I SA/Gd 1003/14

PostanowienieWSA w Gdańsku2014-09-29

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i nie uzyskuje dochodów, a jej małżonek zarabia niewielką kwotę, posiada zadłużenie hipoteczne i podatkowe, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że jej sytuacja materialna, charakteryzująca się brakiem dochodów, niskim dochodem małżonka, znacznym zadłużeniem hipotecznym i podatkowym oraz koniecznością korzystania z pomocy rodziny, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spełnione zostały przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, zgodnie z którym prawo pomocy przyznaje się, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca A. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Do wniosku dołączyła szereg dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną, w tym brak dochodów po zakończeniu działalności gospodarczej, niski dochód małżonka, znaczne zadłużenie hipoteczne i podatkowe oraz korzystanie z pomocy rodziny. Sąd ocenił, że przedstawione dowody uzasadniają przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 29 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008r. postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 12 września 2014 r. (data stempla pocztowego), skarżąca A. S. zwróciła się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku skarżąca dołączyła dodatkowe oświadczenia z dnia 12 września 2014 r. w przedmiocie prowadzonych względem niej postępowań egzekucyjnych i posiadanych zaległości względem ZUS, daty zakończenia działalności gospodarczej i nieposiadania statusu osoby bezrobotnej, nieposiadania udziałów w spółkach, niepobierania świadczeń rodzinnych i niekorzystania z pomocy społecznej, wysokości dochodu osiągniętego w 2012 r., jak również wydruk z CEIDG, wyciągi z dokumentów księgowych, tj. ustalenie wyniku finansowego za okres od 1 stycznia do 31 sierpnia 2012 r. i zapisy na kontach, wydruk dotyczący szczegółów kredytu hipotecznego oraz odpisy: zeznań podatkowych za 2011 r., tj. PIT-36 i PIT-36L, zawiadomień o zajęciu środka transportu z dnia 22 listopada 2012 r., pisma komornika z dnia 27 listopada 2012 r., zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z dnia 27 listopada 2012 r., zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości z dnia 27 listopada 2012 r., wezwania do zapłaty należności z dnia 27 listopada 2012 r., tytułu wykonawczego z dnia 23 października 2012 r., zarządzeń zabezpieczenia z dnia 14 listopada 2012 r. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Ze złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wyżej wymienionych dowodów załączonych do wniosku o prawo pomocy wynika, że wnioskodawczyni do dnia 31 sierpnia 2012 r. prowadziła działalność gospodarczą, którą wykreślono z ewidencji w dniu 4 września 2012 r. W okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2012 r. działalność ta przyniosła łączny dochód w wysokości 3.073,49 zł. Aktualnie wnioskodawczyni nie uzyskuje żadnych dochodów, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem, który zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 1 września 2011 r. (kończąc ją stratą w wysokości 12.450,93 zł), zaś aktualnie otrzymuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę (w wymiarze ¼ etatu) w wysokości 420 zł netto. Małżonkowie mają na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci, nie posiadają żadnych oszczędności ani papierów wartościowych, ich majątek stanowi dom o powierzchni 350 m2, którego hipotekę obciąża kredyt, którego rata wynosi 2.323,52 zł. Zadłużenie małżonków z tytułu zaciągniętego kredytu wynosi aktualnie 440.564,83 zł (stan na 12 września 2014 r.), nadto posiadają oni jeszcze znaczne zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu zaległości podatkowych, w tym objętych tytułem wykonawczym z dnia 23 października 2012 r. na kwotę 2.266.926,70 zł. Należności te zostały również zabezpieczone hipoteką na nieruchomości małżonków. Wnioskodawczyni korzysta obecnie ze stałej pomocy osób najbliższych, które przekazują środki finansowe na spłatę rat kredytu i podstawowe wydatki. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, uznano, że wnioskodawczyni wykazała, że nie ma aktualnie realnych możliwości finansowych poniesienia bez uszczerbku koniecznego utrzymania kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w kwocie 17.480 zł. Za taką oceną przemawia nieuzyskiwanie przez nią dochodu, wysokość dochodu jej małżonka, brak jakichkolwiek oszczędności, rozmiar posiadanego zadłużenia oraz konieczność korzystania z pomocy rodziny dla sfinansowania niezbędnych wydatków. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło