SA/Bd 3526/03
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-07-21
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Marzenna Linska-Wawrzon, Ireneusz Fornalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy ma podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli strona domaga się rozpatrzenia sprawy co do jej istoty, a organ nadzoru budowlanego wydał wcześniej decyzję nakazującą remont tego obiektu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie ma podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości, jeśli strona domaga się rozpatrzenia sprawy co do jej istoty. Umorzenie postępowania w takiej sytuacji, gdy istniały podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i interesu strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. N. na decyzję Wojewody K.-P. uchylającą decyzję Starosty I. o sprzeciwie wobec rozbiórki schodów drewnianych i umarzającą postępowanie. Starosta odmówił zgody na rozbiórkę, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, wskazując na wpis obiektu do rejestru zabytków, konieczność zapewnienia komunikacji oraz nakaz remontu wydany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe w związku z decyzją PINB nakazującą remont. Skarżąca kwestionowała uzasadnienie decyzji Wojewody, zarzucając złośliwe działanie PINB.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon, Asesor WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Protokolant Krzysztof Cisewski, po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. N. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta I. na podstawie art. 30 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1171, ze zmianami ) oraz art. 104 k.p.a. zgłosił sprzeciw w sprawie robót budowlanych polegających na rozbiórce schodów drewnianych wraz z podestem prowadzących na I piętro oficyny budynku mieszkalnego przy ul. [...] w I. objętych zgłoszeniem J. N. i nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż obiekt wpisany jest do rejestru zabytków i wszelkie roboty budowlane muszą posiadać zgodę konserwatora zabytków, niedopuszczalna jest rozbiórka schodów, które są jedyną drogą komunikacji dla zamieszkałych tam osób, a nadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał nakaz przeprowadzenia remontu istniejących schodów.
W związku z wniesionym przez J. N. odwołaniem, w którym odwołująca podniosła, że remont schodów jest wydatkiem przekraczającym jej możliwości finansowe, a wyrażenie zgody na rozbiórkę schodów bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę znajduje uzasadnienie, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie w sprawie wniosku dotyczącego rozbiórki schodów zewnętrznych wraz z podestem i balustradą prowadzących na pierwsze piętro oficyny przy ul. [...] w I. podnosząc, iż z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. decyzją z dnia [...] Nr [...] nakazał J. N. usunąć między innymi uzupełnienie i naprawę balustrady drewnianego podestu na piętrze oficyny oraz schodów zewnętrznych. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności stosownie do art. 108 k.p.a. K. – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skoro zatem sprawa rozstrzygnięta jest przez organy nadzoru budowlanego, prowadzenie postępowania administracyjnego w tej sprawie przez administrację architektoniczno – budowlaną stało się bezprzedmiotowe.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła J. N. podzielając zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uchylenia decyzji Starosty I., kwestionując jednakże treść uzasadnienia decyzji będącej przedmiotem skargi, a zwłaszcza w jej ocenie złośliwe działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza fakt, iż przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta przez organy nadzoru budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia prawa, a w szczególności przepisów postępowania administracyjnego.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 k.p.a. zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością.
Z treści pisma skarżącej J. N. z dnia [...] znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że zgłosiła ona Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w I. o przystąpieniu w dniu 1 października 2003 r. do robót związanych z rozbiórką schodów zewnętrznych wraz z podestem i balustradą prowadzących na piętro oficyny przy ul. [...] w I.
Sprzeciw wyrażony przez Starostę I. w decyzji z dnia [...] nr [...] w trybie art. 30 ust. 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane ( DZ. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, ze zmianami ) oznacza brak zgody na przystąpienie przez inwestora do realizacji zamierzonej działalności budowlanej, przy jednoczesnym nałożeniu obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu organ administracji architektoniczno – budowlanej powołuje się między innymi na nakaz przeprowadzenia remontu istniejących schodów wydany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W razie ustalenia w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, że istnieje materialnoprawna przesłanka do zastosowania przepisu art. 66 prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje stosowną decyzję administracyjną, skierowaną do właściciela obiektu budowlanego.
Bezspornym w sprawie jest, iż decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. nakazał skarżącej jako właścicielce i zarządcy budynku przy ul. [...] w I. usunąć stwierdzone nieprawidłowości, a mianowicie dokonać między innymi uzupełnienia i naprawy balustrady drewnianego podestu na piętrze oficyny oraz schodów zewnętrznych, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności, która to decyzją K. – P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] utrzymana została w mocy.
W decyzji będącej przedmiotem skargi wniesionej do Sądu, Wojewoda [...] wskazując na treść decyzji z dnia [...] wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w I. nakazującej skarżącej usunięcie wskazanych w niej nieprawidłowości uznał, że sprawa rozstrzygnięta została przez organ nadzoru budowlanego i prowadzenie postępowania administracyjnego w tej sprawie przez administrację architektoniczno – budowlaną stało się bezprzedmiotowe, co w konsekwencji stanowi o zasadności umorzenia postępowania w sprawie dotyczącej rozbiórki schodów.
Przesłanka bezprzedmiotowości wskazana w art. 105 § 1 k.p.a. występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego.
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Tym samym jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych i nie może być utożsamiana z wynikającą z przepisów zmianą właściwości organu podatkowego.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.
Organ odwoławczy, który uchylił decyzję organu I instancji, nie ma uzasadnienia do jednoczesnego umorzenia postępowania przed tą instancją, jeżeli odwołujący się żąda rozpatrzenia sprawy co do jej istoty; co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, żądanie takie świadczy bowiem o tym, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe.
Ustalenie organu administracji, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie decyzji, nie daje podstawy do umorzenia postępowania; w takiej sytuacji organ administracji obowiązany jest wydać decyzję w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji, gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, stanowi naruszenie art. 105 § 1 kpa oraz narusza interes strony skarżącej.
Wskazane wyżej okoliczności oznaczają, iż stan sprawy nie został należycie wyjaśniony. Organ administracji bowiem w żaden sposób nie odniósł się do podnoszonego przez skarżącą zarzutu braku konieczności uzyskania pozwolenia na prace budowlane związane z rozbiórką schodów.
Z tych też względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oraz orzekł w myśl art. 152 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło