I SA/Gd 1009/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków A. B. o wyłączenie: sędziego NSA Elżbiety Rischki, sędziego NSA Małgorzaty Tomaszewskiej, sędziego WSA Janiny Guść, sędziego WSA Ireny Wesołowskiej i starszego referendarza sądowego Moniki Hennig w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2017 r. sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia 1. odrzucić wniosek o wyłączenie sędziego WSA Janiny Guść, 2. oddalić wnioski w pozostałym zakresie. Skarżący A. B. wniósł o wyłączenie: sędziego NSA Elżbiety Rischki, sędziego NSA Małgorzaty Tomaszewskiej, sędziego WSA Janiny Guść, sędziego WSA Ireny Wesołowskiej i starszego referendarza sądowego Moniki Hennig od udziału w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2017 r. sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Uzasadniając wnioski wskazano, że ww. sędziowie zamykają skarżącemu, jako stronie, prawo do sądu, blokują tę sprawę - są zatem nieobiektywni w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej: "P.p.s.a.". Zdaniem skarżącego, ww. sędziowie naruszyli także obowiązujące wszystkich sędziów standardy bezstronności, a wynikające z orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 7 czerwca 2005 r. (v. Czechy) i z dnia 15 grudnia 2005 r. (v. Cypr) z wniosku Kyprianou, a także art. 6 Konwencji Rady Europy z 1950 r., ratyfikowanej przez RP w 1993 r. Z kolei wymieniony we wniosku referendarz sądowy dyskryminuje prawa skarżącego jako strony, zamyka jego prawo do sądu, blokuje te prawa i narusza standardy bezstronności zawarte w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W zakresie dotyczącym wniosku o wyłączenie sędziego WSA Janiny Guść należy wskazać, że zgodnie z art. 22 § 4 P.p.s.a. ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym. Z akt sprawy wynika, że skarżący w ramach niniejszego postępowania złożył już raz wniosek o wyłączenie sędziego WSA Janiny Guść. Postępowanie w przedmiocie wyłączenia tego sędziego na wniosek skarżącego złożony w dniu 9 stycznia 2018 r. zostało zakończone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 1009/17, którym oddalono ten wniosek. Wniosek skarżącego złożony w dniu 20 maja 2018 r. w zakresie tego sędziego został oparty na tych samych okolicznościach, jest zatem wnioskiem ponownym, co skutkuje jego odrzuceniem na podstawie art. 22 § 4 P.p.s.a. Odnośnie do wniosków skarżącego dotyczących: sędziego NSA Elżbiety Rischki, sędziego NSA Małgorzaty Tomaszewskiej, sędziego WSA Ireny Wesołowskiej i starszego referendarza sądowego Moniki Hennig, należy wskazać, że zgodnie z art. 19 P.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 (wyłączenie sędziego z mocy ustawy), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 P.p.s.a.) W myśl art. 22 P.p.s.a. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy (§ 1). Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy (§ 2). Z mocy art. 24 § 1 P.p.s.a. przepisy rozdziału 5 ("Wyłączenie sędziego") stosuje się odpowiednio do wyłączenia m.in. referendarza sądowego. Instytucja wyłączenia sędziego (i odpowiednio referendarza sądowego), zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie (referendarze sądowi) nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego (referendarza sądowego), we wszystkich procedurach sądowych, sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego (referendarza sądowego) w rozpoznaniu określonej sprawy. W orzecznictwie akcentuje się, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 P.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu, ale nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r. sygn. akt II FZ 60/08, ONSAiWSA 2008/6/97). Nie może tym samym służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienie NSA z dnia 8 maja 2009 r. sygn. akt II FZ 128/09, LEX nr 574751). W szczególności nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, czy też stronniczo. Podobnie subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2009 r. sygn. akt I OZ 607/09, LEX nr 563321). W oświadczeniach z dnia 17, 21, 23, 27 i 30 sierpnia 2018 r. wymienieni we wnioskach sędziowie i referendarz sądowy podali, że w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku pod sygn. akt I SA/Gd 1009/17 ze skargi A. B. nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i 19 P.p.s.a., uzasadniające wyłączenie od udziału w sprawie. Zdaniem tutejszego Sądu, argumenty podnoszone przez skarżącego w jego wnioskach nie mogły przesądzić o wyłączeniu wymienionych we wnioskach sędziów od udziału w niniejszej sprawie, albowiem - jak wynika chociażby z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP - sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Skarżący zaś, poprzez swoje przypuszczenia, domysły, doświadczenia z wcześniejszego etapu postępowania, nie może wpływać na kształt składu orzekającego w taki sposób, jaki oczekuje tego A. B. W odniesieniu do wniosku dotyczącego wyłączenia referendarza sądowego wymaga wyjaśnienia, że postanowienie, które zostało zaskarżone przez A. B. (i w którym to środku zaskarżenia sformułowano wniosek o wyłączenie), dotyczyło odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy. Z regulacji zawartych w art. 243 i nast. P.p.s.a. wynika, że przesłanką przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Jedynie w takim zakresie wypowiedziano się w zaskarżonych przez stronę rozstrzygnięciach. Czym innym jest zatem ocena wykazania przez stronę przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, czym innym - szeroko pojęta kontrola działalności administracji publicznej poprzez orzeczenie w przedmiocie zasadności skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że strona skarżąca niezadowolona z ewentualnego niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia ma prawo do jego zaskarżenia w drodze skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 22 § 1, 2 i 4 oraz art. 24 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.