I SA/Gd 1028/15

PostanowienieWSA w Gdańsku2015-11-27

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli jest w stanie partycypować w nich w określonej kwocie?
Ratio decidendi
Skarżąca, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli jest w stanie partycypować w nich w określonej kwocie. W przypadku, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie uiścić ich część, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając od pozostałej kwoty.
Stan faktyczny
Skarżąca W. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2009 r. Skarżąca wraz z mężem posiada mieszkanie, działkę i samochód, a ich miesięczne dochody netto wynoszą 7.139,05 zł, przy kosztach utrzymania na poziomie 3.561,52 zł. Wnioskowana kwota wpisu sądowego od skargi wynosi 10.177 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 500 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2009 r. postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 500 zł /słownie: pięćset złotych/. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF i dołączonym do skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skarżąca W. B. zwróciła się o przyznanie jej w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na podstawie oświadczenia skarżącej o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach, dołączonych do niego dokumentów oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie z dnia 7 lipca 2015 r. referendarz sądowy ustalił, co następuje: skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, majątek małżonków stanowi mieszkanie o powierzchni 49 m2, nieruchomość (działka) położona [...] (przy czym nie podał jej powierzchni) oraz samochód osobowy marki [...] z 2001 r., na dzień 30 czerwca 2015 r. na rachunkach bankowych posiadali oni środki w łącznej kwocie 1.156,99 zł, źródłem utrzymania małżonków są wynagrodzenia wypłacane każdemu z nich, emerytura małżonka oraz umowa zlecenia zawarta przez skarżącą z [...], w okresie od kwietnia do czerwca br. średnia miesięczna wysokość dochodów małżonków z ww. tytułów (po uwzględnieniu dokonywanych przez nich spłat pożyczek z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz Koleżeńskiej Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej w łącznej wysokości 1.233 zł) wyniosła 7.139,05 zł netto, natomiast średnie miesięczne koszty, jakie ponieśli oni w związku ze swoim utrzymaniem, a do których zaliczyli opłaty za mieszkanie (w tym fundusz remontowy i przegląd pieca), energię elektryczną, gaz, telefon, internet, telewizję cyfrową oraz raty dwóch kredytów mieszkaniowych w PLN i CHF, ukształtowały się na poziomie 3.561,52 zł. Tym samym do dyspozycji małżonków pozostaje kwota 3.577,53 zł miesięcznie. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów, jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i aktualnych możliwości płatniczych jej samej jak i osób pozostających z taką osobą we wspólnym gospodarstwie domowym (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 825/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest należność pieniężna określona decyzją organu podatkowego, który ustalił skarżącej zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2009 r. w kwocie 1.017.634 zł. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis sądowy od skargi wynosi 10.177 zł, zaś ewentualny wpis od skargi kasacyjnej wyniesie 5.089 zł (§ 3 powołanego rozporządzenia). Natomiast pozostałe koszty sądowe, które mogą powstać w niniejszej sprawie, tj. ewentualny wpis od zażalenia na postanowienie wydane przez sąd oraz ewentualna opłata kancelaryjna pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu wynosić będą każdorazowo 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Ustalone w sprawie okoliczności dotyczące sytuacji finansowej skarżącej oraz wysokość kosztów sądowych powstałych na tym etapie postępowania (tj. wpisu od skargi), jak również tych które mogą powstać w przyszłości w związku z dochodzeniem przez skarżącą swoich racji przed sądem administracyjnym, prowadzą do wniosku, że skarżąca nie jest w stanie uiścić ich w całości. Jednocześnie, mając na uwadze kwotę, jaka pozostaje do dyspozycji małżonków po uiszczeniu przez nich koniecznych kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości oraz spłatą zobowiązań kredytowych i pożyczkowych, które bez wątpienia stanowią większą część ich miesięcznego budżetu domowego, jak również wysokość środków na rachunkach bankowych, referendarz sądowy uznał, że skarżąca jest w stanie partycypować w kosztach sądowych w niniejszej sprawie w części, uiszczając kwotę 500 zł. W ocenie referendarza sądowego skarżąca ma realne możliwości poniesienia kosztów sądowych w tej wysokości i jest je w stanie ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania swojego i małżonka. Dokonanej oceny nie zmienia fakt, że w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1027/15 małżonek skarżącej również został zobowiązany do uiszczenia kosztów sądowych w kwocie 500 zł. Okoliczność tę referendarz sądowy wziął pod uwagę oceniając możliwości płatnicze skarżącej. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło