I SA/Gd 1004/07
PostanowienieWSA w Gdańsku2008-04-18
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ nie przedłożył wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową i rodzinną, mimo wezwania sądu. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a jego zaniechanie uniemożliwiło dokonanie pełnej oceny jego możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Wnioskodawca A. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca przedstawił ogólne informacje o swojej sytuacji finansowej i rodzinnej, wskazując na niskie dochody, zadłużenie wobec ZUS i osób fizycznych oraz koszty leczenia dziecka. Sąd wezwał wnioskodawcę do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy i dochody. W odpowiedzi wnioskodawca przedłożył jedynie dokument dotyczący zadłużenia wobec ZUS, nie spełniając pozostałych żądań sądu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawcy prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 27 grudnia 2007 r., A. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawcę świadczy on usługi [...], uzyskując z tego tytułu dochód w wysokości około 1.000 zł miesięcznie, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepracującą małżonką oraz dwojgiem dzieci, z których jedno uzyskuje dochód z tytułu pracy w wysokości około 600 zł miesięcznie. Małżonkowie nie są właścicielami nieruchomości, nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, są zadłużeni względem ZUS na kwotę około 66.000 zł oraz względem osób fizycznych z tytułu udzielonych im pożyczek na kwotę około 7.000 zł, a nadto ciążą na nich zaległości podatkowe w kwocie 20.013 zł wraz z odsetkami. Jak zaznaczył wnioskodawca, jego małżonka nie pracuje, gdyż opiekuje się chorym dzieckiem, na którego leczenie zostały wydane oszczędności małżonków oraz zaciągnięte pożyczki u osób fizycznych.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 cyt. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W świetle powołanych uregulowań wnioskodawcę zwalnia się od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże on, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W niniejszej sprawie na podstawie ww. przepisu, wezwano wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni: oświadczenia w przedmiocie wszystkich źródeł i wysokości łącznego dochodu uzyskanego przez niego i jego małżonkę w 2007 r. oraz stosownych dokumentów w tym zakresie, dokumentów potwierdzających źródła i wysokość dochodów uzyskanych przez wnioskodawcę w okresie ostatnich trzech miesięcy (umów zlecenia, umów o dzieło, rachunków, innych), dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez syna wnioskodawcy, tj. zaświadczenia od pracodawcy o wysokości miesięcznego wynagrodzenia, zaświadczenia właściwego organu potwierdzającego, że małżonka wnioskodawcy posiada obecnie status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę, jego małżonkę i syna rachunków bankowych (w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie, oświadczenia w przedmiocie pobierania przez wnioskodawcę lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym świadczeń rodzinnych wraz z odpisami decyzji przyznających te świadczenia lub zaświadczeniem właściwego organu potwierdzającego ich aktualną wysokość, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę lub jego małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych), dokumentów potwierdzających wydatki poniesione w okresie ostatnich trzech miesięcy na leczenie (pomoc lekarską i zakup leków) oraz dokumentów obrazujących wysokość aktualnych zobowiązań wnioskodawcy (wobec ZUS, urzędu skarbowego, banków, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie (doręczone w dniu 6 lutego 2008 r.) wnioskodawca przedłożył pismo z dnia 18 lutego 2008 r., w którym podkreślił, iż ma bardzo duże zadłużenie powstałe w związku z kosztami leczenia jego dziecka. Do ww. pisma dołączył odpis decyzji z dnia 29 stycznia 2008 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz FP i FGŚP za okres od sierpnia 1999 r. do grudnia 2005 r. kwocie 29.961,16 zł, wskazując jednocześnie, że łączna wartość zadłużenia z tego tytułu wynosi 66.000 zł.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż pomimo upływu zakreślonego terminu wnioskodawca nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku przedłożenia wskazanych w wezwaniu dokumentów źródłowych. Odpowiadając na powyższe wezwanie nadesłał bowiem tylko jeden dokument (obrazujący wysokość jego zobowiązań względem ZUS), a uchylił się od przedłożenia innych bardzo istotnych dla oceny jego sytuacji finansowej dowodów, w tym poświadczających wysokość osiąganych dochodów, stan posiadanych zasobów finansowych (wyciągi z rachunków bankowych) oraz wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania oraz leczenie chorego dziecka.
W tych okolicznościach stwierdzić trzeba, że to sam wnioskodawca uniemożliwił dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej. Takie postępowanie wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych.
Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło