I SA/Gd 1008/20

WyrokWSA w Gdańsku2021-01-05

Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Krzysztof Przasnyski, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia z powodu rzekomego braku prawidłowego pełnomocnictwa szczególnego jest zasadne, jeśli organ pierwszej instancji nie kwestionował statusu pełnomocnika, a wezwanie do uzupełnienia braków formalnych nie było wystarczająco precyzyjne?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych w zakresie pełnomocnictwa szczególnego nie było wystarczająco precyzyjne. Organ odwoławczy nie sprecyzował, że przedłożona kserokopia pełnomocnictwa jest wadliwa i wymaga przedłożenia oryginału lub notarialnie poświadczonego odpisu, co narusza zasadę lojalności wobec podatnika i standardy proceduralne. Pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia w takich okolicznościach narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
Stan faktyczny
Po wydaniu decyzji ustalającej wysokość zobowiązania pieniężnego, pełnomocnik strony złożył odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez złożenie stosownych pełnomocnictw. Pełnomocnik prosił o wyjaśnienie nieprawidłowości i przedłużył termin. Kolegium pozostawiło odwołanie bez rozpatrzenia. Po rozpoznaniu zażalenia, Kolegium utrzymało w mocy swoje postanowienie, argumentując, że przedłożone pełnomocnictwa nie spełniały wymogów formalnych. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 marca 2020 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz strony skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi V. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 rok 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 marca 2020 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 19 sierpnia 2019 r. Wójt Gminy ustalił pani V. P. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017 r. w kwocie 17.124 zł. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożył w imieniu podatniczki jej pełnomocnik – pan R. P. (mąż). Pismem z dnia 5 lutego 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , wezwało pełnomocnika strony do uzupełnienia braków formalnych odwołania – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia – poprzez złożenie stosownych pełnomocnictw na określonym wzorze. W dniu 21 lutego 2020 r. pan R. P. złożył w formie elektronicznej wniosek o dokładne wyjaśnienie na czym polega nieprawidłowość pełnomocnictw szczególnych dołączonych do złożonych odwołań od decyzji podatkowych wraz z wnioskiem o przedłużenie terminu do wykonania zobowiązania. Postanowieniem z dnia 13 marca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawiło złożone odwołanie bez rozpatrzenia. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie pan R. P. wskazał, że prawidłowe pełnomocnictwo dołączył do inicjującej postępowanie podatkowe deklaracji podatkowej złożonej w dniu 28 maja 2019r. Dodał również, że także do odwołania załączył pełnomocnictwo szczególne opatrzone datą 18 września 2019 r., na potwierdzenie czego przedłożył kopię pełnomocnictwa do zażalenia. W ocenie strony Kolegium, rozstrzygając o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania z powodu braku przedłożenia właściwego pełnomocnictwa, mija się z prawdą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2020 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że pismem z dnia 29 czerwca 2020 r. zwróciło się do Wójta Gminy o nadesłanie z akt organu I instancji pełnomocnictw szczególnych udzielonych panu R. P. przez panią V. P. w oryginale bądź urzędowo poświadczonej kopii za zgodność, ze wskazaniem daty, w której zostały złożone organowi. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 20 lipca 2020r. Wójt nadesłał pismo przewodnie pana R. P. złożone dnia 28 maja 2019r. (data wpływu do Urzędu), do którego załączono pełnomocnictwa do poszczególnych spraw dotyczących podatku od nieruchomości za lata 2017 - 2019. Wójt wyjaśnił, że do akt nie złożono żadnego innego umocowania. Wskazał ponadto, że do organowi odwoławczemu wraz z odwołaniem i aktami administracyjnymi przekazano pełnomocnictwa dołączone do deklaracji podatkowej. Pan R. P. w piśmie z dnia 3 lipca 2020 r. wyjaśnił natomiast, że podatniczka osobiście złożyła w dniu 28 maja 2019r. na dzienniku podawczym Urzędu Gminy deklaracje w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2017, 2018, 2019 złączając do każdej z nich właściwe pełnomocnictwo. Pełnomocnictwa zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem pieczęcią urzędową dziennika podawczego. Podniósł, że Kolegium, rozpatrując odwołanie, było w posiadaniu oryginału pełnomocnictwa szczególnego, zatem organ odwoławczy mógł z urzędu potwierdzić za zgodność z oryginałem złożone pełnomocnictwa szczególne dołączone do deklaracji podatkowych złożonych w Gminie za 2017r. i za 2018r. Zdaniem strony z uwagi na powyższe organ odwoławczy bezzasadne domaga się złożenia dodatkowych pełnomocnictw szczególnych. W dalszej kolejności, Kolegium, przywołując treść art. 138 a § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) wskazało, że wbrew twierdzeniom strony prawidłowo wezwano pana R. P. od przedłożenie pełnomocnictwa szczególnego, bowiem nadesłane z aktami I instancji pełnomocnictwa złożone w dniu 28 maja 2019r., wraz z deklaracją i pismem przewodnim, nie spełniały wymogów pełnomocnictwa szczególnego, gdyż nie precyzują przedmiotu sprawy. Do każdej sprawy podatkowej strona złożyła jednobrzmiące pełnomocnictwa na wzorze nie precyzując jednocześnie, której ze spraw dotyczą. Złożone dokumenty nie były też opatrzone datą. Zdaniem organu wskazane okoliczności stanowiły podstawę wezwania do uzupełnienia braku formalnego, przez żądanie przedłożenia prawidłowego pełnomocnictwa szczególnego do danej sprawy. Wezwanie precyzowało treść żądania, tym samym stawiany w tym zakresie zarzut braku podstaw żądania prawidłowego umocowania nie był zasadny. W ocenie Kolegium powyższego nie zmienia podnoszony w zażaleniu zarzut załączenia do odwołania prawidłowego pełnomocnictwa szczególnego. Wskazane umocowanie, przedłożone w kopii dopiero do zażalenia, zawiera datę oraz jednoznacznie wskazuje przedmiot sprawy z podaniem numeru sprawy Wójta Gminy. Jednak pan R. P., opisując szczegółowo załączniki wnoszone z odwołaniem, nie wskazał, że załącza kolejne pełnomocnictwo szczególne do danej sprawy. Ewentualne przeoczenie tego dokumentu przez pełnomocnika i brak jego załączenia do odwołania nie uprawnia, zdaniem organu, na obecnym etapie do uwzględnienia zażalenia. Powyższego nie zmienia nadto nadesłane mailem pismo pełnomocnika strony z 24 lutego 2020r. żądające wyjaśnienia podstawy żądania przedłożenia umocowania szczególnego. Wobec braku przedłożenia właściwego umocowania, wskazane pismo nie skutkowało uzupełnieniem odwołania. W ocenie organu wezwanie o uzupełnienie wskazanego braku formalnego jasno precyzowało podstawę prawną oraz przyczynę żądania przedłożenia właściwego umocowania. W związku z powyższym Kolegium nie podzieliło zarzutu bezzasadności wezwania do uzupełnienia braków formalnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pani V. P. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia 13 marca 2020 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie. Zarzuciła ponadto naruszenie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w związku z art. 137 § 2 -3a Ordynacji podatkowej w związku z art. 1301 § 1, art. 125 § 2 k.p.c. w zw. z art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącej zaskarżone rozstrzygnięcie narusza również art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez działanie organu podważające zaufanie obywatela do organów państwa oraz poprzez zaniechania udzielenia niezbędnych informacji stronie postępowania a także art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie obowiązku podjęcia niezbędnych działań w celu załatwienia sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem. W niniejszej sprawie nie jest sporne, że w aktach sprawy jest kserokopia udzielonego przez panią V. P. na formularzu PPS-1 pełnomocnictwa szczególnego. Podatniczka złożyła w rubryce 21. części C podpis o upoważnieniu R. P. do reprezentowania w sprawie podatkowej w zakresie opisanym w części E. Kserokopia pełnomocnictwa została dołączona do pisma z 22 maja 2019 r., złożonego osobiście w dniu 28 maja 2019 r. Nie jest okolicznością sporną, że w sprawie została wydana decyzja Urzędu Gminy z dnia 19 sierpnia 2019 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r. Odwołanie zostało sporządzone przez pełnomocnika R. P., któremu organ pierwszej instancji doręczył decyzję wymiarową. Organ pierwszej instancji nie kwestionował statusu pełnomocnika. Działania R. P. jako pełnomocnika V. P. nie były również kwestionowane przez organ drugiej instancji, który doręczał informację o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Powyższy kontekst zdarzeń jest istotny dla oceny skutków prawnych wezwania do uzupełnienia braków formalnych z dnia 5 lutego 2020 r. Z treści wezwania wynika, że w aktach brak prawidłowego pełnomocnictwa szczególnego, gdyż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 28 grudnia 2015 r. pełnomocnictwa są udzielane na odpowiednim wzorze (szczególne - PPS-1). Pełnomocnik R. P. złożył w formie elektronicznej wniosek o wyjaśnienie na czym polega nieprawidłowość załączonych pełnomocnictw szczególnych. Organ dopiero w uzasadnieniu postanowienia z dnia 13 maja 2020 r. wyjaśnił, że pełnomocnictwa nie zostało złożone w formie oryginalnej lub w formie notarialnie poświadczonego odpisu. W treści wniosku pełnomocnik wskazał, że pełnomocnictwo szczególne zostało dołączone do odwołania od decyzji wymiarowej. Należy wskazać, że w przedłożonych aktach administracyjnych nie znajduje się dokument pełnomocnictwa dołączonego do odwołania i dokument taki nie został wymieniony w spisie załączników. Pan R. P. również w zażaleniu i piśmie z 3 sierpnia 2020 r. wyjaśnił, że pełnomocnictwo szczególne w formie oryginalnej było w posiadaniu organu w związku z prowadzonymi postępowaniami odwoławczymi od decyzji wymiarowej za rok 2017, 2018 i 2019. W świetle powyższego nie można uznać, że wezwanie kierowane do podatniczki dotyczące uzupełnienia braków formalnych było sformułowane prawidłowo, w sposób umożliwiający wykonanie wezwania. W szczególności nie odpowiada wymogom precyzji brak wskazania, że dokument złożony w formie kserokopii jest wadliwy i konieczne jest przedłożenie oryginału lub odpisu potwierdzonego notarialnie. Poprzestanie na przytoczeniu treści przepisu oraz wskazanie, że konieczne jest zastosowanie określonego wzoru nie może być uznane za wystarczające, w sytuacji gdy strona ze wzoru PPS-1 korzystała. Pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia skutkuje odstąpieniem od zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego. Rzeczą organu jest działanie lojalne wobec podatnika, gwarantujące zachowanie standardów proceduralnych. Wezwanie do usunięcia braków formalnych powinno być precyzyjne, jednoznaczne, jasne i zrozumiałe. W rozpoznawanej sprawie, w której organ pierwszej instancji nie kwestionował umocowania pełnomocnika, konieczne było sprecyzowanie wezwania w sposób odnoszący się do zdarzeń w sprawie, formy dokumentu przedstawionego organowi oraz formy dokumentu prawidłowego, umożliwiającego osiągnięcie przez stronę oczekiwanego skutku procesowego. W ocenie Sądu wezwanie nie zostało sformułowane w sposób umożliwiający stronie uzupełnienie braków formalnych pełnomocnictwa, co mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w punkcie 1. wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wskazanej ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło