I SA/Gd 1004/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi Ł. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 1 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 16 września 2020 r. nr [...] określił L.M. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. w kwocie 62.196,00 zł. Podatnik nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem pismem z dnia 16 października 2020 r. złożył odwołanie. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2021 r. nr [...] (doręczonym w dniu 4 marca 2021 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w/w decyzji nieostatecznej z dnia 16 września 2020 r. nadał rygor natychmiastowej wykonalności, powołując się na przesłankę wynikającą z art. 239b § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Pismem z dnia 10 marca 2021 r. L.M. złożył zażalenie na w/w postanowienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją nr [...] z dnia 19 lutego 2021 roku utrzymał w mocy decyzję Naczelnik Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 16 września 2020 r.. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2021 r. nr [...] (doręczonym w dniu 7 czerwca 2021 r.) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy w/w postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 lutego 2021 r.. W uzasadnieniu wskazano, że wypełnienie przesłanki zawartej w treści art. 239b § 1 pkt 1 O.p. potwierdza fakt, iż w ramach prowadzonego postępowania zgromadzono materiał dowodowy, z którego wynika, że na dzień wydania przedmiotowego postanowienia wobec L.M. prowadzone były postępowania egzekucyjne na podstawie: - tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., znak [...] z dnia 14 grudnia 2019 r. na kwotę należności głównej 7.200,00 zł, - tytułu wykonawczego wystawionego przez Wójta Gminy, znak [...] z dnia 29 maja 2019 r. na kwotę należności głównej 217,40 zł, - tytułu wykonawczego wystawionego przez Burmistrza, znak [...] z dnia 10 maja 2017 r. na kwotę należności głównej 100,00 zł. Natomiast w kwestii - na którą powołał się organ pierwszej instancji- istnienia przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, świadczą okoliczności, mające odzwierciedlenie w aktach sprawy, że L.M. nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPIK, jako właściciel pojazdów, oraz że jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w S. A., dla którego Sąd Rejonowy w S., prowadzi KW nr [...], w której w dziale IV widnieje wpis hipoteki przymusowej na rzecz A.S. w kwocie 108.273,70 zł. Podkreślono, że strona kwestionując ustalenia organu pierwszej instancji co do stanu posiadanego majątku nie wskazała nieruchomości, rzeczy ruchomych lub zbywalnych praw majątkowych, których wartość pozwalałaby na ustanowienie zastawu skarbowego bądź hipoteki przymusowej, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Natomiast nieruchomość będącej w posiadaniu podatnika objęta została hipoteką przymusową na rzecz A.S., co potwierdza, iż strona nie posiada nieruchomości, na której ustanowienie hipoteki przymusowej korzystałoby z pierwszeństwa zaspokojenia. W rozpatrywanej sprawie uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania przez stronę, o którym mowa w przepisie art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej można zdaniem organu, upatrywać w okolicznościach wynikających z zebranego materiału dowodowego. Wynika z niego, że podatnik z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w latach 2014-2019 wykazywał rokrocznie przychody w wysokości odpowiednio: 8.489,74 zł, 8.814,48 zł, 10.444,56 zł, 6.000,00 zł, 0,71 zł, 5,58 zł tj. w łącznej wysokości w okresie 6 lat 33.755,31 zł, natomiast za 2020 roku w Urzędzie Skarbowym nie odnotowano wpływu informacji od płatnika ani zeznania o wysokości osiągniętego dochodu. Z akt sprawy wynika ponadto, że wobec strony w latach 2005-2016 wielokrotnie prowadzone były postępowania egzekucyjne z wniosku Urzędu Wojewódzkiego, jak też że na dzień 16 lutego 2021 r. strona posiadała zaległości wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok oraz za 2016 rok . Biorąc pod uwagę powyższe, jak też fakt, iż podatnik nie regulował dobrowolnie zobowiązań w niższej wysokości oraz posiada zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 i 2016 rok, stwierdzono, że istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe wynikające decyzji z dnia 16 września 2021 r. [...] również nie zostanie przez stronę wykonane. Poza tym z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 10 marca 2021 r. strona wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o przyznanie ulgi w spłacie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. poprzez jego umorzenie. W w/w wniosku strona wykazała, że jedynym źródłem jej dochodu jest zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 215,84 zł miesięcznie oraz zasiłek stały z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w kwocie 485,16 zł miesięcznie. Powyższa okoliczność przemawia za wystąpieniem ryzyka niewywiązania się przez stronę z zobowiązania podatkowego określonego decyzją z dnia 16 września 2020 r. z uwagi na przedstawioną przez nią bieżącą sytuację finansową. Wskazano też, że pismem z dnia 16 października 2020 r. strona wniosła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 września 2020 r.. W konsekwencji w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej: • brak majątku, na którym możliwe byłoby ustanowienie hipoteki lub zastawu skarbowego korzystającego z pierwszeństwa zaspokojenia, • niewystarczające dochody osiągane przez L.M. w porównaniu z wysokością zaległości podatkowych, • zachowanie strony względem regulowania wymagalnych zobowiązań, przez co dochodzone są i były w trybie egzekucji administracyjnej, • wniesienie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 września 2020 r. nr [...]. uprawdopodabniały, że zobowiązanie podatkowe wynikające z w/w decyzji nie zostanie przez stronę wykonane. Ponadto jak wynika z akt sprawy w dniu 18 listopada 2019 r. L.M. został zawiadomiony w trybie art. 70c Ordynacji podatkowej pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 listopada 2019 r. nr [...] o zawieszeniu z dniem 30 sierpnia 2019 r. biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2013 i 2014. Zatem - w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a wbrew twierdzeniu strony - organ pierwszej instancji prawidłowo uznał za zasadne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z 16 września 2020 r. nr [...], z uwagi na zaistnienie w sprawie przesłanek, o których mowa w art. 239b § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: • art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; • art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego; • art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego; • art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia; • art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 i § 2 tej ustawy poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z 13 września 2021r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty skargi w zakresie uchybień proceduralnych, rozszerzając je o zarzut naruszenia art.7 i 8 k.p.a, a także podnosząc zarzut naruszenia wskazanych paragrafów art.239b O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 239b § 1 O.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności wtedy, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych (pkt 1) lub strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić i hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia (pkt 2) lub strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości (pkt 3) lub okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (pkt 4). Ponadto na podstawie § 2 art. 239b O.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Podstawą nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest zatem zaistnienie łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze, musi zaistnieć jedna z okoliczności wymienionych w art. 239b § 1 pkt 1-4 O.p., a po drugie - musi zaistnieć przesłanka z art. 239b § 2 O.p.. Przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 1-4 O.p. mają charakter fakultatywny i rozłączny, zaś przewidziane w treści art. 239b § 2 O.p. uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu (w tym przypadku niewykonanie zobowiązania) jest wysoce prawdopodobne. Warto przypomnieć, że w doktrynie prawa podatkowego najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością (por. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221; Komentarz do art. 239 (b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (w:) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009). W uzasadnieniu postawionych w skardze zarzutów strona przede wszystkim podnosi, że organy nie zbadały w sposób całościowy jej sytuacji majątkowej i pominęły istotne okoliczności tej sprawy. Odnosząc się do przedstawionej argumentacji, to należy zauważyć, że żadna z przesłanek, stanowiących w tej sprawie podstawę postanowienia rygorowego (art. 230b § 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 4 O.p.) nie wymaga, aby organ podatkowy precyzyjnie ustalał sytuację majątkową strony. W postępowaniu w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności rolą organu jest wykazanie, że z uwagi na wystąpienie jednej z czterech przesłanek istnieje prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Wynika to wyraźnie z § 2 art. 239b O.p.. Podkreślić też należy, że dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności, o jakiej stanowi w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. wystarczające jest, że organ podatkowy wykaże, że podatnik nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, a ponadto, że stan ten uprawdopodobnia niewykonanie zobowiązania. Postępowanie dowodowe nie musi więc prowadzić do dokładnego udowodnienia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez podatnika składników majątkowych. Rolą organu podatkowego jest jedynie uprawdopodobnienie tego, że ze względu na stan posiadania podatnika istnieje możliwość niewykonania ciążącego na nim zobowiązania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt I FSK 1058/15). W niniejszej sprawie podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był przepis art. 239b § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 239b § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.). W myśl art. 239b § 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: • organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub • strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Natomiast z art. 239b § 2 w/w ustawy wynika, iż przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Przypomnieć należy, że każdy z powodów wymienionych w art. 239 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi samodzielną i dostateczną przesłankę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, przy czym dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest też uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (239b § 2 ww. ustawy). Jak wynika z akt sprawy, realizację przesłanki zawartej w treści art. 239b § 1 pkt 1 potwierdza zgromadzony materiał dowodowy, z którego wynika, że wobec L.M. prowadzone były na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności postępowania egzekucyjne obejmujące inne należności pieniężne. Sąd podziela pogląd, że w przedmiotowej sprawie spełniona została także przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, albowiem organ ustalił, że skarżący nie figurował w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPIK, jako właściciel pojazdów, a ponadto jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w S. A., dla którego Sąd Rejonowy, prowadzi KW nr [...], w której w dziale IV widnieje wpis hipoteki przymusowej na rzecz A.S. w kwocie 108.273,70 zł. W tej sytuacji za uzasadniony należy uznać pogląd organu, że strona kwestionując ustalenia organu pierwszej instancji co do stanu posiadanego majątku nie wskazała nieruchomości, rzeczy ruchomych lub zbywalnych praw majątkowych, których wartość pozwalałaby na ustanowienie zastawu skarbowego bądź hipoteki przymusowej, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Natomiast nieruchomość będąca w posiadaniu podatnika dla którego Sąd Rejonowy prowadzi KW nr [...] objęta została hipoteką przymusową, co potwierdza, iż strona nie posiada nieruchomości, na której ustanowienie hipoteki przymusowej korzystałoby z pierwszeństwa zaspokojenia. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2204 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawym. W tym zakresie zarzut skarżącego, że organ pierwszej oraz drugiej instancji nie zbadał kwestii ustalenia własności lokalu mieszkalnego w S. przy A. jest niezasadny, a strona nie przedstawiała wyroku Sądu Okręgowego, na który się powołuje. Organ zasadnie zwrócił także uwagę, że skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączonym do niniejszej skargi wskazał w oświadczeniu, że jest właścicielem mieszkania w S. przy A., co wskazuje na sprzeczność z zarzutami wskazanymi w skardze. Zgodnie z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej przepis art. 239b § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Sąd stwierdza, że organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo ocenił tę przesłankę, wskazując na liczne nieuregulowane zobowiązania podatnika. Wobec czego należy stwierdzić, że istniała uzasadniona obawa, że zobowiązanie wynikające z decyzji podatkowej również nie zostanie wykonane. Poprawność argumentacji organu potwierdzają także informacje wynikające z postępowania o przyznanie ulgi w sprawie podatku. Sąd odnosząc się do argumentacji skargi wskazuje ponadto, że bez wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia pozostają zarzuty skierowane do decyzji wymiarowej, w tym zarzuty co do błędów rachunkowych i ewentualnego przedawnienia zobowiązania. Sąd zwraca uwagę, że pomimo, iż organ w zaskarżonym postanowieniu zawarł informacje w tych kwestiach, to podlegać one będą ocenom wyłącznie w toku właściwego postępowania. Mając to na uwadze Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.