SA/Bd 3406/03

WyrokWSA w Bydgoszczy2004-04-15

Skład orzekający: Jan Grzęda, Grażyna Malinowska-Wasik, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie uprawnień kombatanckich wdowy po kombatancie jest zasadne, jeśli kombatant był zatrudniony w Urzędzie Bezpieczeństwa, a wdowa nie udowodniła, że został skierowany do tej pracy przez organizacje niepodległościowe lub przez nie zwerbowany?
Ratio decidendi
Pozbawienie uprawnień kombatanckich wdowy po kombatancie jest zasadne, jeśli kombatant był zatrudniony w Urzędzie Bezpieczeństwa, a wdowa nie udowodniła, że został skierowany do tej pracy przez organizacje niepodległościowe lub przez nie zwerbowany. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na osobie ubiegającej się o uprawnienia, a pozbawienie uprawnień jest obligatoryjne.
Stan faktyczny
H. T. zaskarżyła decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o pozbawieniu jej uprawnień po mężu, kombatancie C. T. Organ uznał, że C. T. był zatrudniony w Urzędzie Bezpieczeństwa, a H. T. nie udowodniła, że został skierowany do tej pracy przez organizacje niepodległościowe. Skarżąca podniosła, że mąż pracował jako fotograf i nie brał udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej, a także że nie była w stanie udowodnić skierowania do Urzędu Bezpieczeństwa przez AK ze względu na upływ czasu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę SA/Bd 3406/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z [...], nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z [...], nr [...] o pozbawieniu H. T. uprawnień po kombatancie C. T. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z zaświadczeniem Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w B. z [...], kombatant w okresie od 27 lutego 1945r. do 19 września 1945r. był zatrudniony w organach bezpieczeństwa publicznego, a H. T. nie udowodniła, że został on skierowany do tej pracy przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielania im pomocy. W skardze, H. T. podniosła to, że w czasie okupacji jej mąż C. T. należał do ruchu oporu zorganizowanego w zakładzie w O. G., a w Urzędzie Bezpieczeństwa pracował jako fotograf i wykonywane przez niego czynności nie były pracą operacyjną. Skarżąca oświadczyła, iż C. T. faktycznie nie brał udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej. Był ochotnikiem w Ludowym Wojsku Polskim i został ranny. W dodatkowo złożonym piśmie, H. T. wskazała, że ze względu na upływ czasu nie była w stanie udowodnić, że kombatant został skierowany do Urzędu Bezpieczeństwa przez A.K. działające w zakładzie w O. G., ale podała ona nazwiska osób, z którymi C. T. pracował i, jak stwierdziła, można to było sprawdzić. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa w sposób, o jakim mowa w art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Słusznie jako podstawę prawną rozstrzygnięcia o pozbawieniu skarżącej uprawnień kombatanckich, organ administracji publicznej powołał przepis art. 25 ust. 2 pkt 1) lit. a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Z brzmienia tego przepisu wynikało, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osobę, która pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona między innymi w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, chyba, że przedłoży dowody, że do wymienionych służb i organów została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy. Na początku należało stwierdzić, że organ trafnie przyjął, iż uprawnienia wdowy po kombatancie nie miały pierwotnego charakteru. Były to uprawnienia pochodne, z istoty których wynikało, że nie mogły one istnieć bez uprawnień pierwotnych, a więc nie mogło istnieć prawo pochodne, jeżeli istniały przesłanki do pozbawienia prawa pierwotnego. Słusznie więc, wywiedziono, że jeżeli C. T. byłby pozbawiony uprawnień pierwotnych, to także istniały przesłanki do pozbawienia uprawnień wdowy po nim - skarżącej H. T. Bezsporne w sprawie było ustalenie, że C. T. znalazł się w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa. Stosownie do powołanego przepisu okoliczność czy pełnił tam służbę, jak wynikało z zaświadczenia wystawionego przez Komendę Wojewódzką Milicji Obywatelskiej w B., czy był jedynie pracownikiem w charakterze fotografa i czynności przez niego wykonywane nie miały charakteru czynności operacyjnych, nie była okolicznością istotną dla sprawy, ponieważ przepis ten miał zastosowanie także do osoby, która była tylko zatrudniona w Urzędzie Bezpieczeństwa i nie pełniła tam służby czy funkcji. Słuszność takiego stanowiska potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów, z dnia 21 października 2002r., OPS 2/02, publ. ONSA z 2003r., Nr 2, poz. 42. Organ nie naruszył również prawa nie prowadząc dalej postępowania dowodowego w kierunku ustalenia tego, czy zachodziły przesłanki wyłączające pozbawienie uprawnień H. T., to jest okoliczność czy C. T. został skierowany do pracy w Urzędzie przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielenia im pomocy. Sformułowanie zawarte w mającym zastosowanie w zw. z art. 25 ust.1 pkt 2) lit. a) - art. 21 ust. 3 cyt. ustawy, że to osoba "przedłoży dowody", oznaczało, że ciężar dowodu w tym względzie spoczywał na skarżącej i nie udowodnienie przez nią tej istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności, pozbawiło ją możliwości wyłączenia z kręgu osób, co do których organ miał obowiązek orzec pozbawienie uprawnień. Podkreślić przy tym należy, że pozbawienie uprawnień było w takiej sytuacji obligatoryjne i nie zależało w żadnym stopniu od uznania organu. Czyniąc takie ustalenia, organ orzekający trafnie uznał, że istniały uzasadnione podstawy do pozbawienia skarżącą uprawnień kombatanckich na podstawie o art. 25 ust. 2 pkt 1) lit. a) analizowanej ustawy. Uwzględniając to, że zaskarżona decyzja była zgodna z obowiązującym prawem, skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło