I SA/Gd 1022/06
WyrokWSA w Gdańsku2007-04-17
Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Danuta Oleś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja wobec spółki okaże się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykaże, że we właściwym czasie podjął kroki zapobiegające upadłości lub że nieuczynienie tego nie nastąpiło z jego winy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, ponieważ wykazano, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie powstania zaległości, egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący nie przedstawił dowodów na wykazanie przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności, takich jak złożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie lub brak winy w jego niezłożeniu. Skarga została oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności J.G., członka zarządu spółki A. Sp. z o.o., za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2000 roku do lutego 2001 roku. Organy podatkowe uznały egzekucję wobec spółki za bezskuteczną i orzekły odpowiedzialność J.G. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących posiadania przez spółkę mienia oraz jej sytuacji finansowej, a także brak zbadania kwestii nadpłaty podatku VAT. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J.G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Asesor WSA Danuta Oleś, Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 31 października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe A Polska, spółki z o.o. z siedzibą w oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220§ 2 i art. 107, art. 108 oraz art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku, nr 8 poz. 60 z późn. zm., zwanej dalej O.p.) oraz art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 169, poz. 1387) po rozpatrzeniu odwołania J.G. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] roku nr [...] orzekającej odpowiedzialność skarżącego jako członka zarządu A., Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2000 roku do lutego 2001 roku w łącznej kwocie 142.181,00 złotych należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 135.442,00 złotych oraz kosztami egzekucyjnymi w kwocie 8.024,61 złotych, utrzymał mocy decyzję organu I instancji.
Podstawą wydania powyższej decyzji były następujące ustalenia stanu faktycznego:
A., Sp. z o.o. nie uiściła ciążących na niej zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2000 roku do lutego 2001 roku, wynikających z decyzji Urzędu Skarbowego nr [...], wydanych w dniu [...] roku (doręczonych spółce w dniu 22 lutego 2002 roku), w konsekwencji czego powstała zaległość podatkowa w rozumieniu art. 51 O.p. Naczelnik Urzędu Skarbowego, mając na uwadze bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku spółki, postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności J. G. jako członka zarządu za zaległe zobowiązania podatkowe spółki, które zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] roku nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej przywołując przepis art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustawy (Dz.U. Nr 169, poz. 1387) wskazał, że do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy (tj. do 31 grudnia 2002 roku) stosuje się przepisy O.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Jego zdaniem zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług, do którego obliczenia, pobrania i odprowadzenia na konto właściwego urzędu skarbowego zobowiązany jest podatnik, powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 O.p. tj. z dniem zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy prawa łączą powstanie takiego zobowiązania. Na mocy art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.) podatnik ma obowiązek składać we właściwym urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do dnia 25 miesiąca, następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. W terminie przewidzianym dla złożenia deklaracji podatnik obowiązany jest również obliczyć i wpłacić podatek. Zaległość podatkowa w niniejszej sprawie, jak wskazał organ odwoławczy, powstała zatem – za grudzień 2000 roku w dniu 26 stycznia 2001 roku, za styczeń 2001 roku - w dniu 26 lutego 2001 roku, a za luty 2001 roku - w dniu 26 marca 2001 roku
Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności postanowienia w sprawie Ns Rej. [...] z dnia [...]roku, odpisu pełnego z Rejestru Handlowego H/B nr [...] i wypisu aktu notarialnego Repertorium A nr [...]roku z dnia [...]roku, oraz mając na uwadze art. 107, 108 i 116 O.p. organ II instancji doszedł do konkluzji, że ww. zaległość powstała w okresie, w którym J. G. pełnił funkcję członka zarządu A., Sp. z o.o.
Jednocześnie, Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że bezskuteczność egzekucji wobec A., Sp. z o.o. wątpliwości nie budzi. Na okoliczność powyższego powołał się na pismo nr [...] z dnia 24 listopada 2005 roku, w którym organ egzekucyjny wnosi o wydanie decyzji orzekających odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania A., Sp. z o.o. ( z którego wynika, że dokonano bezskutecznego zajęcia rachunku bankowego spółki w Banku B. - Centrum Rozliczeniowe oraz w Banku C. S.A. I O/G.), na pismo ze Starostwa Powiatowego w W. Wydział Komunikacji nr NK. [...]z dnia 4 listopada 2002 roku (z którego wynika, że na ww. spółkę nie zarejestrowano żadnego pojazdu) oraz na pismo ze Starostwa Powiatowego w W. Wydział Geodezji nr [...] z dnia 6 grudnia 2005 roku (z którego wynika, że spółka nie figuruje w wykazie właścicieli nieruchomości na terenie powiatu wejherowskiego). Jak dalej wskazano, także poborcy skarbowi w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego kilkukrotnie potwierdzali brak jakiegokolwiek majątku spółki poprzez spisywanie protokołów o jej stanie majątkowym (z dnia 20 marca 2002 roku, 25 kwietnia 2002 roku, 11 czerwca 2002 roku, 19 lipca 2002 roku, 16 marca 2004 roku, 22 grudnia 2004 roku oraz 28 lipca 2006 roku). Z protokołów tych wynikało, że A., Sp. z o.o. prowadziła działalność gospodarczą, która od 2001 roku przynosiła stratę; natomiast od 2004 roku spółka nie osiągała żadnych dochodów. Dodatkowo wskazano, że organ egzekucyjny dokonał zajęć praw majątkowych u dłużników A., Sp. z o.o., w wyniku których uzyskano łączną kwotę 13.062.84 złotych. Jak dalej wywodzono, z pisma nr [...] z dnia 4 października 2006 roku wynika, że spółka w dniu 14 listopada 2002 roku złożyła wniosek o restrukturyzację swoich należności, jednakże z uwagi na nie uiszczenie przez nią opłaty restrukturyzacyjnej postępowanie zostało umorzone decyzją nr [...]z dnia [...] roku. W konsekwencji organ egzekucyjny podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne. Prowadzona egzekucja administracyjna (z wyjątkiem wyegzekwowanych przed zawieszeniem postępowania egzekucyjnego praw majątkowych, stanowiących wierzytelność pieniężną u dłużników A., Sp. z o.o.) okazała się bezskuteczna. Powyższe spowodowało, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem nr [...] z dnia [...]roku umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku A. Sp. z o.o.
Dyrektor Izby Skarbowej podał, że organ podatkowy I instancji pismem nr [...] z dnia 28 czerwca 2006 roku wyznaczył J. G. 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przedmiotowe pismo doręczono pełnoletniemu domownikowi (żonie skarżącego) w dniu 30 czerwca 2006 roku. Dodatkowo, jak dalej wskazał, powyższa korespondencja skierowana do J. G. nie była jedyną, ponieważ w aktach niniejszej sprawy znajduje się między innymi wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...]z dnia 6 czerwca 2006 roku, które również doręczono pełnoletniemu domownikowi (tj. żonie skarżącego ). Tym samym zarzut naruszenia art. 123 §1 O.p. jest bezpodstawny.
Organ odwoławczy nadmienił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym w sprawie orzeczenia odpowiedzialności J.G. jako członka zarządu A., Sp. z o.o. wyznaczył stronie 7-dniowy termin do dostarczenia oświadczenia o nieruchomościach i prawach majątkowych oraz dokumentów, które świadczyłyby, że zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe wobec spółki. Skarżący został wezwany do wskazania w ww. terminie ewentualnego mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie jej zaległości podatkowych. J.G., pomimo, iż korespondencja ta została doręczona pełnoletniemu domownikowi) nie złożył w niniejszej sprawie żadnych wyjaśnień ani dokumentów.
Zdaniem organu odwoławczego twierdzenia skarżącego (wyartykułowane dopiero na etapie postępowania odwoławczego), iż sytuacja finansowa A., Sp. z o.o. na przełomie lat 2000/2001 nie uzasadniała konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (gdyż spółka miała spore zapasy towarowe, regulowała swoje zobowiązania i uzyskała pomoc finansową od spółki siostrzanej) nie zostały poparte żadnymi dokumentami.
Przeciwnie, ze składanych przez A., Sp. z o.o. deklaracji CIT-8 wynika, że działalność spółki przynosiła straty. W 2001 roku strata wyniosła 95.213,83 złotych, w 2002 roku - 208.984,44 złotych, w 2003 roku -104.577,36 złotych, a w 2004 roku - 14.435,02 złotych. Z bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2001 roku wynikało, iż na początku roku spółka wykazała stratę w wysokości 1.145,67 złotych. Powyższa strata, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, świadczyła o istniejących zakłóceniach w działalności spółki. Okoliczność tę potwierdza, w ocenie organu odwoławczego, również lista zaległości podatkowych, która znajduje się w aktach sprawy. Z przedmiotowej listy wynika, że A., Sp. z o.o. nie uregulowała również wcześniejszych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do listopada 2000 roku, tj. w czasie kiedy J.G. był członkiem zarządu. Jednakże z uwagi na treść art. 118 § 1 O.p., z którego wynika, iż nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat - organ podatkowy I instancji nie mógł w tym zakresie przenieść odpowiedzialności na skarżącego.
Dyrektor Izby Skarbowej podał, że w dniu 11 października 2006 roku skarżący został zapoznany z aktami niniejszej sprawy w siedzibie organu odwoławczego. W tym też dniu J.G. dostarczył rejestry zakupu spółki za okres od stycznia do grudnia 2000 oraz od stycznia do grudnia 2001 roku oraz wskazał, że dokumenty dotyczące sytuacji finansowej spółki w ww. okresie znajdują się w aktach Prokuratury Rejonowej Ł. – W. pod sygnaturą [...]. Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, że dokumenty powyższe są dla sprawy bez znaczenia, bowiem poprzez rejestry zakupu określa się jedynie kwotę podatku naliczonego oraz struktury zakupu, natomiast rejestry sprzedaży pozwalają określić podatek należny oraz strukturę sprzedaży. Tym samym na ich podstawie nie można ocenić sytuacji finansowej spółki.
Organ podatkowy II instancji podkreślił, że obowiązek udowodnienia przesłanek wskazanych w art. 116 O.p. spoczywa na członku zarządu, który chce się uwolnić od odpowiedzialności. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest zaś pogląd, że nie jest w gestii organu podatkowego wzywanie strony do przedłożenia konkretnych dowodów, o istnieniu których przypuszczać nie można. Tym samym, w opinii organu odwoławczego organy podatkowe nie mają obowiązku poszukiwania każdego dowodu, który mógłby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J.G. zaskarżył decyzje organów obu instancji w całości zarzucając im naruszenie art. 116 § 1 O.p. i 123 § 1 O.p. poprzez nie zapoznanie się z wyjaśnieniami strony oraz zawnioskowanymi dokumentami, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że spółka nie posiadała mienia, z którego byłaby możliwa egzekucja oraz, że sytuacja finansowa spółki uzasadniała złożenie wniosku o upadłość, podczas gdy A., Sp. z o.o. w okresie od grudnia 2000 roku do lutego 2001 roku posiadała duże zapasy towarowe i regulowała swoje zobowiązania oraz błąd polegający na przyjęciu, że spółka miała obowiązek uregulować podatek od towarów i usług, w sytuacji, gdy w podatku nastąpiła nadpłata podlegająca zwrotowi spółce. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że sytuacja finansowa spółki na przełomie roku 2000/2001 nie uzasadniała konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż A. Sp. z o.o. posiadała zapasy towaru, nadto otrzymała pomoc finansową od siostrzanej spółki. J.G. zarzucił także, że organy podatkowe nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń odnośnie wysokości podatku od towarów i usług, który podlegał zwrotowi spółce tytułem nadpłaty, zaś wskazana na koniec 2000 roku strata w wysokości 1.465,67 złotych nie uzasadnia złożenia takiego wniosku i nie świadczyła o zakłóceniach w działalności spółki. Dobrą sytuację finansową spółki obrazuje także, w ocenie J.G., porównanie wysokości straty z obrotami spółki. Dodatkowo, niesłusznie, zdaniem skarżącego organy podatkowe pominęły istotne dowody w postaci dokumentacji finansowej spółki znajdującej się w posiadaniu Prokuratora Rejonowego w Ł.
W konkluzji J.G. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycjami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych z zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi.
W niniejszej sprawie Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdził, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga jest zatem niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Podnieść należy, że zgodnie z art. 21 ustawy z 12 września 2002 roku o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387), do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości podatkowe powstałe przed dniem 1 stycznia 2003 roku mają zastosowanie zasady określone w art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 roku. Stosownie do treści tego przepisu - za zaległości podatkowe spółki odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków.
Oceniając powyższe przesłanki, Naczelny Sąd Administracyjny trafnie wskazał, że w orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wskazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Ciężar wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa zaś na członku zarządu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003 roku, SA/Bd 85/03, POP 2003, nr 4, poz. 93).
W niniejszej sprawie organy podatkowe w sposób prawidłowy poczyniły ustalenia, że w okresie powstania zaległości podatkowych skarżący pełnił funkcję członka zarządu A. Sp. z o.o., co jednoznacznie wynika z odpisu pełnego z rejestru handlowego H/B nr [...] (k. 14, k.16, k. 23 akt administracyjnych). Dopiero w dniu 10 kwietnia 2001 roku skarżący został odwołany z funkcji dyrektora spółki (członka zarządu) na mocy uchwały nadzwyczajnego walnego zgromadzenia wspólników (k. 60-62 akt administracyjnych). Nadto, organy podatkowe wykazały także przesłankę bezskuteczności egzekucji wobec spółki, bowiem jak wynikało z licznych protokołów spisanych przez poborców skarbowych (k. 48-50 akt administracyjnych) oraz z informacji pochodzącej ze Starostwa Powiatowego w W. Wydziału Komunikacji i Wydziału Geodezji, spółka nie posiadała żadnego majątku nieruchomego (spółka najmowała pomieszczenia stanowiące jej siedzibę), zaś ruchomości składające się na wyposażenie biura nie przedstawiały żadnej wartości handlowej. Nadto, nie osiągała ona dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej (k. 125, k. 124, k. 113-123 akt administracyjnych). Organy podatkowe podjęły także czynności zmierzające do zajęcia wierzytelności na rachunkach spółki w BANKU B-Centrum Rozliczeniowe i w BANKU C. S.A. I O/G., jednakże bezskutecznie, bowiem rachunki zostały zlikwidowane. Częściowo skuteczna okazała się jedynie egzekucja dokonana na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], polegająca na zajęciu praw majątkowych stanowiących wierzytelności spółki u dłużników A., Sp. z o.o.. Kwota zajętych wierzytelności nie pozwoliła jednakże na całkowite pokrycie zaległości podatkowych. Zgodnie z poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, I SA/Bk 31/2006 (Gazeta Prawna 2006/166 str. 22) o bezskuteczności egzekucji można mówić wtedy, kiedy w wyniku przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego nie doszło do zaspokojenia wierzyciela, co w niniejszej sprawie wątpliwości nie budzi (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, I FSK 554/2005, Gazeta Prawna 2007/50 str. 25. Trafnie zatem, zdaniem Sądu wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, że postanowieniem z dnia [...] roku Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do A., Sp. z o.o. wobec ustalenia, że nie posiada ona żadnego majątku ruchomego i nieruchomego, co powoduje, że egzekucja wobec niej jest bezskuteczna.
Podkreślić trzeba, że także fakt złożenia przez spółkę wniosku o restrukturyzację dowodzi, wbrew twierdzeniom odwołania i skargi, że spółka była w ciężkiej kondycji finansowej. Skorzystanie bowiem z dobrodziejstwa tej instytucji, określonej w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 roku o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 z późn.zm.) zasadne jest w sytuacji posiadania zadłużenia, wpływającego na płynność finansową, zdolność kredytową, a tym samym zdolność konkurowania na rynku. Również fakt istnienia zadłużenia w podatku od towarów i usług za wcześniejsze okresy rozliczeniowe (tj. sierpień-listopad 2000 roku) może prowadzić do konkluzji, że spółka była w złej sytuacji finansowej (k. 107-108, k. 129 akt administracyjnych).
Prawidłowe są także ustalenia organów podatkowych wskazujące na to, że działalność spółki nie kreowała dochodu, lecz stratę. Ze składanych deklaracji CIT-8 wynika, że strata w 2001 roku wyniosła 95.213,83 złotych, w 2002 roku – 208.989,44 złotych, w roku 2003 – 104.577,36 złotych, zaś w roku 2004 - 14.435,02 złotych. Od 2004 roku spółka nie osiągała żadnych dochodów, co zgodne jest także z informacjami uzyskanymi od poborców skarbowych.
Wobec ustalenia powyższego, zasadnym było wszczęcie przez organy podatkowe postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu J.G. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. Skarżący został wezwany do wskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, ewentualnych dokumentów świadczących tym, że zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości A., Sp. z o.o. lub też wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (układowe) ww. spółki (k. 52 i k. 54 akt administracyjnych). Powyższe pismo, jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej, zostało doręczone żonie skarżącego. Pomimo powyższego J.G. nie przedstawił żądanych dokumentów oraz informacji. W odwołaniu wskazano wprawdzie, że nie było konieczności składania wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, bowiem posiadała ona zapasy towarów i uzyskała pomoc od "siostrzanej spółki", jednakże poza gołosłownymi twierdzeniami skarżący nie przedłożył jakiegokolwiek dokumentu na potwierdzenie powyższego. Jednocześnie w dniu 11 października 2006 roku J.G. dostarczył rejestry zakupu za okres od stycznia do grudnia 2000 i 2001 roku informując jednocześnie, że dokumenty finansowe spółki znajdują się w aktach Prokuratury Rejonowej Ł. W. pod sygn. Ds. [...]. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy rejestry zakupu pozwalają jedynie na ustalenie struktury zakupu i kwot podatku naliczonego, nie świadczą natomiast o kondycji finansowej spółki.
Sąd zważył, że obowiązek wykazania przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki spoczywa na skarżącym. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 27 września 2002 roku, I SA/Gd 2024/99 - przepis art. 187 O.p. nie zwalnia podatnika z obowiązku wykazania twierdzeń, z których mają wynikać dla niego określone skutki prawne i współpracy z organami podatkowymi celem ustalenia stanu faktycznego w sposób nie budzący wątpliwości. Na podatniku ciąży obowiązek wykazania istnienia faktów, które uzasadniałyby jego twierdzenia, kwestionujące ustalenia organów podatkowych. Jeżeli tego nie uczyni, musi ponieść negatywne następstwa swojej bierności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 1996 roku, SA/Ka 836/95, LexPolonica).
Na organie podatkowym zatem nie ciąży bezwzględny i nieograniczony obowiązek przeprowadzania dowodów, a strona winna przyczyniać się do wyjaśnienia sprawy. Jeśli organ podatkowy wyprowadza określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanej dokumentacji, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 1998 roku, III SA 682/97, Temida (CD), Sopot 2002).
Sąd zważył, że w niniejszej sprawie poza gołosłownymi twierdzeniami J.G. nie przedstawił żadnego dowodu w celu wykazania istnienia jednej z ww. przesłanek ekskulpacyjnych określonych w art. 116 § 1 O.p. Zgromadzona zaś przez organ dokumentacja (postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezskuteczność, informacje zawarte w protokołach poborców skarbowych, informacja pochodzącej ze Starostwa Powiatowego w W. Wydziału Komunikacji i Wydziału Geodezji, protokoły o stanie majątkowym spółki) była zdaniem Sądu wystarczająca, aby udowodnić przesłankę bezskuteczności egzekucji. Tym samym organ nie miał obowiązku zwracać się do Prokuratury Rejonowej Ł.-W. o przekazanie dokumentacji finansowej spółki, skoro to na skarżącym spoczywał w tym zakresie ciężar dowodu.
Bezzasadny jest zatem zarzut nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego (naruszenia art. 122 O.p.). Organy podatkowe podjęły bowiem wszystkie niezbędne starania w celu wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy, wykazując te z okoliczności, co do których spoczywał na nich ciężar dowodu.
Nie potwierdził się także zarzut naruszenia art. 123 § 1 O.p. tj. zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, zgodnie z którą organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Podkreślenia wymaga, że już w postanowieniu o wszczęciu postępowania z dnia 6 czerwca 2006 roku (doręczonym dorosłemu domownikowi – żonie skarżącego – k. 52, k. 54 akt administracyjnych) J.G. został pouczony o tym, że ma prawo uczestniczyć w postępowaniu oraz prawo wglądu do zgromadzonych dokumentów. Nadto, skarżący miał zapewnioną możliwość wypowiedzenia się zarówno przed wydaniem decyzji organu I, jak i II instancji (zawiadomienie k. 84, k. 86, k. 110, k.111, k. 156, k. 157 akt administracyjnych), korzystając z ww. prawa wyłącznie w postępowaniu drugoinstancyjnym, w dniu 11 października 2006 roku. Nie można zatem uznać, że skarżącemu nie zapewniono prawa czynnego udziału w postępowaniu podatkowym.
Odnośnie zarzutu nie zbadania przez organy podatkowe wysokości podatku, który, zdaniem skarżącego, przypadał spółce do zwrotu, Sąd stwierdził, że powyższa okoliczność nie wchodziła w zakres przedmiotowy stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia, i który Sąd był obowiązany uwzględnić na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. Powyższa okoliczność może być jedynie przedmiotem analizy w postępowaniu w sprawie skargi na decyzję organów podatkowych dotyczącą zwrotu bądź też odmowy zwrotu podatku od towarów i usług spółce. Skarżący zaś, w sytuacji, gdy taki zwrot przysługiwałby A. , Sp. z .o.o, ma możliwość wystąpienia w stosunku do niej z roszczeniem regresowym.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznając, że w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 145 p.p.s.a. a contrario nie miało miejsce naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz nie zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji, bądź stwierdzeniem jej wydania z naruszeniem prawa, na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę J.G.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło