I SA/Gd 1004/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego z 26 sierpnia 2009 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 września 2007 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu Postanowieniem z dnia 2 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną A.B. na postanowienie tegoż Sądu z 15 grudnia 2008 r., albowiem została ona sporządzona przez osobę nieuprawnioną w rozumieniu art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a.". Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie A.B. na powyższe postanowienie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z 6 kwietnia 2009 r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego z 26 sierpnia 2009 r. odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 1 września 2009 r. Na przedmiotowe rozstrzygnięcie pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 10 września 2009 r. A.B. złożył sprzeciw wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że nie był w stanie dokonać czynności w terminie z powodu choroby objawiającej się silnymi bólami zamostkowymi i wysoką gorączką. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.). Zgodnie z art. 85 powołanej wyżej ustawy czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 cyt. ustawy). Przepisy art. 87 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl., post. WSA z 21.02.2006 r., I SAB/Wa 78/05, LEX nr 192260). Uchybienie w tym względzie, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem, narusza obiektywny miernik staranności i stanowi podstawę do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, skoro nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie. Należy zauważyć, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Spełnienie wymogu uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu nastąpi, jeżeli zostaną przytoczone okoliczności uzasadniające tę okoliczność. Chociaż uprawdopodobnienie jest wyjątkiem od reguły formalnego przeprowadzenia dowodu, to jednak nie oznacza to, że może ono w każdej sytuacji opierać się tylko na samych twierdzeniach strony. Odróżnienie aktu uprawdopodobnienia w stosunku do przeprowadzenia dowodu polega m.in. na tym, że uprawdopodobnienie przeprowadza się za pomocą środków nie skrępowanych wymaganiami stawianymi co do formy przez przepisy prawa. W ocenie Sądu powyższemu wymogowi skarżący nie sprostał, albowiem za takie nie można uznać ogólnikowego wskazania na fakt wystąpienia określonych objawów chorobowych. Twierdzenie o zaistnieniu okoliczności podnoszonych przez wnioskodawcę wymaga bowiem uwiarygodnienia, pozwalającego na zweryfikowanie prawdopodobieństwa wystąpienia stanu chorobowego. Zaniechanie przez A.B. przedłożenia np. stosownego zaświadczenia lekarskiego dla uprawdopodobnienia swoich twierdzeń, uniemożliwia sprawdzenie tego, czy w istocie objawy chorobowe wystąpiły i czy ich nasilenie było tego rodzaju, że uniemożliwiało wnioskodawcy sporządzenie sprzeciwu i wniesienie go w przepisanym terminie. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uznania, że strona skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia sprzeciwu, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.