I SA/Gd 1005/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi D.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy odmówił D.M. zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że wnioskodawczyni nie jest posiadaczem gospodarstwa rolnego, a tym samym nie jest producentem rolnym. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania D.M., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. U. 2006, Nr 52 poz. 379) zwrot podatku przysługuje producentowi rolnemu. Za producenta rolnego uważa się zaś - zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy - osobę fizyczną osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Natomiast z art. 4 ust. 2 cytowanej ustawy wynika, że decydujący jest stan istniejący na dzień 1 kwietnia danego roku - a zatem w niniejszej sprawie - 1 kwietnia 2010 roku. Z akt niniejszej sprawy wynika, że odwołująca się zawarła z Agencją Nieruchomości Rolnych w dniu 21 sierpnia 2009r. umowę dzierżawy rolnej Nr [...], na podstawie której wydzierżawiła na okres od 21 sierpnia 2009 do 30 marca 2010 r. nieruchomości rolne o po w. 128,3282 ha bez możliwości przedłużenia tej umowy. Umowa ta zatem wygasła w dniu 30 marca 2010 r. i z tym dniem D.M. utraciła tytuł prawny do wydzierżawionych nieruchomości. Do odwołania doręczyła natomiast pismo ANR wskazujące, że nie stawiła się w dniu 30 marca 2010r. i nie wydała nieruchomości naruszając tym postanowienia umowy. Z tego względu odwołująca się uważa, że nadal jest producentem rolnym i winna uzyskać zwrot części podatku akcyzowego. W ocenie Kolegium jednak odwołującej nie można uznać za producenta rolnego ponieważ nawet przyjmując, że jest ona posiadaczem bez tytułu prawnego to wedle ustawy o podatku rolnym (do której odsyła ustawa o zwrocie podatku akcyzowego), nie jest podatnikiem podatku rolnego ponieważ jedynie posiadacze gruntów na podstawie umowy z ANR uzyskują taki status. Posiadacze bez tytułu prawnego nie są podatnikami (art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym). Organ podkreślił także, że nie można zaakceptować praktyki, wedle której osoby, które wbrew postanowieniom umowy nie wydały nieruchomości dzierżawionych, uzyskiwałyby korzyść w postaci zwrotu podatku akcyzowego. Premiowanie zaś takich nielegalnych zachowań stałoby w sprzeczności z ratio legis ustawy o zwrocie podatku akcyzowego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że jako użytkownik gruntów jest ich posiadaczem bez względu na to, czy umowa została zawarta czy nie. W tej sprawie bezumowne przedłużenie umowy dzierżawy było konieczne, ponieważ na tych gruntach znajduje się stado 300 krów, których skarżąca nie mogła nigdzie przenieść. Skarżąca sporne grunty zakupiła w dniu 25 sierpnia 2010 r., do tego czasu jednak nieprzerwanie była ich posiadaczem i je uprawiała utrzymując je w dobrej kulturze rolnej. Za czas bezumownego korzystania z gruntów została obciążona czynszem powiększonym o karę w wysokości 25% czynszu. Dodatkowo za ten okres uiściła podatek rolny i podatek od nieruchomości. Skoro skarżąca była posiadaczem gruntów i je użytkowała, w związku z czym poniosła wydatki m.in. na zakup oleju napędowego do tego gospodarstwa, to należy jej się zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organy podatkowe zasadnie odmówiły stronie skarżącej zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego w produkcji rolnej na rok 2010 z tego względu, że na dzień 1 kwietnia 2010 r. nie miała ona tytułu prawnego do użytkowanych przez siebie gruntów. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów strony skarżącej podnoszącej, iż mimo wygaśnięcia umowy dzierżawy miała ona tytuł prawny do użytkowania wcześniej dzierżawionych gruntów. Z akt sprawy wynika bezspornie, że umowa dzierżawy wygasła w dniu 30 marca 2010 r. W § 3 tej umowy wyraźnie zastrzeżono brak możliwości jej przedłużenia. Z kolei w § 17 ust. 5 postanowiono, że jeżeli umowa wygasła lub uległa rozwiązaniu, a dzierżawca nie wydał przedmiotu dzierżawy w terminie, wówczas wydzierżawiający naliczał będzie opłatę z tytułu bezumownego korzystania z przedmiotu dzierżawy. Postanowiono też wyraźnie, że używanie przez byłego dzierżawcę przedmiotu dzierżawy po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy nie uważa się za przedłużenie umowy dzierżawy na czas nieoznaczony, mimo płacenia wymienionego wynagrodzenia. Wbrew zatem zarzutom strony skarżącej, nie budzi wątpliwości ustalenie poczynione przez organy w niniejszej sprawie, że umowa dzierżawy wygasła w dniu 30 marca 2010 r. i z tym dniem D.M. utraciła tytuł prawny do wydzierżawionych nieruchomości. Pomimo tego skarżąca nie wydała nieruchomości nadal korzystając z nich bezumownie. Okoliczność, że w umowie dzierżawy przewidziano sytuację faktyczną, w której dzierżawca nie zwróci w terminie przedmiotu dzierżawy i określono wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie nie oznacza, że korzystanie to zyskało charakter "umownego". Istota sporu dotyczy odpowiedzi na pytanie, czy podmiotowi bezumownie korzystającemu z gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa przysługuje prawo do zwrotu podatku akcyzowego, o którym mowa w ustawie z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. U. Nr 52, poz. 379). Zwrot podatku akcyzowego, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, jest możliwy wyłącznie na skutek wydania decyzji administracyjnej. Warunkiem zwrotu części podatku akcyzowego jest złożenie stosownego wniosku do wójta, burmistrza (prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce położenia gruntów będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego wraz z fakturami VAT stanowiącymi dowód zakupu oleju napędowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku (art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, 2 i 3 wskazanej ustawy). Istotną kwestią w sprawie jest wskazanie na gruncie przepisów powołanej ustawy, kto jest uprawnionym do ubiegania się o zwrot podatku akcyzowego. Powołana ustawa w art. 3 ust. 1 stanowi, że zwrot podatku przysługuje producentowi rolnemu. Za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą w posiadaniu gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym (art. 3 ust. 2 ustawy). Dla wszczęcia postępowania konieczny jest wniosek producenta rolnego, który powinien zawierać elementy określone w art. 6 ust. 2 i 3 ustawy, w szczególności oświadczenie o powierzchni użytków rolnych posiadanych przez producenta rolnego na terenie gminy (art. 6 ust. 2 pkt 4 ustawy). Oświadczenie powinno zawierać wskazanie powierzchni użytków rolnych, będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego, określonej w ewidencji gruntów i budynków, według stanu na dzień 1 kwietnia danego roku. Z powyższych przepisów wynika konstatacja, iż podmiotem uprawnionym do ubiegania się o zwrot akcyzy jest producent rolny władający określonymi gruntami rolnymi. Producent ten musi posiadać grunty rolne na dzień 1 kwietnia danego roku podatkowego. Przy czym za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą w posiadaniu gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym (art. 3 ust. 2 ustawy). Z kolei w myśl art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo rolne (tekst. jedn. Dz.U. z 2006 r., nr 136, poz. 969), posiadacze gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych, jeżeli posiadanie jest bez tytułu prawnego, nie są podatnikami podatku rolnego. W rezultacie posiadacze tych nieruchomości bez tytułu prawnego nie są producentami rolnymi, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej i nie przysługuje im prawo zwrotu tego podatku. Okoliczność, że skarżąca zwróciła Agencji Nieruchomości Rolnych równowartość podatku rolnego za okres bezumownego korzystania nie oznacza, że stała się podatnikiem tego podatku. Podatnikiem tego podatku, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy Prawo rolne była jednostka organizacyjna Agencji Nieruchomości Rolnych, a skarżąca jedynie zwróciła Agencji poniesiony przez nią koszt tego podatku w ramach wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntów, co do których umowa dzierżawy wygasła. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.