I SA/Gd 1038/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 23 kwietnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 31 października 2024 r. nr 2201-IOD-1.4102.81.2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chojnicach (dalej: Naczelnik lub organ pierwszej instancji) w dniu 23 sierpnia 2024 r. wydał decyzję, w której określił P.F. (dalej: Skarżący) wysokość przychodów zaewidencjonowanych i ryczałtu od przychodów zaewidencjonowanych oraz wysokość przychodów niezaewidencjonowanych i ustalił ryczałt od przychodów niezaewidencjonowanych za poszczególne miesiące 2022 r. z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, Decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona w dniu 27 sierpnia 2024 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 10 września 2024 r. W dniu 16 września 2024 r. pełnomocnik Skarżącego złożył odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika z dnia 23 sierpnia 2024 r. Postanowieniem z dnia 31 października 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor, organ odwoławczy) odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że pełnomocnik strony, jako przyczynę uzasadniającą przywrócenie terminu wskazał na okoliczność braku możliwości terminowego wniesienia odwołania z uwagi na swoją nagłą chorobę uniemożliwiającą terminowe wniesienie odwołania, potwierdzoną zwolnieniem lekarskim ZUS ZLA ze wskazaniem: chory powinien leżeć. Dyrektor zwrócił uwagę, że z wniosku o przywrócenie terminu oraz załączonych do niego dokumentów nie wynika na jaką chorobę zachorował pełnomocnik oraz jaki był jej przebieg. Przedstawiono wyłącznie sformułowane w sposób ogólny jej skutki, tj. że pełnomocnik nie mógł podejmować czynności zawodowych i nie mógł wnieść odwołania. W tak przedstawionych przez zainteresowanego okolicznościach nie można obiektywnie ocenić realnego wpływu choroby na niedochowanie terminu. Z pisma nie wynika także, że pełnomocnik nie miał możliwości skorzystania z pomocy osób trzecich. Dodatkowo profesjonalny pełnomocnik - radca prawny jest zobowiązany do szczególnej staranności oraz dochowania odpowiednio wysokich standardów w swoim działaniu, zwłaszcza gdy podejmuje się prowadzenia terminowych spraw swoich klientów. W tych okolicznościach, zdaniem Dyrektora Strona nie uprawdopodobniła, że wskazane przez nią przesłanki zawarte w przedmiotowym wniosku, miały bezpośredni wpływ na uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji Podatkowej poprzez uznanie, że pełnomocnik we wniosku z dnia 16 września 2024 r. o przywrócenie terminu do wniesienia w imieniu P.F. odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chojnicach z dnia 23 sierpnia 2024 r. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu wniesienia odwołania w terminie, podczas gdy niewniesienie odwołania w terminie wynika z obiektywnej, nagłej i całkowicie niezależnej zarówno od pełnomocnika, jak od samej strony przyczyny, jaką była choroba radcy prawnego reprezentującego podatnika w postępowaniu odwoławczym, a co zostało wykazane dokumentami, a także opisane szczegółowo we wniosku o przywrócenie terminu; 2) naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 122 w zw. z art. 127 Ordynacji Podatkowej przez brak wyczerpania inicjatywy dowodowej z urzędu przez Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku w toku sprawdzania przyczyn uzasadniających stan chorobowy pełnomocnika oraz w zakresie weryfikacji braku możliwości napisania odwołania w terminie przy jednoczesnym stwierdzeniu, że adnotacja na zwolnieniu lekarskim, że pacjent nie może chodzić dla pełnomocnika prowadzącego jednoosobową kancelarię prawną nie jest wystarczające do uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu. Dyrektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje: W rozpoznanej sprawie zaskarżone zostało postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika z dnia 23 sierpnia 2024 r. Skarżący wskazywał, że uchybienie terminowi do złożenia środka odwoławczego było konsekwencją choroby pełnomocnika, który w związku z wystąpieniem tej okoliczności, nie mógł wnieść odwołania w wymaganym przepisami terminie. W ocenie Sądu podniesione przez Skarżącego zarzuty zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z treści art. 162 Ordynacji podatkowej należy wyprowadzić wniosek, że aby można było przywrócić termin do dokonania danej czynności powinny być spełnione łącznie następujące przesłanki - uchybienie terminu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu, uprawdopodobnienie braku winy przy braku dokonania czynności w terminie, dokonanie czynności przewidzianej przywracanym terminem. Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy organ podatkowy prawidłowo uznał, iż pełnomocnik Skarżącego nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik Skarżącego, prowadzący jednoosobową kancelarię, uprawdopodobniając brak winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania, powołał się na to, że w przedostatnim dniu tego terminu zachorował, co udokumentował zwolnieniem lekarskim z zaleceniem – chory powinien leżeć, co uniemożliwiło dochowanie terminu. W ocenie Dyrektora pełnomocnik Skarżącego nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Ze stanowiskiem takim nie zgadza się Sąd. Przypomnieć należy, że uprawdopodobnienie nie oznacza udowodnienia. W sprawach o przywrócenie terminu wystarczające jest zatem jedynie uprawdopodobnienie zdarzeń, które były przeszkodą do złożenia pisma w terminie, nie zaś przedstawienie niepodważalnych dowodów, świadczących o niedających się przezwyciężyć przeszkodach (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2013 r., II FSK 178/12). Także w doktrynie przyjmuje się, że przy ocenie winy pożądany jest kompromis polegający na tym, aby z jednej strony nie doprowadzić do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2003, s. 323). W niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżącego do wniosku o przywrócenie terminu przedłożył zaświadczenie lekarskie stwierdzające jego niezdolność do pracy w dniach od 9 września 2024 r. do 15 września 202 r., z zaleceniem "chory powinien leżeć". Zaświadczenie to nie tylko uprawdopodabnia chorobę (niezdolność do pracy), ale stwierdza istnienie tej okoliczności. Nie ma bowiem podstaw, by powątpiewać w zawartą w nim treść. Stan chorobowy (niezdolności do pracy) stwierdzony został przez osobę fachową w tym zakresie - lekarza. Natomiast organ podatkowy nie ma dostatecznej wiedzy medycznej, aby to negować i prognozować, bądź w sposób kategoryczny się wypowiadać, jakie działania i w jakim zakresie mogły i powinny być podjęte przez chorego. Organ podatkowy uzasadniając odmowę przywrócenia terminu zdaje się zresztą dezawuować znaczenie zaświadczenia lekarskiego ZUS – ZLA przedłożonego wraz z wnioskiem. Prawdą jest – zdaniem Sądu – że profesjonalny pełnomocnik zobowiązany jest do szczególnej staranności oraz dochowania odpowiednio wysokich standardów w swoim działaniu, niemniej nie można z racji tego, że chodzi o chorego profesjonalnego pełnomocnika wymagać od niego nadludzkiego wręcz wysiłku, w tym napisania i wysłania odwołania chociażby drogą elektroniczną. Zaświadczenie lekarskie stwierdza jego niezdolność do pracy, zaś praca radcy prawnego polega m.in. na sporządzaniu i wnoszeniu odwołań w imieniu mocodawców. Niezdolność do pracy oznacza zatem w przypadku profesjonalnego pełnomocnika m.in. niezdolność do sporządzania i wnoszenia odwołań. W toku ponownego rozpoznania wniosku organ, będąc związanym wyrażoną powyżej oceną prawną, ponownie oceni, czy wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności związane z chorobą pełnomocnika Skarżącego, potwierdzone zaświadczeniem lekarskim uprawdopodabniają, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Skarżącego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w pkt 1 wyroku uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania sąd orzekł w pkt 2 na podstawie art. 200 p.p.s.a.