I SA/Gd 1011/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Edyta Anyżewska (spr.), Sędziowie : NSA Elżbieta Rischka, NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Monika Orska, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę I SA/Gd 1011/03 U z a s a d n i e n i e W celu wyegzekwowania od dłużnika – "A" Spółki z o.o. z siedzibą w P. nieuregulowanych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne ([...] zł), ubezpieczenie zdrowotne ([...] zł) oraz składek na FP i FGSP ([...] zł) za miesiąc wrzesień 2002r. oraz okres od listopada 2002r. do marca 2003r., wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., Inspektorat w P. (po uprzednim doręczeniu dłużnikowi w dniu 22 kwietnia 2003r. upomnienia) wystąpił do organu egzekucyjnego – Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w G. o wszczęcie egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny – Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w G., w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanej Spółki na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], wystawionych przez wierzyciela dokonał - zawiadomieniami nr [...] z dnia 12.05.2003r. - zajęcia rachunku bankowego Spółki w Banku Spółdzielczym w P. Pismami z dnia 22.05.2003r. zobowiązana Spółka zgłosiła na podstawie art.33 pkt 8 w związku z art.7 ust.2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 2002r. nr 110, poz.968) zarzuty dotyczące zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, tj. zajęcia wym. rachunku bankowego. Jednocześnie, obok żądania wstrzymania postępowania egzekucyjnego i uchylenia dokonanego zajęcia, zobowiązana Spółka wniosła o zastosowanie mniej dolegliwego środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z wierzytelności przysługujących Spółce wobec "B" SA w G. w niespornej kwocie [...] zł. Organ egzekucyjny postanowieniem nr [...] z dnia 11.06.2003r. uznał przedmiotowe zarzuty za bezpodstawne i odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia dotychczasowych czynności egzekucyjnych. Organ uznał, iż wskazany przez spółkę środek egzekucyjny jest niewykonalny, bowiem Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2003r. sygn. akt [...] ogłosił upadłość Spółki "B" SA. Organ jest zatem uprawniony – na podstawie art.7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – zastosować środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku. Skoro dłużnik wskazał środek, który do takiego celu nie mógł doprowadzić zarzuty nie mogły być uwzględnione. Zobowiązana Spółka pismem z dnia 22.06.2003r. złożyła zażalenie na to postanowienie do Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając, że postanowienie narusza prawo i wniosła o jego uchylenie w całości. Jednocześnie zobowiązana Spółka wystąpiła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia. Spółka zarzuciła, że zaskarżone postanowienie nie zawiera wymaganego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Powołanie się na art.63 § 1 Prawa upadłościowego bez wyjaśnienia jakie znaczenie ma ogłoszenie upadłości (nieprawomocne) wobec dłużnika Spółki powoduje, że postanowienie to jest wadliwe, a co najmniej przedwczesne. Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym, postanowieniem Nr [...] z dnia 22.07.2003r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, nie znajdując przesłanek do jego uchylenia, a zarazem wstrzymania dokonanych czynności egzekucyjnych (na podstawie art. 35 § 2 powołanej ustawy). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż organ egzekucyjny zaskarżonym postanowieniem z dnia 11.06.2003r. trafnie rozstrzygnął w kwestii uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (przywołanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia) organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków (wymienionych w art. 1a pkt 12 lit.a wym. ustawy) – stosuje środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z treści powyższego przepisu, co potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 09.02.2000r., sygn. akt I SA/Gd 2113/98, LEX nr 40392), jednoznacznie wynika konieczność zastosowania takiego środka (lub środków egzekucyjnych), które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru. Stąd organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował dostępny środek w postaci egzekucji z rachunku bankowego. Wskazany natomiast przez zobowiązaną Spółkę środek egzekucyjny, tj. egzekucja z wierzytelności pieniężnych, nie dawał gwarancji wyegzekwowania jakichkolwiek kwot pieniężnych ze względu na ogłoszoną upadłość dłużnika - "B" SA w G.. Organ odwoławczy zauważył przy tym, iż przywołane w zażaleniu uprawnienia, przewidziane Prawem upadłościowym, są uprawnieniami wierzyciela upadłego, którym w rozpoznanej sprawie nie jest organ egzekucyjny. Wskazany przez zobowiązaną Spółkę środek egzekucyjny, wobec ogłoszonej upadłości dłużnika (pomimo nieprawomocnego charakteru orzeczenia w przedmiocie upadłości), chociażby ze względu na tryb procedury upadłościowej, był niewykonalny, co nie pozwalało na jego zastosowanie na tym etapie w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym Powyższe stanowi zatem o braku zasadności zarzutu określonego w art.33 pkt 8 cyt. ustawy egzekucyjnej. Organ odwoławczy zgodził się natomiast z zarzutem zażalenia odnośnie błędnego zastosowania art.63 § 1 Prawa upadłościowego. Wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia tego przepisu nie miało jednak w ocenie organu nadzoru wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, którego zasadność została wyżej wykazana. Na przedmiotowe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej "A" Spółka z o.o. pismem z dnia 25.08.03r. złożyło skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w G., wnosząc o uchylenie tego postanowienia oraz uprzednio zaskarżonego postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS w G.. Równocześnie strona skarżąca wniosła do Sądu o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi. W skardze zarzucono niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, a tym samym naruszenie art.78, art.80 i art.81 k.p.a. Ponadto strona skarżąca zarzuciła naruszenie art.33 pkt 8 w związku z art.7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich błędną wykładnię oraz art.124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niewskazanie w treści przedmiotowego postanowienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia. Dyrektor Izby Skarbowej – w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wyjaśnił, iż w dniu 28.07.2003r. organ egzekucyjny dokonał wycofania wym. zajęć rachunku bankowego, w związku ze zbiegiem do tego prawa egzekucji prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (wyjaśnienia w tym zakresie zostały zawarte w piśmie organu egzekucyjnego nr [...] z dnia 16.10.2003r.). Wobec tego, że postępowanie z nin. skargi nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004r. na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271) sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w G.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie organu nadzoru – dyrektora Izby Skarbowej, właściwego w sprawie na podstawie w art.23 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej ustawą) utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, o którym mowa w art.19 § 4 ustawy, nie uwzględniające zarzutu strony skarżącej zgłoszonego na podstawie art.33 pkt 8 ustawy – zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Strona zgłosiła w toku postępowania egzekucyjnego wniosek aby w miejsce zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej przysługującej Spółce od "B" SA. Organ egzekucyjny uznał, że zastosowany przez niego środek egzekucyjny jest środkiem przewidzianym w ustawie i prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, zatem prowadzenie egzekucji z zastosowaniem tego środka zgodne jest z art.7 § 1 i 2 ustawy. Stanowisko to jest w pełni uzasadnione. Egzekucję z rachunków bankowych przewidziano w art.80 § 1 ustawy jako jeden ze środków egzekucji należności pieniężnych, jest to zatem środek przewidziany ustawowo i dopuszczalny. Organ nadzoru zasadnie zaakceptował stanowisko organu egzekucyjnego o nierealności zaspokojenia wierzyciela egzekwowanej należności z wierzytelności przysługującej Spółce od innego przedsiębiorcy. Skoro Spółka sama nie uzyskała należnej zapłaty mimo jej niekwestionowania (co najmniej od 20 sierpnia 2002r. – k.[...]) przez "B", to nie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego możliwość prowadzenia skutecznej egzekucji z tego prawa majątkowego w sytuacji, gdy dłużnik spółki został postawiony w stan upadłości, mimo nieprawomocności postanowienia sądu w tym przedmiocie w toku postępowania instancyjnego w nin. sprawie. Jak trafnie stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej reguły postępowania upadłościowego dotyczą wierzycieli upadłego, nie dotyczą zatem egzekucji administracyjnej prowadzonej w stosunku do dłużnika, któremu przysługuje wierzytelność od upadłego. W okolicznościach sprawy, nie wymagała postępowania dowodowego możliwość zastosowania zaproponowanego przez stronę środka egzekucyjnego, bowiem nawet nieprawomocne ogłoszenie upadłości dłużnika strony skarżącej uprawniało organ egzekucyjny do wniosku, że środek ten nie doprowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku. Wobec niezasadności skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) orzekł o jej oddaleniu.