I SA/Gd 1038/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na rok 2014 postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem zawartym w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 15 lipca 2015 r., skarżący M. S. zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że posiada nieruchomość komercyjną, nie pracuje, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga żadnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu swojej matki. Referendarz sądowy uznał, że skoro skarżący pozostaje na utrzymaniu matki, to zobowiązany był wykazać zarówno posiadane przez nią składniki majątku, jak i źródło oraz wysokość osiąganych przez nią dochodów, czego nie uczynił. Obowiązek ujawnienia tego rodzaju danych wynika wprost z konstrukcji formularza PPF, gdzie w rubrykach od 6 do 10 wnioskodawca winien wskazać osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, ich majątek oraz dochody. Także w orzecznictwie przyjmuje się, że orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów, jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i aktualnych możliwości płatniczych jej samej jak i – co wymaga podkreślenia – osób pozostających z taką osobą we wspólnym gospodarstwie domowym (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 825/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych przyczyn oświadczenie skarżącego okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego. W związku z powyższym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 24 lipca 2015 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych złożonych przez skarżącego za lata 2013-2014 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), bądź stosownego zaświadczenia w przedmiocie wysokości dochodów osiągniętych za te lata z właściwego urzędu skarbowego; b/ oświadczenia, czy skarżący otrzymuje alimenty, czy zostały mu przyznane stypendia naukowe/sportowe, prawo do renty rodzinnej lub osiąga dochody z tytułu umowy zlecenia/o dzieło; jeśli tak – przedłożenia dokumentu potwierdzającego ich miesięczną wysokość; c/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych (rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych), maklerskich i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; d/ oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego pojazdów mechanicznych, w tym samochodów osobowych, motocykli, quadów (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); e/ w związku z pozostawaniem przez skarżącego na całkowitym utrzymaniu matki przedstawienia danych i dokumentów odnoszących się do jej sytuacji majątkowej i finansowej (obrazujących: źródło i wysokość dochodów osiągniętych przez nią w 2014 r. oraz uzyskanych w okresie ostatnich trzech miesięcy w kwotach netto i brutto, stan środków i operacje księgowane na wszystkich jej rachunkach bankowych w okresie ostatnich trzech miesięcy, składniki posiadanego majątku, w szczególności nieruchomości, pojazdy mechaniczne i przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro); f/ dokumentów obrazujących wysokość poniesionych przez matkę skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania własnego i skarżącego (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, internet telefon, itp.). Poinformowano także skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono skutecznie skarżącemu w dniu 10 sierpnia 2015 r. (dowód: potwierdzenie odbioru). Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania. Uchylenie się przez skarżącego od obowiązku przedstawienia dokumentów przedstawiających sytuację finansową swojej oraz matki, na której utrzymaniu skarżący pozostaje, stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.