwołaniu, a w konsekwencji przekroczenie granic uznania administracyjnego i wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi A. T. podniósł, iż nie do przyjęcia jest pogląd, że likwidacja stanowiska służbowego automatycznie spowodowała likwidację obowiązków faktycznie przez niego wykonywanych, bowiem gdyby tak było, to z datą likwidacji Wydziału Prawnego Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, skoro przestał istnieć zakres obowiązków przypisanych do stanowiska szefa tego wydziału, żołnierz zajmujący dotychczas stanowisko szefa wydziału - radcy prawnego, nie powinien wykonywać jakichkolwiek obowiązków. Nadto, zdaniem skarżącego, skutkiem likwidacji Wydziału Prawnego było jedynie zniesienie wzajemnych relacji służbowych między osobami wykonującymi obsługę prawną Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w O., przy czym liczba tych osób wzrosła w 2003 r. do pięciu i praca ich mocą rozkazu Szefa WSzW w O. była przez niego osobiście koordynowana, niezależnie od wykonywanych obowiązków radcy prawnego oraz za wyniki pracy tegoż zespołu odpowiadał bezpośrednio przed Szefem WSzW. Gdyby po 30 czerwca 2002 r. nie powierzono mu obowiązków radcy prawnego, a następnie dodatkowo koordynatora, wówczas nie tylko jemu, ale i wszystkim wykonującym obsługę prawną osobom, jako bezpośrednio mu podległym, Szef WSzW musiałby bezpośrednio wydawać polecenia i rozliczać je z ich wykonania. Powierzone mu obowiązki koordynatora, których nie miałby prawa wykonywać bez rozkazu (polecenia) przełożonego były dla niego dodatkowymi, a nie normalnymi obowiązkami służbowymi. Poza tym skarżący podniósł, że wraz z likwidacją Wydziału Prawnego uprawniony organ wojskowy - Minister Obrony Narodowej nie zwolnił go z zajmowanego stanowiska i nie przeniósł go do swej dyspozycji, czy też rezerwy kadrowej. W odpowiedzi na skargę Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego w B. wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z uwagi na nie zakończenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie do dnia 31 grudnia 2003 r., stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) skarga podlegała rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. Skarga jest zasadna. Decyzja podwyższająca, względnie odmawiająca podwyższenia dodatku specjalnego do uposażenia ma niewątpliwie charakter uznaniowy, na co wskazuje treść § 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2003 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005). Uznaniowość nie oznacza jednak całkowitej dowolności rozstrzygania przez organ w powyższym przedmiocie. Decyzja podjęta w ramach przysługującemu organowi uznania winna być poprzedzona wszechstronnym wyjaśnieniem i rozważeniem okoliczności sprawy. Na powyższy, ciążący na wydającym tego rodzaju decyzję organie obowiązek, wskazywano niejednokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzając, iż decyzje wydane z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlegają uchyleniu przez sąd. Rozpatrując odwołanie A. T. od decyzji odmawiającej podwyższenia dodatku specjalnego organ II instancji, podobnie jak organ I instancji, skupił się na interpretacji przepisu ust. 3 § 31 cytowanego rozporządzenia. Jego zdaniem likwidacja stanowiska służbowego skarżącego była równoznaczna z likwidacją związanego z tym stanowiskiem zakresu obowiązków, a co za tym idzie obowiązki wykonywane przez niego po dniu 30 czerwca 2002 r. w tym również w zakresie koordynacji pracy innych osób, należało uznać za zwykłe obowiązki służbowe, co uzasadniało negatywne załatwienie jego wniosku o podwyższenie dodatku. W ocenie Sądu powyższa interpretacja wymienionego przepisu jest wadliwa. Wychodząc poza zawarte w § 31 ust. 3 rozporządzenia unormowanie, rozpatrujące sprawę organy jako przeszkodę do podwyższenia dodatku specjalnego uznały formalną likwidację zakresu obowiązków radcy prawnego - Szefa Wydziału Prawnego Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego związaną z likwidacją tego stanowiska, która to likwidacja powoduje, iż do obowiązków wykonywanych od tego momentu należy podchodzić jako do obowiązków normalnych, zwykłych, niezależnie od tego, czy faktyczny zakres obowiązków różni się od wykonywanych do tego czasu. W powoływanym przepisie jest wprawdzie mowa o obowiązkach służbowych, lecz nie wynika z niego, by chodziło tu tylko o obowiązki nowe wykonywane w ramach formalnie przekazanego zakresu obowiązków. Wskazana, ograniczająca możliwość zastosowania § 31 ust. 3 rozporządzenia interpretacja obowiązków służbowych spowodowała, że organy obydwu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń porównawczych obejmujących obowiązki faktycznie wykonywane przez skarżącego przed i po 1 lipca 2002 r. i nie rozważyły, czy ewentualnie zwiększony zakres obowiązków mieści się w pojęciu "dodatkowych zadań o wysokim stopniu złożoności i odpowiedzialności lub "obowiązków wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe", jakkolwiek było to niezbędne do właściwej oceny, czy skarżący spełnia wymagane przesłanki do podwyższenia otrzymywanego dodatku. Nie sposób w tym miejscu pominąć podnoszoną przez skarżącego okoliczność, iż likwidując jego stanowisko nie przeniesiono go równocześnie na stanowisko inne oraz że obowiązki radcy prawnego i koordynatora pracy pozostałych sprawujących obsługę prawną osób wykonywał po 1 lipca 2002 r. nie tylko za zgodą, lecz mocą rozkazu Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w O. i przed nim bezpośrednio za ich realizację odpowiadał. Zdaniem Sądu dopiero po wszechstronnym, wnikliwym wyjaśnieniu i rozważeniu podnoszonych przez skarżącego okoliczności możliwe byłoby prawidłowe stwierdzenie, czy zaistniały w niniejszym przypadku warunki do skorzystania przez rozpatrujące niniejszą sprawę organy z możliwości wynikających z § 31 ust. 3 rozporządzenia MON z dnia 10 października 2003 r., a następnie wyłącznie ich rzeczą byłoby, czy zechciałyby z przysługujących na mocy tego przepisu uprawnień skorzystać. W ścisłym związku ze wskazanymi wyżej brakami postępowania administracyjnego pozostaje nie ustosunkowanie się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów i istotnych dla rozstrzygnięcia jego sprawy kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w konsekwencji czego nie spełnia ona także wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Uznając, że zaskarżona decyzja Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] wydana została w wyniku niewłaściwej interpretacji przepisu prawa materialnego, a w konsekwencji także z naruszeniem przepisów proceduralnych, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które to naruszenie nie wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego w znacznej części, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jak w sentencji wyłącznie w odniesieniu do tejże decyzji.