SA/Bd 3429/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon, Asesor WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Protokolant Małgorzata Kraus, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. G. na uchwałę Rady Miejskiej G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. S. G. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwałę Rady Miejskiej G. z dnia [...] nr [...] w sprawie odrzucenia zarzutu dotyczącego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów ulicy [...] w G. Przedmiotowa uchwała podjęta została na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, ze zmianami) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717). Kwestionując projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego S. G. w zarzucie wskazał, że projekt planu narusza jego interes prawny i uprawnienia wynikające z prawa własności jako rolnika posiadającego grunty rolne na terenie miasta, wnosząc aby: 1. zmieniono granice opracowania, tak by objęły one całe jego gospodarstwo, gdyż praktyka obecnego planowania w tym "studium zagospodarowania przestrzennego miasta" a w szczególności plan, którego dotyczy zarzut uwzględniał tylko interes miasta. Stopniowe ograniczanie gospodarstwa, bez rozstrzygnięcia o jego całości w obecnym planie pozostawia mocno okrojone gospodarstwo w terenie przewidzianym pod uprawy rolne, zmuszając do dalszego gospodarowania; 2. w takich granicach opracowano plan stwarzający mu jako właściciela nieruchomości całego gospodarstwa takie ich przeznaczenie by mógł przestawić interesy życiowe rodziny bez szkody dla niej; 3. przedstawiono całość jego nieruchomości na działki budowlane, co jest również w interesie miasta. Ponadto S. G. w uzasadnieniu zarzutu podniósł, że przejęcie części ziemi przez miasto na cele związane z budową drogi w istotny sposób zachwieje egzystencją jego rodziny. Odrzucając powyższy zarzut zaskarżoną do Sądu administracyjnego uchwałą Rada Miejska w G. uzasadniła swoje stanowisko tym, że zgodnie z projektem planu działka nr [...] obręb [...] o powierzchni 3,04 ha położona jest na terenie oznaczonym symbolami [...], [...], [...], [...], [...] i przez część działki przebiega planowana droga ruchu przyspieszonego oraz droga wewnętrzna, natomiast pozostały teren przeznaczono pod funkcje produkcyjną, składową i dla terenów położonych wzdłuż ulicy [...] - usług z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej. Powyższe ustalenia planu stanowią kontynuację realizacji zasad funkcjonalno - przestrzennych przyjętych w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m. G. (Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej G. z dnia [...]). Powyższe uwarunkowania powinny sprawić, iż okoliczne tereny staną się atrakcyjne dla prowadzących działalność usługowo - produkcyjna, a jednocześnie chcących mieszkać na danym terenie. Pozostałe działki nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], położone po wschodniej stronie ulicy [...] znalazły się poza obszarem objętym planem. Uwzględnienie zarzutu spowodowałoby konieczność ponowienia procedury planistycznej oraz wzrost poniesionych przez gminę kosztów, a tym samym nastąpiłoby znaczne wydłużenie czasu opracowania planu, którego głównym celem jest określenie przebiegu Trasy [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Wniesienie skargi na uchwałę rady miejskiej o odrzuceniu zarzutu dotyczącego ustaleń projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wywołuje konieczność rozważenia zakresu kontroli zaskarżonej uchwały. Z treści ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym wynika, iż zawiera ona jedynie unormowania dopuszczające możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na taką uchwałę (art. 24 ust. 4 tej ustawy). Brak jest natomiast w powyższej ustawie przepisów, które mogłyby stanowić normatywną podstawę dla określenia zakresu kontroli zaskarżonej w tym trybie uchwały rady. Dlatego też należy odwołać się do art. 3. § 1. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153, poz.1270) z treści którego wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, zatem są uprawnione do kontroli z punktu widzenia legalności tj. zgodności z prawem materialnym i procesowym, nie są natomiast uprawnionymi do kontroli celowości zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny nie może zastępować organu administracji publicznej w działaniach należących do jego kompetencji. Nie mniej ustalenia przeznaczenia i zasady zagospodarowania terenu dokonuje się w ramach określonej procedury unormowanej w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym, a zachowanie wymogów tej procedury podlega kontroli sądu administracyjnego. Jednym z założeń tej procedury jest rozwiązywanie konfliktów między interesami obywateli, wspólnot samorządowych i państwa w sprawach związanych z planowaniem przestrzennym. Z treści cytowanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że ingerencja w sposób korzystania z nieruchomości może być tak daleka, iż korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób będzie niemożliwe (art. 10, art. 36 ustawy). Jednakże ustawa ta z drugiej strony gwarantuje ochronę prawa własności nakazując uwzględniać w zagospodarowaniu przestrzennym prawo własności, co gwarantuje także Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (art. 64 ust. 1 i w2 oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji). Jednakże ochrona ta nie jest absolutna, gdyż Konstytucja zastrzega możliwość ograniczenia prawa własności w drodze ustawy. Prawo własności nie jest jedynym elementem podlegającym uwzględnieniu w zagospodarowaniu przestrzennym. Jednym z instrumentów przewidzianych w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym służącym do rozwiązywania konfliktów jakie rodzi planowanie przestrzenne jest możliwość wniesienia zarzutu przez każdego, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zarzut rozpatrywany jest przez zarząd gminy. Jeżeli zarzut ten nie zostanie uwzględniony, to zarząd gminy przedstawia to radzie gminy (odpowiednio miasta) - art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy. W dalszej kolejności rada gminy (miasta) po rozpoznaniu zarzutu na sesji, o której zawiadamia się zainteresowanego, uwzględnia go lub odrzuca. Możliwość wniesienia zarzutu służy temu by ten, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia uchwalonego w przyszłości miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mógł jeszcze w trakcie projektowania planu przedstawić do rozważenia swoje racje. Przede wszystkim zaś rada winna rozważyć naruszenie interesu prawnego lub prawa osoby zgłaszającej zarzut. Zwrócić należy uwagę, że istotne znaczenie nabiera tu obowiązek uzasadnienia faktycznego i prawnego, które winna zawierać uchwała o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów. Uzasadnienie to powinno w przekonywujący sposób przedstawiać przesłanki dokonanego przez radę gminy /miasta/ wyboru przyjętego w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rozwiązania, powinno ono świadczyć o tym, że wszystkie okoliczności decydujące o zagospodarowaniu przestrzennym wymienione wart. 1 ust. 2 ustawy zostały przez radę gminy /miasta/ uwzględnione, oraz względy przemawiające za ograniczeniem podstawowych praw związanych z prawem własności. Okoliczność, że zadanie wprowadzone do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, sporządzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (jednolity tekst: Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), nawiązuje do treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiadającym kontynuacji realizacji zasad funkcjonalno - przestrzennych przyjętych w uchwale Rady Miejskiej G. z dnia 17 czerwca 1998 r., nie przesądza o celowości jego realizacji ani o tym, że zostało ustalone w sposób zgodny z wymaganiami zasady proporcjonalności, w tym także przy uwzględnieniu koniecznej ochrony interesów prawnych właścicieli. Przede wszystkim wskazać należy, że Rada Miejska nie ustosunkowała się do wszystkich kwestionowanych przez skarżącego i zawartych w zarzucie kwestii. Całkowicie pominięto kwestionowany przez skarżącego zarzut braku całościowego uwzględnienia granic gospodarstwa rolnego prowadzonego przez skarżącego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, celowości wyłączenia działek położonych po wschodniej ulicy [...] w G., tj. działki nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], zmiany sposobu zagospodarowania działek znajdujących się poza obszarem objętych planem. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały jest niezwykle lakoniczne i nie zawiera wszechstronnej i wyczerpującej argumentacji odnoszącej się do wszystkich zastrzeżeń zgłoszonych przez skarżącego do projektu zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...], akcentującej jedynie element znacznych kosztów związanych z procedurą planistyczną. Brak właściwego uzasadnienia zaskarżonej uchwały powoduje, że jest ona niezgodna z prawem, gdyż została ona podjęta z naruszeniem art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Konsekwencją przyjęcia, iż zaskarżona uchwała została przyjęta z naruszeniem prawa jest stwierdzenie jej nieważności. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.