SA/Bd 3476/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Hanna Szpunar-Radkowska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. i A. M. na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących K. i A. M. kwotę 265 zł (dwieście sześćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania SA/Bd 3476/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., działając na podstawie art. 104 i 155 kpa oraz art.81 ust.1 pkt2 w związku z art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane(tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz.1126 ze zm.) zmienił decyzję własną z dnia [...] nakazującą K. K. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem w ten sposób, że w punkcie pierwszym określił termin wykonania tych czynności na dzień 30 listopada 2002r. oraz w punkcie drugim wykreślił z sentencji decyzji zdanie o treści: "Nie wykonanie powyższego obowiązku spowoduje wydanie decyzji o przywróceniu poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Na inwestora nakłada się obowiązek wystąpienia do Starosty B. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w nieprzekraczalnym terminie do dnia 10 października 2002r." W uzasadnieniu organ wskazał, że K. K. złożył w dniu 7 października 2002r. wniosek o przedłużenie terminu wykonania obowiązku nałożonego na niego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na skutek odwołania wniesionego przez A. M. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy w części obejmującej punkt pierwszy, a uchylił punkt drugi tej decyzji i jednocześnie zmienił termin wystąpienia inwestora do Starosty B. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego do dnia 20 grudnia 2002r. Na wniosek K. i A. M. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] i decyzją z dnia [...] Nr [...] stwierdził jej nieważność. Na skutek wniosku K. K. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 8 kwietnia 2003r. Ponownie rozpatrują odwołanie A. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] Nr [...], K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie tego organu odwoławczego decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa tj. posiadała wadę nieważności określoną w art. 156§1 pkt2 kpa, gdyż zastosowanie trybu zmiany ostatecznej decyzji określonego w art. 155 kpa wymagało zgody wszystkich stron postępowania, tj również K. i A. M., co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Zdaniem organu nie było podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, o czym stanowi art. 138§2 kpa, bowiem obowiązki nałożone na K. K. na mocy decyzji z dnia [...] zostały przez niego wykonane przed wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu drugiej instancji z dnia [...]. Ponadto w tym czasie inwestor posiadał już pozwolenie na użytkowanie obiektu. Decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. i A. M. wnosząc o jej uchylenie. W skardze skarżący wywodzili, że organ II instancji rozpatrując ich odwołanie winien podjąć próbę uzyskania zgody wszystkich stron postępowania na zmianę ostatecznej decyzji i w zależności od stanowiska stron utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, bądź też uchylić ją do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponadto skarżący kwestionowali podstawy prawne wydania decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2004r. skarżący dodatkowo powołując się skarżący na treść art. 138§1 pkt2 kpa podnieśli, że zaskarżona decyzja jest z nim niezgodna. Odpowiadając na skargę K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 31 grudnia 2003r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1271 ze zm.), a zgodnie z treścią art. 97§1tej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr153, poz.1270). Działając w granicach swej właściwości, Sąd dokonał oceny zaskarżonej decyzji w szczególności pod względem jej zgodności z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego normującymi zasady postępowania przed organami administracyjnymi w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Ocena ta wykazała, że wydana decyzje przez organ odwoławczy jest wadliwa. Organ drugiej instancji rozstrzygnięcie swoje oparł na art.138§1 pkt2 kpa i uchylił zaskarżoną decyzję w całości. W ocenie organu nie zachodziła potrzeba przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż inwestor wykonał już obowiązki nałożone na niego w decyzji z dnia [...] a także dysponował decyzją o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Należy jednak zauważyć, że stanowisko to jest wadliwe, jeśli się zważy pełną treść przepisu art.138§1 pkt2 kpa. Powołany jako podstawa prawna do wydania zaskarżonej decyzji art. 138§1 pkt2 kpa stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję-umarza postępowanie pierwszej instancji Przepis ten zawiera wyczerpujące wyliczenie rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ odwoławczy i nie przewiduje możliwości uchylenia zaskarżonej decyzji bez rozstrzygnięcia sprawy pod względem merytorycznym lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, względnie bez umorzenia postępowania. W doktrynie i orzecznictwie NSA podkreśla się, że "art. 138§1 pkt2 in fine stanowi expressis verbis o umorzeniu postępowania I instancji, wyłączona jest zatem możliwość wydania decyzji odwoławczej ograniczonej tylko do orzeczenia o bycie prawnym decyzji organu I instancji bez ustosunkowania się do sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji."(por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz 6.wydanie , Wydawnictwo C.H. Beck, str.598). "Zgodnie z art. 138 kpa organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji, jest zobowiązany do określenia swego stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić poprzez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja organu odwoławczego ograniczająca się tylko do uchylenia decyzji organu administracji I instancji jest nieważna." (wyrok NSA z 13.10.1983r. S.A./Kr 706/83). Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni akceptując powyższe stanowisko stwierdza, że organ odwoławczy rozpatrujący odwołanie od decyzji organu I instancji nie mógł zatem na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa orzec jedynie o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze należy podnieść, że kwestionowanie przez skarżących w postępowaniu dotyczącym zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 kpa istnienia podstaw prawnych do wydania decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest bezprzedmiotowe, ponieważ decyzja w tej sprawie nie była przedmiotem niniejszego postępowania. Organ administracyjny orzekający na podstawie art. 155 kpa nie był bowiem władny ani do oceny zgodności z prawem, ani tym bardziej do pozbawienia mocy prawnej decyzji, która jest objęta odrębnym postępowaniem. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że decyzja zaskarżona została wydana bez podstawy prawnej, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności w myśl art. 156§1 pkt2 kpa. Art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) nakazuje Sądowi stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 u. p.s.a i § 14 ust.2 pkt1 c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr163, poz.1349 ze zm.).