I SA/Gd 1000/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-03-20
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?Ratio decidendi
Osobie fizycznej może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku wykazania bardzo trudnej sytuacji finansowej, korzystania z pomocy społecznej i braku realnych możliwości poniesienia kosztów, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony.Stan faktyczny
Skarżący P. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę oraz odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Skarżący wykazał trudną sytuację materialną swoją i rodziny, w tym bezrobocie żony, niskie dochody, korzystanie ze świadczeń pomocy społecznej oraz zadłużenie.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę oraz odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
P. R. wnioskiem z dnia 24 lutego 2012 r. (wniesionym bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a następnie przekazanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 1 marca 2012 r.) zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł oraz ustanowienie adwokata.
Zgodnie z brzmieniem 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Nadmienić przy tym należy, że ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.).
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także dokumentów dołączonych do wniosku oraz znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, na utrzymaniu małżonków pozostaje dwoje małoletnich dzieci, żona wnioskodawcy od dnia 7 grudnia 2009 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (dowód: zaświadczenie powiatowego urzędu pracy – k. 14 akt administracyjnych), dochód czteroosobowej rodziny stanowi otrzymywane przez skarżącego wynagrodzenie za pracę w kwocie 600 zł miesięcznie oraz przyznane małżonkom świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłków celowych na zakup posiłków lub żywności, rodzinnych oraz okresowych (jak wynika z zaświadczenia MOPS z dnia 16 lutego 2012 r. w okresie od 1 listopada 2011 r. do 31 stycznia 2012 r. łączna kwota pomocy wyniosła 752,54 zł), małżonkowie nie są właścicielami żadnych nieruchomości (zamieszkują w wynajmowanym lokalu), nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, skarżący posiada wierzytelności od byłego pracodawcy na łączną kwotę 8.636,07 zł (dowód: k. 51 akt administracyjnych), żona wnioskodawcy posiada zadłużenie z tytułu kredytu gotówkowego w kwocie 5.985,37 zł (dowód: nakaz zapłaty – k. 7 akt administracyjnych), zaś skarżący – zaległości wobec ZUS oraz urzędu skarbowego dochodzone w ramach prowadzonej egzekucji (kopia zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego oraz kopie potwierdzeń wpłat w dniu 17 listopada 2011 r. należności z tytułu FP i FGŚP, podatku dochodowego za 2007 r. oraz kosztów egzekucyjnych). Miesięczne koszty utrzymania rodziny, które przyjęto na podstawie dołączonej do wniosku kopii strony 5 oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej, stanowiącego Załącznik nr 35 do Instrukcji, a do których zaliczono czynsz najmu, opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę i wywóz śmieci, zakup opału oraz wyżywienia, kształtują się na poziomie 500 zł.
Mając na uwadze powyższe uznano, że wnioskodawca wykazał zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W ustalonym stanie faktycznym przyjąć należało, że nie ma on realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedstawionych okoliczności wynika, że sytuacja finansowa skarżącego i jego rodziny jest bardzo trudna; małżonkowie z powodu ubóstwa korzystają z pomocy społecznej nieprzerwanie od 2010 r.
Z tych względów uznano, że skarżący spełniają ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło