SAB/Bd 92/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Zarządu Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w I. na bezczynność Rady Gminy w I. w przedmiocie regulaminu waloryzacji średnich wynagrodzeń nauczycieli postanawia odrzucić skargę Zarząd Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego I.-gmina złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na nie wykonanie czynności nakazanych prawem przez Radę Gminy w I., a polegających na obowiązku corocznego waloryzowania średnich wynagrodzeń nauczycieli zagwarantowanych przez państwo stosownie do dyspozycji art. 30 ust. 6 w zw. z ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26.01.1982 r. - Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112). Skarżący wniósł o nakazanie organowi nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz nauczycieli reprezentowanych przez Zarząd Oddziału ZNP tj. uzupełnienia na bieżąco średnich wynagrodzeń nauczycieli od dnia 1 stycznia 2001 r. do poziomu przewidywanego przepisami prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Zarząd Oddziału ZNP w gminie I. wspólnie z Komisją Międzyzakładową NSZZ "S." Pracowników Oświaty i Wychowania Okręgu K. Zachodnich wystąpili do Wójta Gminy I. z wnioskiem o spowodowanie zmiany regulaminu wynagradzania nauczycieli wprowadzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy w I. z dnia [...] w celu dostosowania tego regulaminu do wymogów wynikających z art. 30 ust. 3, 4 i 6 ustawy - Karta Nauczyciela. Efektem podjętych rokowań było opracowanie przez Wójta Gminy I. projektu uchwały zmieniającej, na podstawie opracowania sporządzonego przez związki zawodowe. Rada Gminy I. na posiedzeniu w dniu [...] odrzuciła projekt uchwały, przesuwając decyzję w kwestii zmiany wynagrodzeń nauczycieli na następny rok budżetowy. Tymczasem w zarządzeniu Wójta Gminy nr [...] z [...] zapisano, że po stronie wydatków nie przewiduje się podwyżek wynagrodzeń w 2004 r. Według skarżącego organy nie tylko nie wykonują od 1 stycznia 2001 r. czynności nakazanych prawem, ale też nie zamierzają usunąć zaistniałych uchybień pomimo wezwania zawartego w piśmie z dnia 06.07.2003 r. Chwilą podjęcia wiadomości przez stronę skarżącą o definitywnym zaniechaniu przez organy gminy uzupełnienia wynagrodzeń nauczycieli za lata 2001-2003 było doręczenie odpisu Zarządowi Oddziału ZNP zarządzenia Wójta Gminy I. Nr [...]. Rada Gminy w I. wniosła o odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi W pierwszej kolejności wskazała, że skarżący nie wyczerpał trybu przewidzianego dla składania skargi z art. 101a ustawy o samorządzie gminnym, mianowicie nie wezwał przed wniesieniem skargi właściwego organu do wykonania czynności nakazanej prawem, co uzasadnia odrzucenie skargi. Jednocześnie organ przedstawił szeroką argumentację wskazującą na wykonywanie nałożonych prawem obowiązków w spornym zakresie, co przemawiałoby za oddaleniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesienie przedmiotowej skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i nie zakończenie do tego dnia postępowania w sprawie skutkowało tym, że na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) - sprawa podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rzeczą Sądu było zbadanie w pierwszej kolejności dopuszczalności skargi w świetle art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - zwanej dalej p.p.s.) w zw. z art. 101a i 100 ust. 1 ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodzić się należało z Radą Gminy w I., że warunkiem skutecznego wniesienia skargi w trybie przepisu art. 101a ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym było przewidziane w art. 101 ust. 1 wym. ustawy bezskuteczne wezwanie Rady Gminy I. do wykonania czynności nakazanej prawem. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z dominującym stanowiskiem reprezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wezwanie winno zostać dokonane przed wniesieniem skargi do Sądu. Celem warunku bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia jest umożliwienie organowi gminy przeprowadzenia samokontroli i ewentualnego dokonania czynności nakazanych prawem bez konieczności kierowania sprawy na drogę sądową. Za taką interpretacją przemawia systemowa, a przede wszystkim literalna wykładnia przepisu art. 101 ust. 1 cyt. ustawy, który przewiduje zaskarżenie uchwały "po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia" (por. wyrok NSA z 10.12.1999 r. sygn. IV SA 1951/98 Lex nr 48224, postanowienie NSA z 24.04.1995 r. sygn. II SA 105/95 ONSA 1996/2/81, postanowienie NSA z 13.10.1999 r. sygn. NSA 476/99 Lex nr 48248). Z tych względów nie do zaakceptowania jest pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w tezie wyroku z 26.06.1992 r. III ARN 31/92 publ. OSNC 1994/2/38, według którego uprzednie, bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszeń interesów lub uprawnień w uchwale podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, zawarte w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym, zostaje spełnione, jeżeli wezwanie takie zostało skierowane do kompetentnego organu w takim czasie, w którym organ ten mógł zająć stanowisko przed dniem rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Mając na względzie powyższe uwagi należało stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony omawiany warunek formalny dopuszczalności skargi. Mianowicie wezwanie zawarte w piśmie Zarządu Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego I.-gmina z dnia [...] skierowane zostało dopiero po wniesieniu skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast dołączone do skargi pismo z dnia [...] nie spełniało wymogów wezwania z uwagi na treść, adresata i czas w jakim zostało sporządzone. Zauważyć trzeba, że pismo to przedstawiono Wójtowi Gminy I. wraz z projektem dotyczącym zmian w regulaminie określającym szczegółowe warunki wynagradzania nauczycieli. Jak wynika z uzasadnienia skargi i akt sprawy pismo to zapoczątkowało rokowania w tym przedmiocie, czego wyrazem było m.in. opracowanie przez Wójta Gminy projektu stosownej uchwały, odrzuconego przez Radę Gminy. Trudno w tych okolicznościach mówić o bezczynności organów gminy. Jak wskazał sam skarżący, chwilą podjęcia przez niego wiadomości o definitywnym zaniechaniu przez organy gminu uzupełnienia wynagrodzeń nauczycieli za lata 2001-2003 było doręczenie Zarządowi Oddziału ZNP zarządzenia Wójta Gminy I. Nr [...] z dnia [...]. Wobec powyższego ewentualne skuteczne wezwanie przewidziane w art. 101 ust. 1 w zw. z art. 101a powinno być dokonane po tej dacie, a przed wniesieniem skargi do Sądu. Nie uczynienie tego przez skarżącego sprawiło, że skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu z godnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.