I SA/Gd 1041/22

Dnia 12 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G.Z. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2022 r., nr 2201-IEW.603.1.2022/MSz w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi G.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2022 r., w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Zarządzeniem z dnia 23 września 2022 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł wraz z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę stwierdzając, że strona nie uiściła należnego w sprawie wpisu. Odpis postanowienia został doręczony w dniu 17 listopada 2022 r. W piśmie nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 22 listopada 2022 r. G.Z. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadniając złożony wniosek skarżący podał, że uchybienie terminowi nie było nadmierne i zawinione przez stronę. Strona podała, że wezwanie do zapłaty wpisu sądowego nie było jasne, precyzyjne i jednoznaczne, a nieprawidłowe wezwanie wprowadziło skarżącego w błąd. Wnioskujący wskazał ponadto, że przy ocenie wniosku należy uwzględnić okoliczność wysokiej inflacji, wzrost cen jak i dużą ilość załatwianych przez stronę spraw i trudności płatniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - dalej w skrócie zwanej p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Wskazać należy, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.gov.pl). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96). W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie strona nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby przemawiać za stwierdzeniem, że uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu od skargi miało charakter niezawiniony. Wnioskodawca braku swojej winy upatruje w niewłaściwym sformułowaniu wezwania do uiszczenia należnego w sprawie wpisu od skargi. Strona powołuje się także na istniejące trudności płatnicze i nadzwyczajną okoliczność w postaci wzrostu cen. W ocenie Sądu, przywołane przez stronę okoliczności nie wskazują na niezawinione przez stronę dochowanie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Po pierwsze należy stwierdzić, że analiza treści zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu nie daje podstaw do stwierdzenia, że zostało ono sformułowane w sposób niejasny, nieprecyzyjny i mącący budzić jakiekolwiek wątpliwości zarówno co do tego jaką kwotę strona powinna uiścić, w jakim terminie i jakie będą konsekwencje nieuczynienia zadość wezwaniu sądu. W treści zarządzenia z dnia 23 września 2022 r. wyraźnie zostało wskazane, że G.Z. jest wzywany do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł, a wskazaną sumę powinien wpłacić w terminie 7 dni od doręczenia zarządzenia w kasie sądu bądź też na podany numer rachunku bankowego. Nie sposób zatem przyjąć, że taki sposób określenia obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, mógł budzić jakiekolwiek wątpliwości i wprowadzić stronę w błąd co do tego w jaki sposób powinna postąpić, aby uczynić zadość wezwaniu. Trudno zresztą przyjąć, że strona rzeczywiście nie zrozumiała treści zarządzenia, skoro przy składaniu wniosku o przywrócenie terminu uiściła wpis od skargi w należnej wysokości i na właściwy rachunek bankowy. Dodać wypada, że strona uczyniła to bez dodatkowego wyjaśniania stronie treści zarządzenia z dnia 23 września 2022 r. Powyższe dowodzi zatem, że treść zarządzenia została przez wnioskodawcę prawidłowo odczytana i nie budziła wątpliwości interpretacyjnych. Sąd pragnie także zwrócić uwagę, że skarżący formułuje swoje pisma procesowe w sposób czytelny i przejrzysty, a w swojej argumentacji sięga często do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz TSUE; strona uczyniła tak choćby we wniesionej skardze. Zdaniem Sądu taki stan rzeczy dowodzi, że strona rozumie znaczenie często skomplikowanych przepisów prawa, a skoro tak, to z pewnością była w stanie prawidłowo odczytać zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, a treść tego zarządzenia nie mogła doprowadzić do błędnego przeświadczenia strony co do zakresu kierowanego do strony zobowiązania. Za uwzględnieniem wniosku strony nie przemawia także powołanie się na fakt istnienia nadzwyczajnych okoliczności w postaci trudności finansowych oraz wzrostu cen. Skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił bowiem, jak wskazane okoliczności wpłynęły na brak winy w niedochowaniu terminu do dokonania czynności postępowania. Przypomnieć tymczasem należy, że to na skarżącym spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, że z powodu wystąpienia określonych zdarzeń, niezależnych od samej strony, nie był wstanie dochować terminu. W przekonaniu Sądu, brak wsparcia przedstawionej we wniosku argumentacji odpowiednimi dowodami, mogącymi choćby uprawdopodobnić wpływ wzrostu cen czy trudności płatniczych na nieterminowe uiszczenie wpisu, nie uprawnia do stwierdzenia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Odmienne zapatrywanie obligowałoby Sąd do przywrócenia uchybionego terminu już tylko z uwagi na samo złożenie wniosku i otwierałoby możliwość każdorazowego powoływania się na złą kondycję finansową, jako okoliczność eliminującą winę w niedochowaniu terminów procesowych. W związku z tym Sąd uznał, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu i w konsekwencji, na podstawie art. 86 § 1 orzekł jak w sentencji postanowienia.