I SA/Gd 1027/15

PostanowienieWSA w Gdańsku2015-11-27

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych, jeśli jest w stanie partycypować w nich w określonej kwocie?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, polegające na zwolnieniu od określonej kwoty kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a jednocześnie jest w stanie partycypować w kosztach w określonej wysokości. Sąd dokonuje oceny na podstawie analizy sytuacji finansowej strony, wysokości kosztów sądowych oraz możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, posiada majątek w postaci mieszkania, działki i samochodu, a ich miesięczne dochody po odliczeniu kosztów utrzymania wynoszą 3.577,53 zł. Koszt wpisu sądowego od skargi wynosi 10.177 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 500 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2009 r. postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 500 zł /słownie: pięćset złotych/. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF i dołączonym do skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skarżący Z. B. zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na podstawie oświadczenia skarżącego o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach, dołączonych do niego dokumentów oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie z dnia 7 lipca 2015 r. referendarz sądowy ustalił, co następuje: skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, majątek małżonków stanowi mieszkanie o powierzchni 49 m2, nieruchomość (działka) położona [...] (przy czym nie podał jej powierzchni) oraz samochód osobowy marki [...] z 2001 r., na dzień 30 czerwca 2015 r. na rachunkach bankowych posiadali oni środki w łącznej kwocie 1.156,99 zł, źródłem utrzymania małżonków są wynagrodzenia wypłacane każdemu z nich, emerytura skarżącego oraz umowa zlecenia żony zawarta z [...], w okresie od kwietnia do czerwca br. średnia miesięczna wysokość dochodów małżonków z ww. tytułów (po uwzględnieniu dokonywanych przez nich spłat pożyczek z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz Koleżeńskiej Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej w łącznej wysokości 1.233 zł) wyniosła 7.139,05 zł netto, natomiast średnie miesięczne koszty, jakie ponieśli oni w związku ze swoim utrzymaniem, a do których zaliczyli opłaty za mieszkanie (w tym fundusz remontowy i przegląd pieca), energię elektryczną, gaz, telefon, internet, telewizję cyfrową oraz raty dwóch kredytów mieszkaniowych w PLN i CHF, ukształtowały się na poziomie 3.561,52 zł. Tym samym do dyspozycji małżonków pozostaje kwota 3.577,53 zł miesięcznie. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów, jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i aktualnych możliwości płatniczych jej samej jak i osób pozostających z taką osobą we wspólnym gospodarstwie domowym (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 825/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest należność pieniężna określona decyzją organu podatkowego, który ustalił skarżącemu zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2009 r. w kwocie 1.017.634 zł. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis sądowy od skargi wynosi 10.177 zł, zaś ewentualny wpis od skargi kasacyjnej wyniesie 5.089 zł (§ 3 powołanego rozporządzenia). Natomiast pozostałe koszty sądowe, które mogą powstać w niniejszej sprawie, tj. ewentualny wpis od zażalenia na postanowienie wydane przez sąd oraz ewentualna opłata kancelaryjna pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu wynosić będą każdorazowo 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Ustalone w sprawie okoliczności dotyczące sytuacji finansowej skarżącego oraz wysokość kosztów sądowych powstałych na tym etapie postępowania (tj. wpisu od skargi), jak również tych które mogą powstać w przyszłości w związku z dochodzeniem przez skarżącego swoich racji przed sądem administracyjnym, prowadzą do wniosku, że skarżący nie jest w stanie uiścić ich w całości. Jednocześnie, mając na uwadze kwotę, jaka pozostaje do dyspozycji małżonków po uiszczeniu przez nich koniecznych kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości oraz spłatą zobowiązań kredytowych i pożyczkowych, które bez wątpienia stanowią większą część ich miesięcznego budżetu domowego, jak również wysokość środków na rachunkach bankowych, referendarz sądowy uznał, że skarżący jest w stanie partycypować w kosztach sądowych w niniejszej sprawie w części, uiszczając kwotę 500 zł. W ocenie referendarza sądowego skarżący ma realne możliwości poniesienia kosztów sądowych w tej wysokości i jest je w stanie ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania swojego i małżonki. Dokonanej oceny nie zmienia fakt, że w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1028/15 żona skarżącego również została zobowiązana do uiszczenia kosztów sądowych w kwocie 500 zł. Okoliczność tę referendarz sądowy wziął pod uwagę oceniając możliwości płatnicze skarżącego. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło