I SA/Gd 1012/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-05-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia Zbigniew Romała, Sędzia Ewa Kwarcińska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasacyjna organu odwoławczego wydana na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej była legalna, jeśli organ I instancji nie wyjaśnił istotnej kwestii ustalenia strony postępowania podatkowego, a w trakcie postępowania zmarła jedna ze stron?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja kasacyjna organu odwoławczego, wydana na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, była legalna. Sąd podkreślił, że decyzja kasacyjna jest dopuszczalna, gdy organ I instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego. W sytuacji, gdy zmarła jedna ze stron, a organ I instancji nie ustalił spadkobierców ani kuratora spadku, organ odwoławczy prawidłowo wydał decyzję kasacyjną, wskazując na konieczność wyjaśnienia tej kwestii przez organ I instancji.Stan faktyczny
Skarżący D. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2001 r. dotyczącą ustalenia łącznego zobowiązania w podatku rolnym za 2001 rok. Organ odwoławczy wydał decyzję kasacyjną, wskazując, że organ I instancji nie wyjaśnił istotnej kwestii ustalenia strony postępowania podatkowego, zwłaszcza w kontekście śmierci jednego ze współwłaścicieli. Skarżący zarzucił, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego i nie powinien być obciążony podatkiem rolnym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Zbigniew Romała, Ewa Kwarcińska (spr.), NSA, NSA, , Protokolant Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania w podatku rolnym za 2001 rok oddala skargę
I SA/Gd 1012/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 24 kwietnia 2001r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie łącznego zobowiązania w podatku rolnym za rok 2001 skarżącego D. K. oraz Z. K. W uzasadnieniu wskazano, że z treści odwołania skarżącego wynika, że Z. K. nie żyje. Stroną postępowania podatkowego nie może być osoba zmarła. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien ustalić na kim ciąży obowiązek podatkowy w podatku rolnym z tytułu prawa własności użytków rolnych i lasu.
Od decyzji tej skarżący złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że niczego w swym gospodarstwie rolnym nie roluje w związku z tym nie ma obowiązku uiszczania podatku rolnego. Pozostałe zarzuty wskazane w skardze nie dotyczą niniejszej sprawy.
Zgodnie z art. 97 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153/02, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona albowiem zaskarżona decyzja nie narusza, zdaniem Sądu, prawa znajdującego zastosowanie w sprawie, w stopniu który mógłby skutkować jej uchyleniem. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej a więc jest decyzją kasacyjną, wskutek wydania której nie następuje merytoryczne załatwienie sprawy. Taki stan prawny i faktyczny powoduje, iż w tego rodzaju sprawach sąd administracyjny, bez względu na zakres merytoryczny skargi, odpowiada na pytanie dotyczące legalności rozstrzygnięcia organu odwoławczego w zakresie art. 233§ 2 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej zdanie pierwsze in fine, można wydać decyzję kasacyjną przewidzianą w tym przepisie tylko wówczas, gdy zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 229 Ordynacji podatkowej tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego albo zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wobec powyższego dyspozycja art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi swoistego rodzaju wyłom w przyjętej także w Ordynacji podatkowej ( w ślad za art. 138 kpa ) konstrukcji postępowania odwoławczego, którego celem jest ponowne rozpatrzenie rozstrzygnięcia sprawy podatkowej przez organ odwoławczy, przy czym organ ten ma uprawnienia merytoryczno – reformacyjne ograniczone jedynie zakazem art. 234 O.p. Zgodnie z art. 233 § 2 zdanie drugie, organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy tj. wskazać okoliczności faktyczne mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie NSA podkreślono, iż zwrot zawarty w dyspozycji art. 233 § 2 O.p. ...w znacznej części... jest zwrotem niedookreślonym. Stąd konieczność przeprowadzenia analizy w każdej rozpatrywanej skardze od decyzji kasacyjnej.
W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że w świetle zebranego w sprawie materiału rozstrzygnięcie organu I instancji zapadło bez wyjaśnienia nader istotnej kwestii tj. ustalenia strony postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym ( opublikowanej w Dzienniku Ustaw nr 94 z 1993 r. pod poz. 431 ) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione lub zakrzewione. Na podstawie art. 3 ust. 1 pkr. 1 tej ustawy podatnikami podatku rolnego są m. in. osoby fizyczne będące właścicielami gruntów. Jeżeli gospodarstwo rolne stanowi współwłasność małżonków obowiązek podatkowy w podatku rolnym ciąży łącznie na obojgu małżonkach. W razie śmierci strony postępowania podatkowego organ podatkowy winien rozważyć wydanie orzeczenia w trybie art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej tj. zawiesić postępowanie. Zgodnie z art. 205a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy podejmuje postępowanie z urzędu gdy ustanie przyczyna zawieszenia; w razie śmierci strony – po zgłoszeniu się lub po ustaleniu spadkobierców zmarłej albo po ustaleniu kuratora spadku.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło