SA/Bd 3488/03
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-04-29
Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Elżbieta Piechowiak, Ireneusz Fornalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i rozważyły wszystkie dowody przy wydawaniu decyzji w przedmiocie przywrócenia stanu wody na gruncie, uwzględniając przepisy Prawa wodnego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszono art. 7 k.p.a. z powodu niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wynikającego z niedopełnienia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Organy nie odniosły się do wszystkich zarzutów strony skarżącej i nie rozważyły w sposób kompletny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej i opinii biegłego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi U. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta W., która odmówiła nakazania M. M. przywrócenia stanu wody na gruncie i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Skarżąca zarzucała organom naruszenie art. 7 k.p.a., pominięcie istotnych dowodów oraz nieuwzględnienie zmian w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej, które miały powodować zawilgocenie i uszkodzenia jej budynku mieszkalnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta W. na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ) oraz art. 104 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku U. J. odmówił wydania M. M. nakazu przywrócenia stanu wody na gruncie położonym w W. przy ulicy [...], do stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wszczął na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne postępowanie wodnoprawne w celu ustalenia czy M. M. właścicielka nieruchomości położonej przy ul. [...] zmieniła stan wody na swoim gruncie, oraz zmieniła kierunek odpływu wody opadowej ze szkodą dla gruntów sąsiednich położonych przy ul. [...], będących własnością U. J., nie dopatrując się takich działań, wskazując jednocześnie, że przyczyna niekorzystnych zmian na gruncie U. J. jest usytuowanie budynku mieszkalnego na naturalnym spływie wód opadowych. Obie nieruchomości położone są na skarpie nadrzecznej rzeki Z. z naturalnym spadkiem w kierunku rzeki i jak wynika z opinii biegłego H. W. różnica terenu pomiędzy posesją położoną wyżej stanowiącą własność M. M., a posesją położoną niżej U. J. wynosi 7%, a w kierunku południowym spadek ten jest dwukrotnie większy. Postępowanie dowodowe oraz wizja lokalna na terenie nieruchomości przy ul. [...] wykazały, że nowymi elementami zagospodarowania działki jest budynek hurtowni o powierzchni 195 m2 oraz zaadaptowany dla potrzeb hurtowni plac manewrowy z wjazdem o powierzchni około 200 m2. Jak wynika z "projektu budowlanego na budowę muru oporowego i skarpy przy ul. [...]", w celu zrównania poziomu terenu z poziomem posadzki w hurtowni dokonano podwyższenia terenu oraz wybudowano mur oporowy od strony południowej i wschodniej w odległości około 7,5 m od granicy działek, a nie bezpośrednio przy granicy.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła U. J. zarzucając przede wszystkim naruszenie art. 7 k.p.a., a zwłaszcza pominięcie dowodu przedłożonego przez odwołującą jakim jest orzeczenie techniczne nośności podłoża gruntowego pod budowę domu jednorodzinnego na nieruchomości przy ul. [...], a nadto nie uwzględniono istotnego elementu jakim jest fakt usytuowania płotu bezpośrednio przy ścianie budynku mieszkalnego U. J., co stanowi wprawdzie o tym, iż woda zatrzymuje się na tym płocie nie mniej ostatecznie swoje ujście znajduje na ścianach jej budynku powodując ich zawilgocenie i uszkodzenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując w jej uzasadnieniu, że zgromadzony materiał dowodowy przez organ I instancji świadczy o tym, ze występujące na gruncie strony wnoszącej odwołanie zmiany stanu wody nie zostały spowodowane przez właściciela gruntu sąsiedniego, gdyż wody z tej działki spływają zgodnie z kierunkiem nachylenia gruntu w stronę nieruchomości położonej niżej. Zmiana w zagospodarowaniu nieruchomości przeprowadzone przez M. M. tj. budynek hurtowni, czy zaadaptowany dla jej potrzeb plac manewrowy oraz takie elementy jak płot betonowy na granicy posesji, zlikwidowany murek oporowy oraz poziom wody w oczku wodnym nie miały wpływu na nieruchomość odwołującej.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego U. J. przytaczając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz brak odniesienia w zaskarżonej decyzji do zarzutów odnośnie poczynionych ustaleń na wizji, w której nie brała ona udziału nie mniej zawarła je w piśmie z dnia 24.07.2003 r. stanowiącego część odwołania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszony został art. 7 k.p.a. wobec niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego znajdującego się w sprawie, a wynikającego z dyspozycji przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 k.p.a. zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością.
Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz. U. Nr 115, poz. 1229, ze zmianami ) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich,
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Art. 107 k.p.a. zalicza do części składowych decyzji administracyjnej m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie stanowi zatem integralną część wyjaśnienia rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywna część decyzji. Na organie ciąży także obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych przez stronę zarzutów przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności podnoszonych argumentów.
Uzasadnienie decyzji organu I instancji, które jest podstawą przyjętych ustaleń w decyzji odwoławczej wskazuje, iż przyczynę zalewania piwnic i zawilgocenia budynku stanowi usytuowanie nieruchomości przy ul. [...], gdzie budynek mieszkalny jest przeszkodą i wstrzymuje naturalny spływ wód opadowych, wobec braku na swojej drodze żadnych barier oporowych i spływają zgodnie z kierunkiem nachylenia gruntu w stronę nieruchomości skarżącej, ale nie jest to jednak działanie zamierzone w celu kierunkowania wód opadowych na działkę sąsiednią.
Wobec braku odniesienia do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz pismach kierowanych przez pełnomocnika skarżącej znajdujących się w aktach administracyjnych, a wskazujących na zmianę stanu wód na gruncie należącym do M. M., uzupełnionych dokumentacją fotograficzną oraz wskazanych wcześniej zarzutów ( zmiany w zagospodarowaniu nieruchomości tj. hurtowni i placu manewrowego, ustawienie płotu betonowego na granicy posesji, zlikwidowanie murka oporowego oraz poziom wody w oczku wodnym), a potwierdzonych w opinii, jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, lecz nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści.
Dlatego też należy stwierdzić, że orzekające w niniejszej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania ( art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. ) oraz przepisy prawa materialnego ( art. 29 prawa wodnego ), których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło