SA/Bd 3548/03

WyrokWSA w Bydgoszczy2004-04-29

Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Elżbieta Piechowiak, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy na budowę obiektu budowlanego zostało wydane ostateczne pozwolenie na budowę, istnieje podstawa prawna do wydania nakazu rozbiórki tego obiektu na wniosek osób trzecich, powołujących się na zagrożenie życia i zdrowia?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu, że w sytuacji, gdy na budowę obiektu budowlanego zostało wydane ostateczne pozwolenie na budowę, nie istnieją podstawy prawne do wydania nakazu rozbiórki. Zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych, wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a., zapewnia stabilność skutków prawnych wynikających z decyzji, która obowiązuje dopóki nie zostanie uchylona lub zmieniona. Wydanie pozwolenia na budowę wyklucza samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48, 49 i 51 Prawa budowlanego, które są podstawą do nakazania rozbiórki.
Stan faktyczny
Skarżący W. i M. M. wnieśli skargę na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą wydania nakazu rozbiórki gazociągu tranzytowego. Skarżący domagali się rozbiórki, powołując się na zagrożenie życia i zdrowia oraz na wcześniejsze wyroki sądowe. Organy administracji odmówiły nakazania rozbiórki, wskazując na ostateczne pozwolenie na budowę wydane na przedmiotowy gazociąg.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. M. i M. M. na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę SA/Bd 3548/03 UZASADNIENIE Skarżący, W. i M. M. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nr [...] z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej rozbiórkę gazociągu tranzytowego J.-E., przebiegającego przez działkę nr 65 /2 położoną w miejscowości K. R. gm. T. Z akt sprawy wynika, że na budowę w/wym. gazociągu zostało wydane pozwolenie na budowę z jednoczesnym zatwierdzenie projektu budowlanego, które w wyniku utrzymania go w mocy przez Wojewodę W. decyzją nr [...] w dniu [...] stało się rozstrzygnięciem ostatecznym. Skarżący powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt IV SA 4320/02 z dnia 19 marca 2003 r. domagają się wydania przez organy nadzoru rozbiórki spornego gazociągu. Wyżej wymienionym wyrokiem Sąd po rozpoznaniu skargi wniesionej przez skarżących w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddalił skargę W. i M. M. jako nieuzasadnioną, a uchylił zaskarżoną decyzję w części rozstrzygającej o wniosku K. i P. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody W. nr [...] z dnia [...]. Z powyższych względów wniosek złożony przez skarżących o wydanie przez organ nakazu rozbiórki nie został uwzględniony i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na ostateczność decyzji o pozwoleniu na budowę umorzył postępowanie z wniosku skarżących decyzją nr [...] z dnia [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący wnieśli o jej uchylenie zarzucając organom pominięcie wyroku SA/Bd 545/03 z dnia 22 lipca 2003r., z którego uzasadnienia wynika według skarżących, że w sytuacji nie wywiązania się przez inwestora z obowiązków stosowania przepisów Prawa budowlanego, skarżący mogą domagać się od organów nadzoru, by podjęły działania mające na celu doprowadzenie do wykonania tych obowiązków. Dalsze zarzuty dotyczyły wadliwości pozwolenia na budowę. W dniu 23 października 2003r. organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, uzasadniając swoje stanowisko tym, że w sprawie powinno zapaść rozstrzygnięcie merytoryczne. W dniu [...] wydana została decyzja o odmowie wydania nakazu rozbiórki i tę decyzję w wyniku wniesionego przez skarżących odwołania K.–P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzją nr [...] z dnia [...]. Organ odwoławczy odniósł się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżących w odwołaniu. W szczególności wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w artykułach 48,49 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (tj. Dz. U z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.)Prawo budowlane i z tego względu nie ma podstaw prawnych do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. Również nie pozostawiono w uzasadnieniu rozstrzygnięcia bez wyjaśnienia zarzutu związanego z wyrokiem NSA sygn. akt SA/Bd 545/03 z dnia 22 lipca 2003r., który nie mieści się w granicach rozpatrywanej sprawy i dotyczył postanowienia wstrzymującego samowolnie prowadzone roboty budowlane przez skarżących. W ostateczności organ powołał się na przesłankę w rozpatrywanej sprawie, która zadecydowała o merytorycznym rozstrzygnięciu, mianowicie na ostateczne pozwolenie na budowę spornego gazociągu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucili rażące naruszenie prawa. W ich przekonaniu sporny gazociąg zagraża życiu i zdrowiu i z tego względu organy nie powinny udzielić w rozpatrywanej sprawie pozwolenia na budowę. Ponadto, powołali się na wyroki Sądu, które zostały w niniejszej sprawie wydane i które w ich przekonaniu potwierdzają słuszność stanowiska zawartego w skardze. K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej i powołał się na stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. W myśl art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153, poz.1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne. Sąd podziela stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji. Poza sporem w rozpatrywanej sprawie jest okoliczność, że na przedmiotowy gazociąg udzielone zostało pozwolenie na budowę, które w świetle prawa było decyzją ostateczną. Zgodnie z "zasadą ogólną trwałości decyzji ostatecznych" wyrażoną w art.16 § 1 k.p.a. w sprawach, w których od decyzji nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji podstawowe znaczenie przejawia się w zapewnieniu stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalnie decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Wydanie nowej decyzji jest więc jedynym sposobem całkowitego lub częściowego pozbawienia decyzji ostatecznej jej mocy obowiązującej. W art.28 ustawy Prawo budowlane ustawodawca określił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wybudowanie obiektu budowlanego bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest samowolą budowlaną i może podlegać sankcji z art.48, polegającej na wydaniu nakazu rozbiórki takiego obiektu. Samowolą budowlaną jest również prowadzenie lub wykonywanie bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (zgłoszenia, bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu - robót budowlanych innych niż budowa, a wymagających pozwolenia lub zgłoszenia). Podlegają one wówczas procedurze, zawartej w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Dlatego zarzuty skarżących odnośnie istnienia podstaw prawnych do nakazania przez organy nadzoru rozebrania gazociągu są całkowicie nieuzasadnione, w sytuacji gdy na jego budowę zostało wydane pozwolenie, które stało się decyzją ostateczną. Sąd nie zgadza się również z twierdzeniami skarżących, jakoby wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt IV SA 4320/02 z dnia 19 marca 2003 r. stanowił podstawę do nakazu rozbiórki. W sentencji orzeczenia Sądu oddalona został skarga W. i M. M. W związku z tym, decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego dla spornego gazociągu, zlokalizowanego na nieruchomości skarżących nie została usunięta z obrotu prawnego wskutek prowadzenia postępowania o stwierdzenie jej nieważności. Sąd we wskazanym wyroku jedynie uchylił decyzję w części rozstrzygającej o wniosku K. i P. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody W. nr [...] z dnia [...]. Skutek orzeczenia był taki, że organ II instancji związany wyrokiem Sądu w dniu 27 maja 2003. Decyzją nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] w części rozstrzygającej o wniosku K. i P. B. i stwierdził nieważność decyzji dotyczących pozwolenia na budowę w obu instancjach, ale wyłącznie w części odpowiadającej nieruchomości w/wymienionych. Natomiast w stosunku do nieruchomości W. i M. M. w dalszym ciągu w obrocie prawnym pozostaje pozwolenie na budowę, które jest ostateczne. Z powyższych względów w świetle przepisów prawa nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, która w ocenie Sądu jest legalna. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło