I SA/Gd 1040/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 maja 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 4 września 2013 r., J. D. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, na utrzymaniu małżonków pozostają dwie małoletnie córki, każde z małżonków osiąga dochody ze stosunku pracy – wynagrodzenie wnioskodawcy z tego tytułu wynosi 10.000 zł miesięcznie, zaś jego żony – 6.000 zł, dodatkowo wnioskodawca osiąga dochód z najmu w wysokości około 6.000 zł miesięcznie, wspólny majątek małżonków stanowią: (1) dom o powierzchni 110 m2, (2) mieszkanie o powierzchni 50 m2, (3) dwie działki budowlane, (4) udziały w nieruchomościach, (5) dwa samochody osobowe o wartości około 12.000 zł i 40.000 zł, (6) oszczędności w kwocie około 12.000 zł oraz (7) akcje, natomiast w skład majątku odrębnego żony wnioskodawcy wchodzi lokal mieszkalny, wnioskodawca posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu mieszkaniowego. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim, po którego zakończeniu istnieje obawa, że pracodawca rozwiąże z nim umowę o pracę, co wpłynie na wysokość dochodów wykazanych w przedmiotowym wniosku. Wskazał także, że ponosi znaczne wydatki na rehabilitację. Postanowieniem z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1040/13, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego orzeczenia podnosząc, że jakkolwiek jego obecna sytuacja majątkowa może sugerować, że jest on w stanie ponieść koszty związane z postępowanie sądowym, to jednak należy uwzględnić, że sytuacja ta może ulec zmianie, jeżeli skarżący zostanie "obciążony sanacyjną stawką podatku, który to w dacie czynności oraz zaniedbań skarżącego w ogóle nie obowiązywał". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270); dalej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że w razie wniesienia sprzeciwu Sąd ponownie i od początku ocenia przesłanki przyznania prawa pomocy na podstawie złożonego przez wnioskodawcę wniosku oraz dokumentów. Nie ocenia zaś samej prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego przez referendarza, które w wyniku wniesienia sprzeciwu utraciło swój byt. Zgodnie z brzmieniem art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy wnioskodawcy, że ocena możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy dokonywana jest każdorazowo na podstawie danych i okoliczności istniejących w momencie złożenia wniosku. Stąd też podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność utraty pracy po zakończeniu zwolnienia lekarskiego jako zdarzenie przyszłe i niepewne (będące jedynie przypuszczeniem), a także ewentualna konieczność uiszczenia zobowiązania podatkowego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nie mogą zostać wzięte pod uwagę. Jednak w razie faktycznego pogorszenia sytuacji finansowej wnioskodawcy, będzie on mógł ponownie wystąpić z żądaniem zwolnienia go z kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Przechodząc do oceny zasadności żądania strony stwierdzić należy, że przeciwko przyjęciu, że wnioskodawca nie ma realnych możliwości finansowych na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w pełnej wysokości świadczy analiza osiąganych przez małżonków miesięcznych dochodów oraz posiadany przez nich majątek. Wprawdzie wnioskodawca nie określił wielkości zadeklarowanych we wniosku dwóch działek budowlanych, udziałów w nieruchomościach, powierzchni lokalu mieszkalnego żony oraz wartości akcji, to jednak mając na uwadze rozmiar wykazanego przez niego majątku, w skład którego – poza ww. wymienionymi – wchodzą także dom, mieszkanie, dwa samochody osobowe, jak również wysokość środków pieniężnych, jakimi dysponują małżonkowie, byłoby rzeczą zupełnie niezrozumiałą, gdyby koszty sądowe w niniejszej sprawie za wnioskodawcę musieli ponieść inni podatnicy, których wpłaty podatkowe współtworzą budżet Państwa. Warto przypomnieć, że należny wpis sądowy od skargi, do którego uiszczenia zobowiązany został wnioskodawca wynosi 500 zł. Zestawiając tę kwotę z kwotą miesięcznych dochodów małżonków, która wynosi około 22.000 zł miesięcznie, wysokością zgromadzonych przez nich oszczędności w kwocie około 12.000 zł oraz wielkością posiadanego majątku, nie można uznać, aby wnioskodawca nie był w stanie jej uiścić. Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.