SAB/Bd 45/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. S. na bezczynność Komendanta Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia w T. w przedmiocie wydania decyzji o zleceniu żołnierzowi czynności wykraczającej poza zwykłe obowiązki służbowe postanawia odrzucić skargę C. S. wniósł skargę na bezczynność Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły Oficerskiej im. gen. J. Bema oraz jego następcy prawnego Komendanta Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia im. gen. J. Bema w T., polegającą na nie wydaniu w trybie przepisu § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.10.2000 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad i trybu wypłaty wynagrodzenia za wykonywanie czynności zleconych, wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy - decyzji zlecającej skarżącemu czynności wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe, pomimo wydanych i obowiązujących "Rozkładów zajęć dla kursów i pododdziałów szkolnych". Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji dotyczącej zlecenia skarżącemu czynności wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe, na podstawie przepisu § 3 pkt 3 w/w rozporządzenia. W uzasadnieniu skargi C. S. podał, że z chwilą rozpoczęcia roku akademickiego 2000/2001 oraz zatwierdzania "Rozkładów zajęć dla kursów i pododdziałów szkolnych" planów kształcenia z tym związanych, komendant-rektor Wyższej szkoły Oficerskiej im. gen. J. Bema w T. zlecił skarżącemu wykonanie czynności wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe, a polegające na przeprowadzeniu ponadwymiarowych zajęć dydaktycznych w ilości 147 godzin. Ponieważ Komendant nie wydał oficjalnej decyzji w przedmiotowej sprawie skarżący w dniu 05.04.2002 r. skierował wniosek o wydanie takiej decyzji. Na wniosek ten Komendant nie zareagował. Skarżący pomimo braku oficjalnej decyzji, jaka powinna być wydana w trybie § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony narodowej z dnia 10.10.2000 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych warunków i trybu wypłaty wynagrodzenia za wykonywanie czynności zleconych, wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy (Dz. U. z 2000 r. nr 90, poz. 1004), przeprowadził zlecone mu zajęcie. Po przeprowadzeniu zajęć zwrócił się do Komendanta o wydanie stosownej decyzji i wypłatę gratyfikacji pieniężnej za przeprowadzone zajęcia. Pomimo ponownego wniosku skarżącego, Komendant-rektor Wyższej Szkoły Oficerskiej im. gen. J. Bema w T., nie tylko nie wydał decyzji w trybie w/w przepisów, ale decyzją z dnia 10.07.2002 r. (wydaną na wyraźne polecenie przełożonego - Dowódcy Wojsk Lądowych) postanowił nie wypłacić skarżącemu należnej mu gratyfikacji finansowej. Komendant Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia w T. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że oprócz przedmiotowej skargi dotyczącej zlecenia skarżącemu przeprowadzenia zajęć dydaktycznych w godzinach ponadwymiarowych w roku akademickim 2000/2001, skarżący w tym samym dniu złożył również skargę na decyzję administracyjną Komendanta-Rektora WSO z dnia [...] w sprawie odmowy wypłaty gratyfikacji finansowej za przeprowadzenie zajęć dydaktycznych w godzinach ponadwymiarowych w roku akademickim 2000/2001 oraz utrzymującą ją w mocy decyzję drugiej instancji. Zdaniem organu skarga w przedmiocie bezczynności jest bezzasadna, skoro wydana została decyzja z dnia [...], a następnie decyzja drugoinstancyjna, zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przed którym postępowanie się jeszcze toczy. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku, skarżący oświadczył, że "chciałby aby Sąd nakazał Komendantowi zapłacenie mu [...] zł za godziny nadliczbowe". Ostatecznie precyzując żądanie skargi, C. S. podał, że według niego Sąd mógłby teraz jedynie nakazać Komendantowi wypłacenie wymienionej kwoty. Decyzja w sprawie została bowiem wydana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesienie przedmiotowej skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i nie zakończenie do tego dnia postępowania w sprawie skutkowało tym, że na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) - sprawa podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwanej p.s.a.). W pierwszej kolejności rzeczą Sądu było rozważenie dopuszczalności skargi. Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 p.p.s.a. prawo wniesienia skargi - co do zasady - jest uwarunkowane uprzednim wyczerpaniem przez skarżącego środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały mu one w postępowaniu przed organem administracyjnym. W związku z tym, że rozpatrywana skarga dotyczy bezczynności organu administracyjnego, to skarżący powinien przed wniesieniem jej do Sądu złożyć na podstawie art. 37 kpa zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Na wezwanie Sądu o podanie informacji co do złożenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, skarżący przedstawił trzy pisma, które według niego noszą charakter zażalenia: odwołanie z 15.04.2002 r., skarga z 29.06.2002 r. i odwołanie z 17.07.2002 r. W ocenie Sądu żadnego ze wskazanych pism nie można było uznać za zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie tj. niewydanie decyzji o zleceniu skarżącemu czynności wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe, z określeniem wysokości dodatkowego wynagrodzenia, a także określeniem terminu wykonania tych czynności. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że rozkazem dziennym z dnia 20.02.2002 r. Komendant Wyższej szkoły Oficerskiej im. gen. J. Bema stwierdził, powołując się na zatwierdzony Rozkład zajęć dla kursów i pododdziałów szkolnych, że zlecił wojskowym nauczycielom akademickim prowadzenie zajęć dydaktycznych w godzinach ponadwymiarowych. Wśród wymienionych tym rozkazem adiunktów, starszych wykładowców, asystentów, wykładowców i instruktorów - C. S. nie został wymieniony. W nawiązaniu do tego rozkazu C. S. skierował do Komendanta-Rektora WSO wniosek z dnia 05.04.2002 r., w którym powołując się na fakt przeprowadzenia zleconych ponadwymiarowych godzin dydaktycznych w roku akademickim 2000/2001, zwrócił się o należną z tego tytułu gratyfikację finansową. Z adnotacji umieszczanych na wniosku z datą 09.04.2002 r. wynika, że wniosek rozpatrzono negatywnie. C. S. od decyzji z dnia [...] wniósł w dniu 15.04.2002 r. odwołanie do Dowódcy Wojsk Lądowych wskazując, iż nie została mu wypłacona gratyfikacja finansowa za przeprowadzenie zajęć dydaktycznych wykraczających poza wymiar pensum dydaktycznego. Wskutek złożonego odwołania, Dowództwo Wojsk Lądowych skierowało do Komendanta-Rektora WSO pismo z dnia 29.04.2002 r. wskazujące na potrzebę wyjaśnienia sprawy i ewentualnego wydania stosownej decyzji administracyjnej. W dniu 29.06.2002 r. C. S. skierował do Dowódcy Wojsk Lądowych skargę w związku z niezałatwieniem sprawy wypłaty wynagrodzenia za przeprowadzone ponadwymiarowo godziny dydaktyczne. Decyzją z dnia [...] Komendant-rektor wyższej szkoły Oficerskiej w T., po ponownym rozpoznaniu wniosku C. S. z dnia 05.04.2002 r. i w związku z jego odwołaniem z dnia 15.04.2002 r. w sprawie gratyfikacji finansowej za przeprowadzenie zajęć w godzinach ponadwymiarowych - odmówił wypłaty dochodzonej gratyfikacji finansowej. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie z dnia 17.07.2002 r. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na skutek skargi złożonej na tą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego toczy się aktualnie postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygn. II SA 471/03. Z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania w sprawie dotyczącej wypłaty skarżącemu wynagrodzenia za przeprowadzenie ponadwymiarowych zajęć dydaktycznych w roku akademickim 2000/2001 wynika, iż skarżący nie składał zażalenia w związku z niewydaniem decyzji o zleceniu czynności w trybie przepisu § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.10.2000 r. w sprawie wysokości i szczegółowych warunków i trybu wypłaty wynagrodzenia za wykonywanie czynności zleconych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierz (Dz. U. Nr 90, poz. 1004). Z treści wymienionych wyżej pism skarżącego (wniosku, odwołania, skargi) wynika, że istotą ich treści było żądanie wypłaty gratyfikacji finansowej za faktycznie przeprowadzone zajęcia dydaktyczne, wykraczające poza wymiar obowiązującego pensum w roku akademickim 2000/2001. Właśnie wskutek tych pism (wniosku z dnia 05.04.2002 r. i odwołania z dnia 15.04.2002 r.) wydana została przez Komendanta-Rektora WSO decyzja odmawiająca wypłaty przedmiotowego wynagrodzenia, a następnie decyzja podjęta w drugiej instancji przez Dowódcę Wojsk Lądowych, zaskarżona z kolei do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji należało uznać, że skarżący nie wyczerpał trybu przewidzianego przepisem art. 52 § 1 p.p.s.a., co czyni skargę przedwczesną. Dodać trzeba, że wymóg wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesienia skargi do Sądu przewidywał również przepis art. 34 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r. Nr 74, poz. 368 ze zm.) obowiązujący w chwili wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że skarżący dostrzegając bezprzedmiotowość skargi, zmodyfikował żądanie w taki sposób, że sprawa straciła w istocie charakter administracyjny. Sformułowane przez skarżącego samodzielne roszczenie o zapłatę żądanej kwoty nie należy do katalogu spraw wymienionych w przepisach art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a., co oznacza, że sprawa tego dotycząca nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Objęta natomiast już została kontrolą sądu administracyjnego decyzja administracyjna dotycząca spornej gratyfikacji finansowej. Wobec stwierdzonej na wstępie niedopuszczalności skargi, orzeczono jak na wstępie, zgodnie z art. 58 1 pkt 6 p.p.s.a.