SA/Bd 3543/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Marzenna Linska – Wawrzon Sędzia WSA: Elżbieta Piechowiak Asesor WSA: Anna Klotz (spr.) Protokolant: Magdalena Flinik po rozpoznaniu w dniu 29 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości oddala skargę SA/Bd 3543/03 UZASADNIENIE Skarżący, L. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...]. Decyzją powyższą organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty w wysokości [...] zł określonej w stosunku 30% do wzrostu wartości nieruchomości położonej w N., oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 172/11 o powierzchni 0,1289 ha na skutek zmiany przeznaczenia gruntów w planie zagospodarowania przestrzennego i przekazał do ponownego rozpatrzenia sprawę organowi I instancji. Decyzja organu II instancji została wydana na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania. Pełnomocnik skarżącego nie zgodził się z wysokością jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, sprzedana działka posiadała inne oznaczenie i co jego zdaniem miało wpływ na wysokość opłaty planistycznej i w związku z tym zażądał uchylenia decyzji organu I instancji. Organ II instancji uzasadniając stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji powołał się postanowienia art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U z 1999r. Nr 15 poz. 139 z późn. zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wyjaśniło skarżącemu, iż obowiązek uregulowania opłaty planistycznej , sprowadza się do sytuacji, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki: 1) jeżeli wartość nieruchomości wzrosła, w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) właściciel lub użytkownik wieczysty przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu bądź dokonanej w nim zmiany zbywa tę nieruchomość. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania dostrzegł w nieprawidłowy sposób przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe. W ocenie organu operat szacunkowy opracowany przez biegłego wskazuje, że przed zmianą planu sporna działka położona była na terenie przeznaczonym pod osiedle mieszkaniowe o wysokiej intensywności zabudowy z pełnym zestawem usług oznaczonym wg planu symbolem 18 MW. Natomiast określone przez biegłego określenie wartości rynkowej nieruchomości nie uwzględnia tzw. pełnego zestawu usług przy wycenie wartości tej nieruchomości. Zdaniem organu powyższe nie wynika jasno z treści operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego wskazanego przez organ I instancji. Również zdaniem organu odwoławczego ta część operatu zawiera błędne ustalenia dotyczące określenia wartości nieruchomości, gdyż biegły przyjął nieprawidłową datę zmiany planu. Posłużył się wartością nieruchomości przed zmianą planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, to jest przed dniem 12 sierpnia 2002r. gdy prawidłowa data zmiany planu to 22 grudnia 2001r. Organ odwoławczy uznał, że biegły powinien przyjąć do wyceny – ceny z dnia zbycia nieruchomości stosownie do § 50 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego – Dz. U. Nr 230, poz. 1924). Z powyższych względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydało zaskarżoną decyzję, gdyż organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego popełnił szereg uchybień, które miały wpływ na wynik sprawy. W skardze do Sądu skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 122, art. 168, art. 187 § 1 i art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 36 ust. 3 wyżej cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i wstrzymania jej wykonania. Stanowisko uzasadnił tym, że nabyta przez niego działka nr 172/1 przeznaczona była w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod tereny osiedla mieszkaniowego o wysokiej intensywności zabudowy, natomiast uznanie jej przeznaczenia w akcie notarialnym z dnia 9 czerwca 1998r. jako przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną zostało omyłkowo przyjęte w uzasadnieniu decyzji podziałowej działki. Skarżący uważa, że organ przerzuca odpowiedzialność za swoje błędy na niego i na notariusza sporządzającego umowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne - art.3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej: P.p.s.a. W ocenie Sądu na tle rozpatrywanej sprawy podkreślenia wymaga to, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W związku z powyższym rola Sądu przy kontroli zaskarżonej decyzji sprowadza się w tym konkretnym przypadku do oceny, czy w świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego prowadzonego przez organ I instancji wystąpiły braki w dowodach, czy też wadliwość postępowania, które wywołują taki skutek, że postępowanie dowodowe należy przeprowadzić w całości, bądź też w znacznej części. W przypadku wystąpienia powyższych przesłanek dalsza rola Sądu sprowadza się do oceny, czy organ odwoławczy korzystając z dyspozycji powyższego artykułu wskazał okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. W tym miejscu należy podkreślić , że wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, jest wyjątkiem od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Decyzja wydana na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej nie przesądza o merytorycznym rozpatrzeniu sprawy, gdyż ta instytucja proceduralna ogranicza się do przypadków, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części . Przepis ten nie daje natomiast organowi odwoławczemu możliwości przesądzenia treści rozstrzygnięcia sprawy przez nakaz załatwienia jej pozytywnie, czy też negatywnie dla odwołującego się. O treści tego rozstrzygnięcia może jedynie decydować organ I instancji. Podsumowując, organ I instancji po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia obowiązany jest ją ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć. W świetle powyższego bezzasadne są zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia przez organ odwoławczy art. 122, art. 168, art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej. Skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w sytuacji, gdy postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez pierwszą instancję wadliwie, stanowiło obowiązek dla organu odwoławczego do wydania zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie to bowiem miało na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Powyższe mogło zostać dokonane tylko na etapie postępowania przed organem I instancji, aby sprawę można było załatwić w postępowaniu administracyjnym. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 168, który dotyczy formy i treści podań. Również nie dopatrzył się Sąd naruszenia art. 187 Ordynacji podatkowej dotyczącego postępowania dowodowego. Zgodnie z doktryną "przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przez pojęcie środek dowodowy - a zatem ten środek, który umożliwia dowodzenie, a więc pozwala na przekonanie się o istnieniu lub nie istnieniu oznaczonych faktów, a tym samym prawdziwości względzie nieprawdziwości twierdzeń" ( vide: komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego B. Adamiak, J. Borkowski wydanie 6 wydawnictwo C.H.Beck s. 393). Tak więc wskazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. błędy popełnione przez organ I instancji w trakcie postępowania dowodowego świadczą o tym, że organ kierując sprawę do ponownego rozpatrzenia miał na celu zebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu niezrozumiały jest zarzut skarżącego odnośnie naruszenia art. 188 ustawy Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W skardze do Sądu skarżący nie wyjaśnił Sądowi, w czym miałoby się przejawiać naruszenie powyższego przepisu przez organ. Skarżący również wskazał w rozpatrywanej sprawie na naruszenie przez organ art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowania przestrzennym. Sąd odnosząc się do powyższego zarzutu jeszcze raz podkreśla, że art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej stanowiący podstawę do wydania zaskarżonej decyzji jest wyjątkiem od merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Tak więc art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, mimo iż został powołany przez organ odwoławczy w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji nie miał wpływu na jej rozstrzygnięcie. Natomiast Sąd oceniając w zaskarżonej decyzji, czy organ postąpił zgodnie z prawem powołując się na przesłanki art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej nie stwierdził naruszenia prawa w tym zakresie. Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania dostrzegł w nieprawidłowy sposób przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe. Powyższa nieprawidłowość związana była ze sporządzeniem przez biegłego operatu szacunkowego. Organ I instancji bezkrytycznie przyjmując operat szacunkowy biegłego dopuścił się naruszenia § 50 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego – (Dz. U. Nr 230, poz. 1924). Zgodnie z tym przepisem przy określaniu wartości nieruchomości w celu ustalenia odszkodowania oraz opłaty, o których mowa w art. 36 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, z późn. zm.), określa się wartość nieruchomości, uwzględniając jej przeznaczenie przed uchwaleniem planu miejscowego lub przed jego zmianą, oraz jej przeznaczenie po uchwaleniu planu miejscowego lub po jego zmianie. Dopatrzenie się przez organ odwoławczy błędnych ustaleń przy określaniu wartości nieruchomości przez biegłego i w następstwie bezkrytyczne przyjęcie ich przez organ I instancji jest wystarczającą przesłanką w ocenie Sądu do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Otóż brzmienie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że możliwość wydania decyzji kasacyjnej ograniczona została do przypadków, gdy spełnione zostaną określone nim przesłanki. Poza sporem przy tym jest, że zasadnicze znaczenie ma w tych ramach konieczność poprzedzenia wydania rozstrzygnięcia przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Nie ulega wątpliwości, że zwrot "w znacznej części" jest niedookreślony. Tego rodzaju stan rzeczy sprawia, że odpowiedź na pytanie o to, czy spełnione zostały przesłanki z art. 233 § 2 Ordynacji możliwa jest jedynie na tle okoliczności konkretnego przypadku. Organ odwoławczy nie może przesądzić o treści rozstrzygnięcia sprawy przez nakaz załatwienia jej pozytywnie lub negatywnie dla odwołującego się. O treści takiego rozstrzygnięcia decydować powinien wyłącznie organ pierwszej instancji, który powinien brać pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, a więc także argumentację podniesioną w odwołaniu od swojej wcześniejszej decyzji. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy otwiera zaś, zgodnie z brzmieniem art. 220 § 1 Ordynacji, możliwość wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia. (vide: 2000.05.31 wyrok NSA z dnia 31 maja 2000r. sygn. akt. SA/Ka 2226/98 LEX nr 43913) Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa przy sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tego też względu uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153, poz. 1270 ).