I SA/Gd 1011/18

Dnia 18 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. T. o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2019 r. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 23 sierpnia 2018 roku, nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2014 roku oraz od stycznia do grudnia 2015 roku postanawia: przywrócić termin do sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2019 r. Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 23 sierpnia 2018 roku, w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2014 roku oraz od stycznia do grudnia 2015 roku. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 11 lutego 2019 roku skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Uzasadniając złożony wniosek strona wskazała, że pismem z dnia 10 grudnia 2018 roku wypowiedziała pełnomocnictwo reprezentującemu ją adwokatowi. Wnioskodawca był przy tym przekonany, że pełnomocnik powiadomi o tej okoliczności sąd, a wszelkie pisma będą bezpośrednio doręczane stronie. Strona wskazała, że o fakcie wydania wyroku dowiedziała się w dniu 11 lutego 2019 r., kiedy przygotowywała zażalenia na postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Sytuacja związana z wypowiedzeniem pełnomocnictwa wprowadziła skarżącego w błąd co do terminu rozprawy, daty wydania wyroku i terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej w skrócie p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzuceniu przez Sąd. Jak podkreślono wyżej jedną z przesłanek przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Przyjmuje się, że brak winy podlega ocenie na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przeszkoda, uzasadniająca przyjęcie uprawdopodobnienia braku winy, zachodzi wówczas, gdy dokonanie czynności w ogóle, tj. w sensie obiektywnym było niemożliwe albo nie można było oczekiwać od strony, że w danych okolicznościach zachowa wyznaczony ustawą termin procesowy. W ocenie Sądu, w świetle przytoczonych przez stronę okoliczności oraz mając na uwadze treść załączonego do wniosku dokumentu w postaci wypowiedzenia pełnomocnictwa można uznać, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w nieterminowym złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku. Z przywołanych okoliczności wynika, że skarżący wypowiedział adwokatowi pełnomocnictwo pismem z dnia 10 grudnia 2018 r. Pomimo wypowiedzenia pełnomocnictwa adwokat niezwłocznie nie poinformował sądu o tej okoliczności i uczynił to dopiero w dniu 15 stycznia 2019 r. W związku z tym strona nie była zawiadomiona przez sąd o dniu, na który została wyznaczona rozprawa. W konsekwencji nie mając świadomości o tym kiedy został wydany wyrok, skarżący nie dysponował wiedzą od jakiej daty biegł termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu, przedstawione i uprawdopodobnione przez stronę okoliczności nie mogą świadczyć o zawinionym przez wnioskodawcę uchybieniu terminowi do dokonania czynności postępowania. Strona mimo wypowiedzenia pełnomocnictwa mogła bowiem oczekiwać, że adwokat, jako podmiot profesjonalnie przygotowany do świadczenia pomocy prawnej, dysponujący wiedzą o procedurach obowiązujących w postępowaniu przed sądem, zawiadomi sąd o wypowiedzeniu mu stosunku pełnomocnictwa pomimo zwolnienia go z obowiązku dalszego reprezentowania skarżącego. W ocenie Sądu strona mogła liczyć na tego rodzaju postępowanie choćby z tej przyczyny, że taki obowiązek został nałożony na osoby wykonujące zawód adwokata na mocy § 30 ust. 3 Kodeksu etyki adwokackiej, który stanowi, że w razie wygaśnięcia pełnomocnictwa adwokat powinien bezzwłocznie zawiadomić o tym fakcie sąd lub organ, przed którymi występował. Można zatem przyjąć, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy strona nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co uzasadnia jego przywrócenie. Sąd rozpatrując wniosek strony miał przy tym na uwadze prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. obejmuje swym zakresem także działania bądź zaniechania ustanowionego pełnomocnika. Sąd akceptując co do zasady powyższe zapatrywanie stoi jednak na stanowisku, że skutki niewłaściwego postępowania pełnomocnika należy odnosić do sytuacji, gdy stosunek pełnomocnictwa trwa a sam pełnomocnik jest uprawniony do działania w jej imieniu. Takiej samej miary nie można jednak stosować do zaniechania pełnomocnika, nawet profesjonalnego, w sytuacji gdy nie jest on już pełnomocnikiem z uwagi na wypowiedzenie łączącego strony stosunku prawnego. Zaniechanie adwokata, po ustaniu stosunku pełnomocnictwa nie może w skutkach prowadzić do niekorzystnych dla strony skutków procesowych w postaci pozbawienia jej prawa do poddania orzeczenia sądu kontroli instancyjnej. Nie można przyjąć, że skutki niedopełnienia przez adwokata należytej staranności zawodowej rozciągają się tak daleko, że stronie zamknięta zostanie możliwość zaskarżenia orzeczenia tylko z tej przyczyny, że po ustaniu stosunku pełnomocnictwa, były pełnomocnik zachował się niesolidnie. Taka sytuacja nie może skutkować odmową przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności postępowania. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał zatem, że skarżący w sposób należyty uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu, wypełniając tym samym przesłankę warunkującą przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. W okolicznościach, jakie zaistniały w związku z wypowiedzeniem pełnomocnictwa nie można było oczekiwać od strony, że zachowa termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, skoro strona wskutek niewłaściwego postępowania byłego pełnomocnika nie dysponowała wiedzą o terminie rozprawy i dacie wydania wyroku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.